týsdagur 15. mai 1984síða 6

politikarum og blaðfólk- um fingu tygum settan sprning um, hvat sam- band hersteðin hevði við feroyskar myndugleikar. spurninginum, men »fys- Síða 6 tíðindablaðið tíðindablaðið Argjavegur 26 Postsmoga 76, 3800 Torshavn telefon 11820 Blaðfólk: Magni Djurhuus, Dagny Joensen og Jóhann Mortensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Sannleikin um uttanlandsskuldina TÁ SEINASTA landsstýri sat varð uttanlandsskuldin gjørd til nakað ræðuligt. Tey samlaðu netto uttanlandslánini vóru tá umleið 900 mió. kr. ella slakar 20.000 kr fyri hvønn íbúgva. HAVA VIT Í huga, at í 1959 vórðu 190 mió. kr. tiknar í láni uttan lands, so vóru umleið 900 mió. kr. ikki rættuliga nógv í 1980. Tær 190 mió. kr. í 1959 vórðu nýttar til endurnýgging av fiskisk:naflot- anum, til útbygging av føroysku havnaløgunum, til vegir, til rav- magnsútbygging og til útbygging av telefonverkinum. LÁNINI, SUM vórðu tikin í sjeyti- árunum fóru til umleið somu enda- mál. Tey fóru til nýbygging og um- bygging av fiskiskipum, til út- bygging av landsvegakervinum, til ravmagnsutbygging, til útbygging av telefonverkinum og í rættuliga stóran mun til nýbygging og út- bygging av fiskiidnadarvirkjum og ødrum ídnaðarvirkjum á landi. Her eiga vit ikki at gloyma iløgurnar til fiskaaling og annan nýggjan ídna. LÁNTOKURNAR uttanlands í sjeytiárunum skaptu í rættuliga stóran mun nýggj arbeiðspláss bæði á sjógvi og landi. Lánini fóru í rættuliga stóran mun til fiskiskip og virkir á landi sum skaptu eitt stórt tal av arbeiðsplássum. Hesar låntøkur løgdu grundarlagið undir ti økta og stóra framleiðslu- og út- fluttningsvirðinum vit hava í dag. Tær legdu somuleiðis grundar- lagið undir teimum inntøkum sum landskassin hevur í hesum árum. oddagrein OG HETTA VARÐ gjørt til nakað ræðuligt av teimum flokkum sum í dag sita við ábyrgdini og til fyri skjótt fýra árum síðani sótu í and stóðu. Men í teirra stjórnartíð er uttanlandsskuldin ekt úr umleið 900 mió. kr. uppí 22 mia. kr Roknað uppá hvønn íbúgva í land- inum er talan um eina øking úr sløkum 20.000 kr. uppí stívliga 50.000 kr. Og tá hetta árið er úti verður uttanlandsskuldin 3 mia. kr. og fyri hvønn íbúgva verður talið tá 60.000 kr. AV TI ØKTU uttanlandsskuldini er bert ein litil partur farin til figging av fiskiskipum, fiskiídnaðarvirkj- um og øðrum idnadarvirkjum, og tað vil siga, at uttanlandslánini, ið eru tikin seinastu árini ikki hava skapt nýggj arbeiðspláss í tann mun, sum uttanlandslánini, ið vórðu tikin í sjeytiárunum. SAMGONGUBLØD, eitt nu Dimmalætting, heldur fram vid at júka niður í fólk, at orsøkin til vøksturin í uttanlandsskuldini er tann, at tad hevur verid neydugt at taka nyggj lån uttanlands, fyri at gjalda gamla uttanlandsskuld frå undanfarnu samgongu. Til hetta er fyri tad fyrsta at siga, at lands- kassin bert åtti ein part av uttan- landsskuldini. ANNARS ER TAD møsn ur enda i annan. Øll vita, at skulu vit konver- tera ella gjalda eina gamla uttan- landsskuld uppå 900 mi6. kr. vid at taka nyggj lån uttanlands, so er ikki neydugt at upptaka 2,2 mia. ella 3 mia. kr., men tær somu 900 mió. kr. So einfalt