leygardagur 1. september 1984síða 20

Tit ringja — vit skriva Er nakað á vási? — tvamál? Ein spurningur, ella tíðindi, so ring til okkara. Vit eru til reiðar! Feroya Felag móti Krabbamein: Stovnar áhugabólk undir heitinum »Liva sum áðura Felagið sóknast eftir fyrrverandi bróstkrabbasjúklingum, sum hava áhuga fyri at stuðla og vegleiða kvinnum, sum fáa skurð- viðgerð fyri bróstkrabba. Åse Arnfast Tad var ikki júst skurð viðgerðin, sum var tarn torførasta, men heldur teir spurning- ar, sum tóku upp, tå eg skuldi koma mær á føtur, eftir viðgerð. Slíkar seg spurningar = kunnu kvinnur, ið hava roynt hetta best geva vegleiðing um, tí tær hava roynt tað Í hesum degum hevur Feroya Felag móti Krabbamein, vitjan av Áse Arnfast, sum arbeiðir innan stovnin »Kræftens Bekæmpelse« i Danmark Ørindi hennara eru at greida frå arbeidi i Dan- mark, sum verður gjørt fyri at studla kvinnum, sum hava fingið skurðvið- gerð fyri bróstkrabba. Sum heitið sigur, at hjálp og vegleiða teimum til: »at liva sum ådur«. Áse Arnfast hevur fyri 10 árum síðan fingið við- gerð fyri bróstkrabba. Hon helt sjálv, at upp- lýsingarnar í samband við skurðviðgerðina vóru ógvuliga vánaligir. Tá hon seinni frætti, at »Kræftens Bekæmpelse« før undir eitt royndar- skeid, at studla og veg- leida bróstkrabba sjúklingum, meldaði hon seg til beinanvegin. Sosialurin fekk eitt prát við Ásu Arnfast, sum greiddi frá, tá fekk bróstkrabba, eins og hon hjálparfelags- skapinum, sum nú virkar, til tess at minka so nógv sum gjerligt um teir trup- ulleikar, sum standast av, at kvinnur fáa bróstkrabba og skurðvið- gerð Ég var nýgift, tá eg legði til merkis, at ein knykil var í bróstinum Hóast eg ikki var sann- ferd um at tað var álvars- samt, at eg viðgerð hon sigur frá so segdu læknarnir skuldi undir skurð Teir kundu ikki siga mær, hvat tað var læknarnir undir tóku men at skurðviðgerðini steðu til tað, — um so var, at bróstið skuldi takast. Tá eg vaknaði, var bróstið tikið. Fyrsta hugs- an mín fór til mannin, og eg var bangin fyri, um hann fór frá mær, tí eg var sjúk. — Eg hevði tó ongar grundir til at gera mær slíkar tankar, tí neyvan hava maðurin og eg havt so inniligar samreður, sum tá eg lá á sjúkra- húsinum. Annar trupulleiki kom beinanvegin. — Eg kundi als ikki vísa meg fyri fólki, við bert einum brósti. Eg spurdi sjúkrasystrina, hvussu eg skuldi bera meg at. Hon gjerdist bilsin og illa við og segði, at tað visti hon ikki. Hóast tað bert eru tíggju ár síðan, so var ikki tosað nógv um prostesur o.a. í samband við, at kvinnur fingu hesa við- gerð. Tað er greitt, at tá ein er soleiðis fyri, so er lætt at missa mótið. Til alla lukku kom ein lækna- skrivari til mín og segði, hvar eg skuldi venda mær, fyri at fáa eina protesu. Tá eg kom heimaftur, eftir viðgerð, menti eg meg væl, og fór aftur til arbeiðis. Eg var kramba- kvinna. Tíverri varð eg uppsegd eftir stuttari tíð. Stjórin segði, at hann ikki vildi hava meg í arbeiði, tí hann kundi vænta, at eg bleiv sjúk aftur. Tað var eitt satt vón- brot fyri meg. Síðan kom tíðin, tá eg gekk heima og ikki vist, hvat eg skuldi gera. Ikki tordi eg at skja nýtt arbeiði, tí eg var bangin fyri, um arbeiðs- gevarin fór at spyrja um sjúku mína. Tað var í 1977 at eg las í einum blað, at »Kræftens Bekæmpelse< fór undir eitt royndarprojekt, har fyrrverandi bróstkrabba- sjúklingar skuldu stuðla og vegleiða kvinnur, sum fingu hesa sjúku. Hetta helt eg júst vera