leygardagur 12. mai 1984síða 20

Tit ringja — vit skriva Er nakað á våsi? — tvamál? Ein spurningur, efla tíðindi, so ring til okkara. Vit eru til reiðar! Ábyrgdarleyst av samgonguni — at stovna alment sjónvarp og síðan bert at sleppa sjónvarpsmanningini upp á , fjall, sigur Jóannes Dalsgaard, tingmaður fyri Javnaðarflokkin í samrødu við Sosi- alin um sjónvarpið Nú almenna sjónvarpið fer undir virkið sítt, er tað umráðandi, at vit fáa meira feroyskt tilfar. Munurin millum Sjón- varpsfelagið og Sjónvarp Feroya átti sjálvsagt at verið soleiðis, at føroyska tilfarið var í sterri mun enn áður. Hetta átti at verið hevuðsuppgávan hjá sjónvarpinum. Harnæst, at bernini fingu so nógvar feroyskar sendingar su:n gjørligt. Hesar skulu verða upplýsandi, men eisini stuttligar og áhuga- verdar fyri bernini at hyggja at. Harnæst upp- lýsandi og mentunarligt tilfar annars. Tilfar um fortíð og nútíð Sjónvarpið er ein av mest týðandi mentunarstovn- ur, og ti er tað umráðandi, at vit fáa gjørt sendingar um fortíð og nútið okkara. Tað sæst alt meir og meir, hvussu seguleys vit ger- ast her á landi, — eina- mest ti sega sum undir- vísingartilfar í skúlanum, stendur so veikt. Heldur eingin ivi er um, at tað er umráðandi at samskipa føroyskar sendingar við útlendskt tilfar av seg- uligum slag. Vit hava eisini brúk fyri at vita, hvat hendir uttanum okk- um. Helst er tað eisini so- leiðis, at mong hava ilt við at skilja tað sum verður sent av útlendskum til- fari, tí vit kenna ikki bak- grundina. Sjónvarpið kom so brádliga og tað hevði sín veikleika eins og tað eisini hevur havt gagn- liga ávirkan, — eitt nú hevur sjónvarpið sent nógvar upplýsandi send- ingar um viðurskiftini í eðrum londum, sum nógv fólk ikki vistu um. Kappast við video- flóðalduna. Annars er tað umráðandi, at vit fáa allar sendingar tekstaðar, — eisini tær føroysku, tí vit hava so nógv fólk her, sum eru hoyrnubrekað. Tey hava sett ynski fram í Legting- ið, at fáa tekstað tilfarið, og tað haldi eg vera rætt. Hvat skal sjónvarpið annars leggja dent á? — Sjónvarpið skal hava gott undirhald, sum skal vera av slíkum slag, at tað kann kappast við video- flóðalduna, sum nú floym- ir yvir landið. Hetta tilfar er ikki altid tað besta, tað vita vit. Tað er eisini ein avbjóðing til sjónvarpið. Vit hava hópin av góðum listafólkum, hevundar og skemtarar — fyri tann skyld eisini, sum her fáa meguleika at virka, til gagns fyri heildina. Verða listafólkini brúkt meira, so fáa tey eisini meguleika at mennast. Vit vita, at er innihaldið bert útlendskt, so nýtast fólk ikki at hugsa. Her hevði verið betri, um vit lagaðu sjónvarpið eftir egna umhvervi, so tað kom hyggjarunum við, og fekk tey at hugsa um sendingarnar og at taka stødu til tað, sum sent verður. Otíðarjavni — Stórstu brúkararnir av videobondum eru bern. Tú verður bilsin, tá tú tosar við tey, og fær innlit í tær hugsanir sum bern gera sær um umheimin. Tú kanst nevna hetta eitt slag av ótíðarjavni, tí bernini blanda fiktiion og veruleika saman. Mangan eru hesir tankar ein avskeplandi mynd av heimi og útheimi. Tey síggja fólk verða dripin, skotin og kverkað, — og tað er greitt, at hetta ávirkar bernini. Ti nyttar tað ikki, at vit bert tosa um at avmarka harðrendu filmirnar í sjónvarpinum, tá bernini kunnu fáa slíkar filmir til keyps! Hvat vilt tú seta ístað- in? — Í hesum eru tveir spurningar. Ein er, at nakrir filmar eru so ráðir, at bernini ikki eiga at síggja teir. Hin er, at bernini ikki sjálvi eru fer fyri at velja, ti mugu vit velja fyri tey. Tað gerst best við at bjóða bern- unum gott og stuttligt tilfar. Hetta er uppgávan hjá sjónvarpinum at fáa skil á, so bernini heldur velja at hyggja í sjónvarp, ístaðin at keypa video- filmar. Ber tað til við fer- oyskum sendingum? — Tað gerst ið hvussu