týsdagur 15. mai 1984síða 12

Elitu-itrottur Fyrilestur sum Kaj Aage Troest helt á adalfundinum hjå ISF At 1 K PP pp undir eitt møguligt gur at verða varðveitt. Tá tað nú ar varð heitt á meg im at siga nekur orð, vildi eg kki bera meg undan Tad er eyðsæð. at tå ið tú hevur verið leiðari í fleiri ár nnar somu itróttagreim verður tú merktur av henni gr er tað í so máta einki indantak við mær, so tað nugu tit taka við ad, sum eg her fari at siga vekir vónandi okkurt í tykkum, sum meguliga eisini verður ítróttini i Føroyum at gagni ELITU-ITROTT ella hvussu fåa vit eina betri elitu um nøkur år? Vit skulu venda eyguni móti børnunum og BARNA-ITROTTINI Ráðharrar i Europaráðnum komu fyri triðju ferð saman til fundar, heystið 1982. og á sinni í Tensberg í Noreg. Evni var: Ítróttur fyri hesum bern. (Bern merkja her 6-12 ára gomul). Urslitið av fund inum var ein rúgvusmikil frá greiding, men niðursteðan var i stuttum henda Børn eru ikki små vaksin Bædi vidvikjandi upp av sureyni og vidvik styrki K 1 børn IKK! ) Nogv sum Vaksin, og va »ttartoik ið ella é 1 Í ð erður år Hør eråa : gari styrkive 1 3 K rarÐk Li: diløg P x ek k ø í 1 x r + K i K SÁ 1 %: 5 x AT rð % vr 4 a I VÍS re t gar £ Ss 1 ter ru ur i ara gamiir eru teir ama ítróttaliga steði i homas, sum gjørdist amerikumeistari i reiðskaps- fimleiki var 16 år, tá ið hann byrjadi Russarin Ditiatin sum var heimsmeistari reið- skapsfimleiki í fleiri ár var 15 ár, tá ið hann valdi sær sína itrott Vit hava mangan hoyrt, at i USSR byrja tey at venja ítrótt á heilt ungum árum. Jú tað er rætt, men ikki at ser venja. Vit kenna eisini demir um svimjarar úr Sveríki. Svensk- arar hava í fleiri ár vant smá- bern (5-6 ára gomul) upp til at gerast góðir svimjarar. Men ingin teirra er er orðin S enskur mé ta Aftur til Tensber har tala var um aldur hjá hørnur Biologiski aldurin hjå m hevur ra at týða enn tann tíðarrætti Og Vit hava øll eina vid- til at: Eta trongd til kærleika tedda trongd drekka til at røra okkum, og við og við eisini tann tørv, at verða saman við eðrum terv til tryggleika til at hevda seg og í hesum sambandi eisini at dyrka itrótt teirra Vaksnu Men er tað so, at leiðarar, venjarar ella foreldur stýra ella pressa bernini einsporað og eftir sínum egnu ynskjum, verður hetta beinleiðis skaði- ligt fyri bernini og kemur at gera, at tey missa áhugan - Innan ítrótt eiga børn at kunna styrkja sítt sjálvsálit bg ikk umvent Vit eiga at lata bernini iðka ítrótt eftir teirra egnu ynskjum og ikki eftir okkara. — Skúlin og ítróttarfelegini eiga at hava somu mál við- víkjandi byrjunnarítróttini, at geva bernunum eitt breitt ítróttarsteði at standa á, og sum byggir á teitta natúrligu trongd, hetta at: Klúgva. kasta, lofta, ganga. renna, grulva, javnviga, hanga og rulla leypa. A hesum breiða stødi kann ein høg pyramida byggjast Um vit skulu seta nakran at geva bern- ildur á, eiga en eirra er aKu i 1 K pp ø } i pr r ø t < r I rKa æð vt g 2 g er verða yttar a ær 21 IrKa og ikki sum eitt mal i sær sjalvum Kappingar fyri smærr vtiverand børn (6-10 år) eiga at verda å tann hátt, at vit: Deila í tveir partar — og ikki á landsplani Hverja ábyrgd og hver- jar meguleikar hevur ÍSF Lat meg seta fram hesar spurningar Hvat grundarlag og hvenn málsetning hava vit fyri barnaitrøttini í Før- oyum? Hverja ábyrgd hava vit, og hvat gongur henda ábyrgd út uppá? - Hvussu vilja vit, at barnaítróttin skal mennast, Kaj Aage Troest og hvussu kunna vit ávirka gongdina? Aðrenn eg fari nærri inn á hesar spurningarnar, skal verða nevnt it aðalfundurin hjá ISF ti itråttarmyndug- Vidtøkur, ið verða iknar her, raka