leygardagur 4. august 1984síða 12

Síða 12 Danskur klaverbyggjari og stemmart: Kann løna seg at umvæla gomul ki enn at keypa nýg Bjóðar samtíðis foroyingi í læru sum klaverstemmari Síðani 1966 hevur danski klaverstemmarin Ulf Fey- er vitjað í Føroyum ann- aðhvert ár. Her hevur hann so stemmað og um- vælt klaver og flygul kring landið. Uif Feyer er júst farin aftur til Danmarkar, har hann hevur eitt sterri verkstað, ið bæði ger nýggj klaver og umvælir gomul. Tíðindablaðið Sosialur- in tosaði við hann, áðrenn hann fór úr aftur Feroy- um. Ulf Feyer er ein av teim- um fáu, sum hevur fingið útbúgving sum klaver- byggjari og sum enn ar- beiðir í hesum fakinum. Ulf Feyer var í síni tíð í læru í fimm ár til klaverbyggjari Kappingin uttanífrá, eitt nú úr Japan, har teir hóp- framleiða klaver og flygul, hevur gjørt, at tað i dag bert eru heilt fá virki eftir í Danmark, sum framleiða klaver. Ein stórur partur av ar- beiðinum hjá núlivandi klaverbyggjarum fer tí til umvælingar og at o: kalmar aver stemma. Av ti at tað ikki hava verið feroyingar, sum hava fingið sær út- búgving sum klaver- byggjarar og stemmarar, so hava danir í stóran mun tikið sær av hesum ar- beiði í Feroyum. Mong eru tey, sum minnast Os- kar Meller, sum stemmaði og umvældi klaver í Fer- oyum frá 1926 til 1956. Hann plagdi at steðga í Feroyum í ein mánaða ella fleiri. Hann hevði so eisini ein lítlan verkstað her. Nú Ulf Feyer hevur tikið sær av hesum arbeiði í skjótt 20 ár, ætlar hann at fáa sær ein verkstað her og helst eisini steðga longri hverja ferð, hann vitjar og helst á hverjum ári. Eingin føroyskur klaverstemmari Vit spurdu hann, um før- oyingar ikki sjålvir eru førir fyri at stemma og umvæla klaverini. — Hava tit folk, sum hava fingið útbúgving sum klaverstemmarar, hetta tekur 2—3 år, so eru tit sjálvandi ferir fyri ti Men so vítt eg veit, hevur eingin føroyingur hesa út búgving — Men finnast ikki tól, ið kunnu nýtast til at stemma klaver við? — Tað eru slík tól til Tað eru japanarar, sum hava gjørt stemmitól, ti teimum hevur tørvad ut búnar klaverstemmarar Teir hava sum vera man ein stóran útflutning av klaverum, eitt nú til lond sum Feroyar. Men eg loyvi mær at halda, at tú fær ikki líka nógv burtur úr einum tóli, sum einum klaverstemmara. Eg haldi eisini, at hann, ið skal stemma, eigur at hava kunnleika til arbeiðsam- boð at umvæla eitt klaver við. Hetta hevur so bert ein útbúgvin klaver- stemmari. Haraftrat er at siga, at fleiri av teimum gomlu klaverunum í Fer- oyum eru meira ella minni farin, so neyðugt er, at hann, ið skal stemma, eisini hevur skil á at um- væla. Ulf Feyer leggur aftrat, at tað er helst 6- gjørligt at konsertstemma eitt flygul i diskantinum við at brúka eitt stemmu- tól. So avmarkingar eru við bert at brúka stemmu- tól. == Nr. 90 — 4. august 1984 Nógv klaver Eru nogv Føroyum? Her eru nógv klaver. Eg haldi tað er stórur å- hugi fyri tónleiki í Fer- oyum. Helst nógv sterri áhugi enn í Danmark — prosentvíst Hetta er kanska tí, at tit liggja meira fjarskotnir, og har- aftrat kemur. at tit síggja ikki so nógv sjónvarp sum vit Ulf Feyer heldur, at tað vera seld eini 50 klaver í Feroyum um árið ímóti 1700 í Danmark. So í mun til fólkatalið verða nógv fleiri seld i Føroyum. — Eg fari annars at gita, at tað munnu vera millum 3000 og 5000 klav- er og flygul í Feroyum. — Hvussu er standurin á klaverunum í Feroyum? — Tá eg byrjaði at stemma í Feroyum í 1966 vóru tey í sera ringum stanid, ti tá hevði ikki verið stemmari i Føroyum i meira enn 10 år. Oskar Møller gavst jú i 1956 — haldi eg. So hava einstakir