so er ikki við tí manning, sum sjónvarpið nú hevur, — og heldur ikki um sjey fólk koma afturat. Her skulu nógv fleiri fólk til, men vit hava fingið eina goða og kostnaðarmikla útgerð. Tað er ein góð iløga, — kanska ein tann besta ið hevur verðið gjørd, ti um vit ikki seta inn ímóti tapi í lívs- askoðan og livsvirdi, sum sjónvarpið kann gerast atvoldin til, so er ongantíð gjørt ov nógv av! — Eg haldi ikki, at tað er rætt at seta niður á sjónvarpsmannin og leiðs- luna nú. Hon arbeiðir undir torførum umstød- um. Vit åttu heldur at studla teimum, og hetta eiga folk at gera, vid at ávirka politikararnar í ymsu flokkunum, sum eru teir ið skulu taka avgerð- irnar. — Tað lenar seg í síðstu atlogu, tað eri eg sannferdur um. Tú setur stór krev til senditilfarið. Tað kostar pengar. Um sjónvarpið ikki fær pening, skulu teir so skipa reklamusjón- varp? — Nei, tað haldi eg av- gjert er ein vánalig loysn, sum en ongantíð vil góð- taka, eisini ti tað órógvar sendingarnar sum heild. Reklamu-sjónvarp hevði eisini tikið grundarlagið undan teimum feroysku Orð og mynd Dagny Joensen Lýsingar: Lýsingarmaður okkara er ráðgevari hjá fyritskum og einstaklingum í lýsingaspurningum. Hetta verður gjørt uttan meirkostnað fyri lýsaran. samgonguni at seta al- menna sjónvarpið á stovn og síðan sleppa mann- ingini upp á fjall. Hetta er sum at skjóta pianistin ístaðin komponistin ! Er tað ikki umráðandi at fera ein ávísan ment- unarpolitikk í sjónvarp? — At fera ein mentun- arpolitikk er ein eind, sum miðvísari mentunarpolit- ikki, sum frameftir skal byggjast upp. Um lagnan hjá Sjón- varp Feroya verður tann, at vit ikki geva stórsta mentunarstovni okkara nakað at byggja á, — ja, so hava vit givið skarvin yvir, og tað koma vit at svíða fyri seinni. Jóannes Dalsgaard: — Alment sjónvarp skal metast sum týdningarmesti mentunarstounur okkara. At halda at sjónvarpið skal hvíla í sær sjálvum er líka so nógu burturvið, sum um vit kravdu, at fólkaskúlin og fólkakirkjan skuldi gera tað blødunum, og tá vit als ikki kunnu vera bleðini fyriuttan, so er tað eingin loysn. Kann ikki hvíla i sær sjálvum Eg haldi eisini, at tað er skeivt at figgja sjónvarpið um hyggjaragjaldið. Hes- in stovnur eins og aðrir mentunarstovnar, átti sjálvsagt at verðið figgj- aður yvir Legtingsins figgjarlog. — At krevja at sjón- varpið skal hvíla i sær sjálvum er eins burturvið og um tú kravdi, at fólka- skúlin og fólkakirkjan skuldu tað. Er tað uppgávan hjá sjónvarpsleiðsluni at skaffa pening? — Nei, hetta er upp- gåva bjá politikarunum. Tað er åbyrgdarleyst av vit tiverri ikki hava i Føroyum. Tað sama er galdandi her, at tú ikki eigur at livga ein part av borgarunum, meðan tú sveltar ein annan! Hava vit nakran ávísan mentunarpolitikk? — Nei, og tað er eisini har feilurin liggur. Leg- tingið hevur júst felt eitt uppskot frá Javnaðar- flokkinum, sum eg legði fram. Hetta uppskotið fevndi um at stovna eina mentunarmålanevnd, men nei. Herfyri varð kortini eitt uppskot frå sosialu nevnd Løgtingsins samtykt, sum miðar móti at stuðla føroyskum rithøvundum, so teir fåa arbeidsfrid i tveir månadir vid løn, eitt nú til at skriva bøkur o.a. arbeidi. Hetta er møguliga eitt stig fram móti einum Ístaðin at siga, hvussu nógv útlendskt tilfar skal sendast og síðan hvussu nógv fólk kunnu fáa ar- beiði at gera feroyskar sendingar, so átti plan- leggingin at verið um- vend! Fyrst at kanna, hvussu nógvar feroyskar sendingar skulu gerast og síðan hvussu nógv út- lendskt tilfar skal send- ast. Eftir hesi planlegging átti starvsfólkið at verðið sett. — Eitt er kortini vist, at starsfólkið í sjónvarp- inum er ikki atvoldin, um senditilfarið ikki verður nóg gott og fjølbroytt. Vit áttu heldur at stuðla teimum, ístaðin at taka mótið frá teimum, sigur Jóannes Dalsgaard at enda.