leygardagur 11. august 1984síða 16

Tit ringja — vit skriva Er nakað á vási? — ivamål? Ein spurningur, ella tíðindi, so ring til okkara. Vit eru til reiðar! Jóhan Hendrik W. Poulsen: - Tað er í okkara danska hugsunarhátti. at vit leita eftir foroyskum orðum og vendingum Hetta heldur Jóhan Hend- rik W. Poulsen, ið starv- ast å målstovninum å Fróðskaparsetrinum Sjálvur er hann vónsvikin av hesi sannroynd og heldur. at vit eiga at broyta hesa skeivu gongd. Tað er ikki bert talan um at brúka donsk orð. men eisini vanligar dansk- ar vendingar og orð- og setningssamansetingar eru á donskum Eg haldi tað hevur ómetaliga stóran týdning. at vit gerast varugir við hesa stødu og royna ikki at blanda danskt og før- ovskt mål enn meira sam- an Jóhan H. W heldur somuleiðis, at vit Poulsen eiga at vera varðin at brúka øll tev fremmanda- koma inn á ikki minst nú orð. sum okkum sjónvarpið av álvara er komið til Feroya Hvat vidvikir ti at smíða nýggj føroysk orð Feroyingar, íslendingar, grenlendingar, norðmenn, danir, sviar, samar og finnar lið um lið á mál- fundi í Havn so heldur hann. at vanliga fólkauppfatanin í um í veruleikanum er tann. at vit eiga at smíða okkara egnu orð. har tervur er og annars verja málið. soleiðis at vit varð- Førov- veita tess norrønu rot Tað er annars skeiv uppfatan, at tað einans eru vit á málstovninum. sum avgera. hvussu málið skal mennast. Vit eru ráð- gevarar og í hesum arbeiði kemur sjálvandi fyri. at vit verða biðin um at finna nýggj orð at seta ístaðin fyri tey fremm andaorðini Hvat viðvikir islendska málinum. so heldur Jóhan H.W forovingar hava lyndi til at misskilja íslendingar Hildið verður. at tað mongu Poulsen. at nógvir eru nøkur fólk í Íslandi sum einsamell sita og smida orð og avgera. hvussu islendska málið Hetta er Íslandi eru skal mennast ikki beint. I fólk flest harafturimóti fegin um. at málið verður varðveitt. og at tað verða smíðað nýggj orð. ið hóska inn í málið Tað var á einum tíð- indafundi hósdagin. at Jóhan H. W. Poulsen segði sína hugsan um hes- ar spurningar Tiðindafundurin hildin í samband við. at ein norðurlendskur mål- fundur verður hildin í Feroyum. I ti sambandi setti J. H. W. Poulsen fram ynski um. at Lands- tekur undir við einum uppskoti um at seta foroyska varð stýrið eina almenna málnevnd á stovn Fyrstu ferð i Føroyum Á tidindafundinum eisini Allan Karke donsku Ståle vóru limur í málnevndini Leland maður í norðurlendska málstovninum og Mikael Reuter. granskari og lim- ur i svensku målnevndini i Finnlandi fyristødu Tað eru målnevndirnar i Norðurlondum. sum halda sín árliga fund í Feroyum Samstundis hevur Mål- stova Norðurlanda árliga stjórnarfund sín. Hetta er fyrsta ferðin. at tilikur fundur verður hildin í Feroyum. Hósdagin hittust um- leið hálvthundrað málfólk í Havn. Tey umboða svenskt. norskt. danskt. islendskt. føroyskt, sam- iskt. grønlendskt og finskt mål Hóskveldið helt umbod- ið i svensku målnevndini í Finnlandi Mikael Reuter almennan fyrilestur í Norðurlandahúsinum Annars er høvudsevnid á fundinum her í Føroyum „orðagerð á heimligum stødi« Á málnevndarfundi i Rerás í Noregi í 1982 var høvudsevnid »staving av femmandaoråum« og i fjør i Svøriki »Hvat krevur målrøktin av målvisind- unum?