er hetta. Spurningar til Mjørka- dalsovastan Á fundi i farnu viku fyri = gott av Tygum svaraðu íkki Mær er samfelagsins funktiónum og vit onnur. Var eg tygum, so hevði eg ikki torað at nevnt hatta við tollinum við ein- mi um einasta orði. komið fyri oyrað, at mjørkadalsmenn Amerikumaður, og videoútgerð. Eg havi ferð eftir ferð sæð her- menn í skundi bera verur úr hernadarflogførum yvir helikoptaran á flog- vellinum í Vágum uttan nakað sjónligt tolleftirlit. sum tu« illsliga, at tit gjalda skátt og toll. Tygum vita helst ikki, at tit njóta eins eru Oførir at »skaffa« fólki tollfríar verur. Her hugsi eg serliga um hi-fi-, foto- starvaðist í Mjørkadali, segði mær einaferð, at hann kundi fáa allar t.r Privatiseringin í Tinganesi At tað er valár, gongur týðiliga fram av tí skriv- ing, sum hevur tikið seg upp, serliga ímillum sam- gongumenn. Allir vilja vaska hend- ur, sum maðurin á sinni. Úrslitið av tí kenna vit, tann óseki var tann, sum mátti líða. Segan endurtekur seg, týðiliga gongur hetta fram í greinini hjá Hilmari Kass í Dimmalætting fyri týs- dagin tann 8/5 1984. Har Hilmar avdúkar, hvussu stórur rossahandil er farin fram í Tinganesi hesi sein- astu árini, men tíverri, tað ber ikki til hjá Hilmar Kass, heldur enn nekrum ødrum a samgongu monnum hansara at vaska hendur Gerðirnar og avleiðing arnar, sum koma at svíða hjá Føroya fólki eru prógv nokk Hilmar vísir á hvussu SAMBANDSFLOKK- URIN og FÓLKA- FLOKKURIN hava stun- gið hevdini saman og av- greitt áhugamál hjá hverjum eðrum. Teir hava brúkt prin- sippið >Tú ein lítlan, eg ein stóran<. Og hesum hevur sjálvstýrisflokkurin stilltigandi sitið og hugt at. Páll Vang, landsstýris- maður ættaður av TVØR- OYRI hevur sambært Hil- mar, framt tað, at hval- bingar hava fingið trolara. Tað er gott gjert, og eigur hann takk fyri hetta, fyrr var illa, at ikki okkurt skuldi koma á skaftið. Men sjálvandi, prisurin var hegur, tí sambært somu keldu, fingu brødur løgmans og viðhaldsfólk hansara sersømdir, men álvaratos. er tað nú bara teir. sum hava fingið ser semdir, tað erður áhuga ert it lesa Er eiðing øgman FOROY A FOLK hava krav sannietkan uppa at Hesa seinastu avdúking Hilmar Kass's kann leg- maður ikki lata Men við ellum hesum hulduspæli aftanfyri jarn- tjaldið í Tinganesi, gong- ur týðiliga upp fyri meg og onnur við, sannleiksorð Torbjørn Poulsens í Ting- anesi i august 1982. »Alt ber til, tað skuldi líka verið Tveroyri, tá fer jarntjaldið í botn.« Samstundis má eg kon- statera, at har Páll Vang av Tveroyri, veruliga hev- sita á sær Nr. 57 — 15. maí 1984 politisk viðmerk- ing ur gjørt nakað fyri hval- bingar, gjørt tað, sum vit hevdu væntað av honum, tað kann ikki sigast tað sama, tá tað viðvíkti trol- aramálinum hjá bygda- monnum hansara, tá sveik eisini sambandsflokkurin. Uttan iva hava hevdini verið stungin saman, men við einari aðrari ætlan. Nakrir av Feroya bestu sjómonnum hevdu í ætlan at umbyggja Leiv Øssur- son, fingu avtalu vid løg- mann um málið, fóru til Tóshavn, høvdu við, val- evni hjá sambandinum og formannin fyri yvir fyri løgmanni at visa álvara tad er neyðugt Legmaður virdi teimum sjálv