føroyingar stemmað klav- erini, og tað hevur hjålpt nógv, sjálvt um tað ikki hevur verið nøkur verulig finstemming. Lat meg beinanvegin siga. at hvat viðvíkir tí at stemma klaver her í Føroyum, so er pláss bæði fyri hálv- amatørum og teimum meira professionellu — Hverji fólk hava klav- er? klaver í — Tað eru tey, sum hava góð rá:. Síðani tey, sum prioritera eitt klaver hægri enn ein bil. Men tað eru so eisini tey, sum vilja hava, at bernini skulu læra at spæla. Og tey eru heldur ikki so fá, tían- betur — Hverji góð ráð hevur tú til fólk, sum eiga klav- er? At tey fáa klaverini stemmað av og á og endiliga rætt stemmað. Í prinsippinum skal eitt klaver stemmast tvær reisir um árið. Hetta hevur við hitabroytingina at gera. Men eg haldi, at eitt klaver í hvussu so er eigur at stemmast eina ferð um árið. Tey eiga ti at — Lat meg eisini her undirstrika, at standard- urin á klaverum í Fer- oyum er rættiliga góður í dag. Tað er bert í einstek- um førum, at tað hevur verið neyðugt at gera sterri umvælingar. L Ulf Feyer heldur, at eiga fólk eitt gott klaver, sum okkurt bagir, so kann tað so avgjørt løna seg at umvæla tad, heldur enn at keyna eitt nytt Eru nýggj klaver í Feroyum ov kostnaðar- mikil í mun til í Danmark? — Tað er sjálvandi ilt hjá mær at siga, tí her gera ymisk viðurskifti seg galdandi. Men tá tú spyr um hatta, so haldi eg, at prísirnir í Feroyum eru væl hægri enn teir í Dan- a mark. Ulf Feyer vísir annars á. at hann sjálvur ikki higartil hevur selt nýggj klaver í Feroyum, bert brúkt. Nú ætlar hann sær tó at vera við í kappingini Ti hann heldur, at pris- irnir å tann hått kunnu trystast nakað niður. Eg vil meta, at eg kann selja eitt gott klaver í Feroyum 2000 — 3000 kr. bíligari enn prísurin er í løtuni. — Hvat heldur tú fer- oysku klaverseljararnir fara at siga til at fáa teg við í slíka kapping? — Eg haldi, at kann kundin fáa eitt klaver fleiri túsund kr. bíligari, so er tað bert gott. Tað er eisini sunt við meiri kapp- ing. Her leggur Ulf Feyer so aftrat, at tað er spell, at fleiri av teimum nýggju klaverunum, sum verða seld í Feroyum, eru ikki stemmað rætt. Her kundi tað so hjálpt, um handl- arnir fingu eitt åvist sam- arbeiði við ein stemmara. — Eg vitji klaverselj- ararnar hverja ferð eg eri her og spyrji teir, um teir ynskja samarbeiði, men bert sjáldan hava teir nakrar kundar til mín Tað mugu teir nú taka nú eg eisini fari at selja nýggj klaver Ulf Feyer upplýsir, at teir í Danmark hava gjert ein felagsskap, har bert handlar, ið hava fólk, sum hav útbúgving sum klav- erstemmarar og -byggjar- ar eru limir. Við at keypa klaver og flygul í hesum handlum, kunnu fólk so tryggja sær, at tey fáa eina góða veru. Tað vísir seg, at fleiri av klaverhandlunum í Keyp- mannahavn hava lýst við, at teir kunnu stemma klaver, tó at hetta ikki er fylgjurnar av, veruleikin. Tílíkt kunnu vit ikki bjóða okkara kundum … Bjóðar føroyingi læruplåss I dag hevur Ulf Feyer ein ungan mann i læru til klaverstemmara Hann hevur júst útbúgvið tveir aðrar. Uppá fyrispurning um pláss er fyri einum fer- oyingi, um áhugi skuldi verið fyri ti her í Fer- oyum, sigur Ulf Feyer, at hann helst fer at taka ein lærling aftur um eitt ár — Og hví ikki ein før- oying, spyr hann. — Eg haldi at onkur feroyingur átti at fingið sær út- búgving sum klaver- stemmari. Tá hevði ikki verið so nryðugt at fingið fólk úr Danmark til Fer- oya at gera hetta arbeiði í framtidini, endar Ulf Fey- er, ið ætlar sær aftur til Feroyar einaferð í heyst. Tá fer hann at hava eina framsýning á Hotel Hafn- ia við nýggjum og goml- um klaverum. jan