« Á fundinum i Føroyum verður so eisini lagt fram uppskot um samnorður- lendska rannsóknarverk- ætlan við ti endamáli at kanna eftir. hvussu tikið verður við teimum ráðum. sum málnevndirnar leggja Um málnevndirnar er annars at siga, at tann elsta tann svenska er stovnað í 1944. Tær hava til endamál at veita almennum stovnum og einstaklingum ráð og leið- beining í málsligum spur ningum og at fáa til vega hjálparamboð til målrøkt eitt nú rættskrivingar bøkur Til at stimbra målsliga samstarvið millum Norð urlond setti Norðurlanda ráðið í 1978 á Málstovu Norðurlanda. sum frá byrjan hevur havt stovn sæti í Oslo Jóhan H. W. Poulsen heldur sjálvur. at norður lendska samstarvið á hes- um eki hevur stóran týdn- foto: kalmar Lýsingar: Lýsingarmaður okkara er ráðgevari hjá fyritskum og einstaklingum í lýsingaspurningum. Hetta verður gjørt uttan meirkostnað fyri lýsaran. Heimahøllin Ein våd av grønum silki, har vit ganga, sum leiftrar fyri loti, aldar, teskar, har sóljugull og fipa eygað leskar. Í loftsins endaloysi lampur hanga, sum tendrast móti nátt. Í hesum skála er vín og virtur, dagsverk til at fáa frá hondum. drós, sum hugahválvið roða, eitt lív at liva ella — kykur — mála. Her búgva fólk. Tey brúka orð, sum ganda úr gloymsku lív. Tær horvnu ættarlindir, í tíðar moldum greinast, eitt bil anda. Her livst í æli, ælasliti, ekka og dýrd. Til hann, sum tekur hugans grindir av hongslunum, finst matur her og drekka. juli 1984 Hanus Andreassen ing Endamálið er at málrektarat og soleiðis málini enn savna málsráðgevarar, at norðurlendsku ikki skiljast higartil. Hetta fevnir m. a meira samstarv um eina roynd at finna felags norður lendsk orð fyri tey nýggju fyribrigdini. sum koma Har serstakliga um frá enskum uttanifrá hugsi eg ágangin serliga teimum nýggju teknisku orðunum Endamálið við hes- um fundum er so eisini, at vit skulu vita hver av eðr um og royna at draga eina línu Ráðgeva — dóma ikki Allan Karke Eg haldi tað hevur stóran týdning. at fólk ikki meta okkum sum dómarar og eina- ræðisharrar. hvat málin- um viðvíkir Okkara fremsta uppgáva er at ráðgeva og vera fólki til hjálp í málspurningum Annars eru norðurlendsku málini so mækið ymisk. tey hava hver í sær ymsar siðir. tí er sera trupult at generalisera tvertur um landamerk. T.d. hava tey miðnorðurlendsku málini: norskt. svenskt og danskt havt lættari við at læna orð frá eðrum, enn islendskt og foroyskt. Eitt nú hevur danska málið gjøgnum tidirnar lænt orð úr týskum. fronskum og nú enskum. Hvat fremm- andaorðum vidvikir, so er lættari hjá okkum at brúka tey orðini nærum óbroytt í okkara máli, tí vit hava íkki allar teir bendingahættirnar sum t.d. eru í finskum og foroyskum, sigur Allan Karke Eg skal ikki siga, at tit (førovingar) eiga at gera hetta ella hatta Íslendingar royna miðvist at smíða nýggj orð. og forovingar gera tað eisini hóast í minni mun Allan Karke sigur við- ari. at hóast málbólkarnir í Norðurlondum eru ym- iskir. so ber kortini til at hava eitt samarbeiði Vit eru eitt av- markað geografiskt eki. sum samstarvar bæði mentanarliga og politikst Eg haldi, at vit eisini kunnu samstarva um mál spurningar, hóast tað, at málini eru fleiri og ymisk Vidari sigur hann: Feroyskir politikarar áttu at givið føroyska málinum betri semdir, eitt nú við sterri stuðuli til málstovn in. Tá hevði føroyski mål- stovnurin verið betur fer ur fyri at samstarva við hinar norðurlendsku mál nevndirnar Allan Kirke sigur seg annars vera fegnan um, af samiskt mál nú er við at mennast. Hóast fleiri dia lektir eru í teimum ymst londunum í Nordkalloten so eru samar nú við at finna sín identitet. Hette eisini takkað verið ti góð: samstarvinum millun málfólk i øllum Norður londum jan