nakað, sum eg kundi á- taka mær. Hevði sjálv upplivað, hvussu trupult tað kki at vita, hvar eg skuldi venda mær við somu spurningum. Í byrjanini var henda hjálpartænasta bert í Keypmannahavn, men í dag virkar hon um alt landið. Hjálpartænastur- nar eru býttar upp í ymsu amtini, við einum leiðara í hverjum, sum samskipar tænastuna. Í dag er Áse Arnfast leiðari av hjálpartænast- uni í Árhus amt, har hon hevur 23 kvinnur í arbeiði. Arbeiðið er ókeypis, og hjálparfólkið verður til- kallað, tá sjúkrahúsini hava fingið bróstkrabba- sjúklingar inn. Sjúklingurin fær í boði, at ein kvinna kemur at tosa við hana, sum hevur roynt somu viðgerð sum hon. Um hon hevur áhuga fyri tí, koma vit beinan- vegin, sigur Áse Arnfast. — Nærum allar kvinnur vilja tosa við okkum, bert tær hava eina vinkonu ella aðrar næstringar, sum hava roynt hesa viðgerð, siga seg frá. Men tær hava júst onkran tær kunnu tosa við. Hvat krevst av einum hjálpara í hesum arbeiði ? — Tað er umráðandi, at viðkomandi dugir at lurta eftir tí, sum sjúklingurin hevur at siga. Her er ikki beinleiðis neyðugt at tosa so nógv umsjúkuna, tí tað kunnu læknar og sjúkra- systrar í dag betur gera. Viðkomandi hjálpari skal siga sjúklinginum frá, hvussu tað kennist aftaná, hvar hon kann fáa eina protesu o. s. fr. í stuttum, hon skal hjálpa og stuðla so væl sum gjerligt, at sjúklingurin fær áræði og vilja at koma sær á fetur aftur. Sanna Dahl Niclasen, formaður í Feroya Felag móti Krabbamein, sigur við Sosialin, at hetta er ein roynd, at hjálpa kvinnum í Feroyum, sum hava fingið viðgerð fyri bróstkrabba. Um áhugi er fyri tí, so kunnu kvinnur ringja til Bodil Svare, sjúkra- systur, å telefon 17887 ella til Sannu Dahl Niclasen, telf. 1 2593, har nærri upplýsingar um til takið kunnu fáast. Dagny Lýsingar: Lýsingarmaður okkara er ráðgevari hjá fyritskum og einstaklingum í lýsingaspurningum. Hetta verður gjørt uttan meirkostnað fyri lýsaran. Foroya Felag móti Krabbamein hevur 2800 limir í Foroyum. Umframt limagjald, so fær felagið nógvar peningagåvur, sigur Sanna Dahl Niclasen, formadur. I Føroyum eru umleid 12 — 13 tilburdir av bróstkrabba árliga. MÁF nýggja nevnd Hin 4. august hevði Meg infelag áhugaleikara Fer- oya aðalfund. Fyri vali stóðu Mour- entsa Dam. Sverri Eg- holm og Gulla Øregaard. Gulla Øregaard var aftur- vald, meðan Mourentsa Dam og Sverri Egholm bóru seg undan, og í teirra stað kom Dánjal Joensen og Kári Andreassen. Sum tiltaksfólk eru vald: Petra Joensen, Nóls- oy, Símun Rasmussen, Strendur og Jógvan Elias- sen, Klaksvík. Feroyar- Hetland. Fyrilestur í morgin Í annaðkveld kl. 20.00 heldur Dr. T. M. Y. Man- son almennan fyrilestur á Fróðskaparsetrinum um samskiftið millum Føroyar og Hetland Dr. Manson er úr Het- landi og nú, hann er í Feroyum, hevur Samband Feroyskra Studenta boðið halda honum at fyrilest urin Tónleika . . vitjan Í døgunum 6. — 9. sept- ember, vitjar sangarin Daniel í Feroyum. Hann er jugoslavi, og var í 1983 við í Grand Prix kapping- ini við sanginum »Julie« Daniel hevur spælt inn plátur og hildið konsertir. Hann hevur selt eina mill- ión plátur Daniel er ikki ólærdur innan yrki sítt. Hann hevur gingið á tónlista- skúla í Belgia og lært tón- leikaskriving og guitar- spæl, sagt í tíð- indaskrivi frá Presto Booking, sum stendur fyri vitjanini Sangarin Daniel skal hava konsertir í Havn, Runavík, eins og hann fer at spæla til dans í Klaks- vík og á Tveroyri verður