alla toroyska tr g ÍSF-lógirnar eru fyr ø sersa ondini og lin rra beida fyr 1 ol kkara fæ øvid til at dvrka x Kit ie 1 « i x k ø } ns ( ð tær » va i: IA t VI € 1 ( ottatólk at gera. og nst ð talan er um ynskir og ritrevtir Darnanna t ti, at vit vita ov lítið im, hvussu børn mennast og um teirra motivation fyri ítrótt. Eg haldi, at vit eiga at við- ganga, at vit á mangan hátt mangla sjálvsálit til at trúgva upp á tað, sum vit sjálvi gera. Vit vilja fegin eta saman við teimum stóru. og taka til okkara uttan fyrilit, venjingarhættir frá eðrum ítróttatjóðum uttan at hugsa um. at nú hetta er tað einasta rætta fyri okkum, samfelagsliga og mentunnar- liga Tey seinastu 10-15 árini hevur nógv verið skrivað og sagt um barnaítrótt í Norð- anlondum, tó mest negativt, og til mikla esing, men vit hava øll merkt hvønn veg tað ber Her hjá okkum er tað vorðið enn meira vanligt, at børn velja eina itrottagrein of servenja a nogv ngr aldri enn fyrr var var 0 Kunna tróttur er tað fritidaritriv, ið samlar flest børn og ung Ti skulu vit ítróttaleið- arar seta okkum gjella kanna teir spurningar niður og ið verða reistir í samband við barnaitrótt Bern skulu hava loyvið til at royna seg í ymiskum ítróttagreinum og eisini í kappingum, men undir trygg- um umsteðum og við ábyrgd og menniskjaligari umsorg- an Ítróttavenjarar mugu gera sær greitt, at teir hava ábyrgd fyri øllum børnunum og ixki bert teimum bestu Tað sær í mongum førum út fyri mær, sum um bernini eru til fyri ítróttina, og ikki ítróttin til fyri bern- in Í dag er tað so, at vit seta ítróttina í sentrum, har brøgd laga bernir t åg 1. Í staðin tu et ber og anr ørv £ likamliga, sálarliga og sosialt sentrum, og laga itrottina eitir hesun Her má vend kom í sum skjótast, men eg kennm áa mær, at ð kemur at taka eru áskoð anir ið skulu broytast, og tað drúgva tíð, tí tað letur seg ikki gera við at trýsta lógir og viðtekur niður yvir hevdið á fólki Barnaítróttir hav eitt betri framtíðarútlit eigur at betri enn bert úrslit og bregd Ítróttin skal verða ein týðandi táttur í uppalingini Her skal verða pláss fyri ellum, og tey sum sýna serlig ar gávur, skulu hava megu leika at fáa sum mest burtur úr undir kønari leiðslu og vegleiðing Eftir minari hevði tað verið gott, um aðal fundurin kundi viðtikið, at: Eggjað verður til fjøl áskoðan vroytni At mótvirka spesialiser ing tey fyrstu 4-5 årini. At kappingar skulu laga seg eftir børnunum Umfatandi kanningar fyri børn undir 10 ár eiga ikki at finna stað. ÍSF setur í verk eina framtíðar ætlan, meguliga í samráð við hini Norðanlond- ini, ið vit eru nær knýtt at. Onkur vil helst spyrja, um hetta ikki er at ganga sersambondunum ov nær, tí tey ráða innan sína ítrótt? Jú, tað er tað helst, men sersambondini hava eina ábyrgd. id ikki kann takast Lesnaður til alla familjuna ndinur Er eina ferð Skulu kapp rar ýtast innan barna ttin, mug ær ikki verða eitt mal sa sjálvum € eitt hjálparamboð til moti tión At enda kunna vit spyrja Eru tað bert vit ið hava hesar trupulleikar, eila kenna onnur tað sama. Á fundi { Gymnastiktorbund ond til Nordens fekk eg at vita, at hini Norð anlondini hava somu spurn ingar at dragast við Mær vitandi er Noreg tað IV Norðanlondunum ið hevur arbeitt dúgligast fyri tt at barnaitróttin betr semdir. og i dag fær Noreg fleiri og fleiri lond í Europa eins og uttanfyri Europa at taka undir við sær Taka vit við læru, kunna vit um nekur ár, á hesum grundarlagi, byggja pyramidu, og breiða eina hægri soleiðis fáa fleiri elituítrótta fólk Tí eina elitu skulu vit hava um vit megna tað Saltangará, 5. maí 1984 Kai Aage Troest | i ; ven