um avtalað 5 virdi teimum ikki tíð og fólkaflokkurin hevur enn einki gjort við málið At samgongan íikki slitnaði hesaferð er greitt, tað ræður um sum longst at krógva tann rossa- handil, sum fer fram aftanfyri jarntjaldið á Tinganesi. Tó ikki ein sosialisering men ein óhugnalig privat- isering við hjálp frá sjálvstýrisflokkinum. Sverre Midjor verur, honum lysti, uttan at gjalda toll, bert hetta var sent um sendistovuna í Keypmannahavn Loyvi mær ti at seta tygum hesar spurningar: 1: Hvussu ber tað til, at mjerkadalsmenn kunnu selja føroyingum tollfriar vørur? 2: Verður øll vera, sum kemur til landið við her- naðarflogforum og her- skipum, tollað sum aðrar verur? 3: Er tað gjerligt hjá t.d. amerikumonnum at fáa verur tollfríar til Fer- oya, um tær koma um amerikonsku sendistovu- na í Keypmannahavn. Hesir spurningar eru, sum tygum síggja, hvorki politiskir ella hernaðar- ligir, so eg vóni, at tygum svara mær her í blaðnum. Gjaldstovan er væl- komin at supplera svar tygara. Biði tygum orsaka at eg ikki skrivi fulla navn mítt undir. Eg eri bangin fyri, at verða skirdur komm- unistur og at verða skrá- settur sum fimta kolonnu- fólk. Vinarliga Sjúrði Apropos tollmál. Talu- urga hersetingarvaldsins Dagblaðið, plagar ofta at nýta okkurt sitat um hentar býttlingar. Eg kenni annað sitat: >Or- dener hænger man pá idi- oter«. Eg kundi hugsað mær at vita. um onkur grammur starvsmaður á gjaldstovuni eisini hesa- ferð minnist til at krevja toll av hesum »byttlinga- spjøldrum«. Vaknið ! Eitt aftursvar til. Regin Jespersen. Fyri tveimum ella trim- um árum síðani varð sjón- leikurin Haturfuglar, eftir amerikanska rithevundan Arthur Miller, framferdur her í Føroyum. Tíanverri kann ikki sig- ast, at fólk hava lært av hesum leiki, tí hatrið hevur sjáldan havt betri kor enn júst nú — hetta markleysa hatri, serliga vent móti russum, og serliga stuðla av Dagblað- num og av ervitisknokk- um, ið krógva seg aftan fyri ein >kristnan< ham. Vit hava so nógv demi um hetta sama fyribrigdi gjøgnum mannasøguna. Eg kundi nevnt in- kvistitionina, ella heksa- jaktina í miðeldini, Hit- ler'sa forfylging av jødum og kommunistum, for- fylging av ødrvisi hugs- andi i sovjet, og »reyda heksajaktin« i USA. leidd av McCarthy. Serliga hetta seinasta demið passar væl til tað, sum Regin Jespersen, politistur í Havn, skrivar í Dagblaðnum 9. mei. Tað mesta av greinini er gamalt uppafturhitað soð, frá Øla Breckmann (tað er nú so nógvar ferðir upp- afturhitað, at har eksist- erar ikki ein einasta vita- min eftir í). Men eitt nýtt er, sum sjálvt Óli Breck- mann ikki higartil hevur torað at nevnt, sjálvt um ein mangan hevur kunnað lisið tað millum reglurnar, og tað er innfering av Berufsverbot í Feroyum. Regin Jespersen sigur, at tað kanska ikki er so demokratiskt, men tó hent og trygt, um vit hevdu Berufsverbot. Ikki veit eg, hvat fyrr- verandi bellar í Havn hava lært á politiskúla niðri. Valla er tað um demokrati, men heldur hvussu teir best kunnu lemja ungdómin av, um hann ger vart við, at hann er til. Viðvíkjandi russum í Feroyum, so hava, mær kunnugt, allir teir polit- isku flokkarnir (eisini