leygardagur 15. september 1984síða 11

Nr. 108 — 15. september 1984 tíðindablaðið ($0Si lurin | : Síða 11 Vit eru stýrd í eina risakreppu — meðan vit hava dansað um gullkálvin eins og eingin vandi var fyri framman, sigur Jorgen Thomsen m. a. í hesi politisku við- merkingini Mangt er, sum bendir á, at politikkararnir, ið stýra í dag, ikki hava fylgt við tí útviklingi, sum hevur ver- ið innan feroysku hevuðs- vinnuna. Ein er eisini ræddur fyri, at hetta er av politiskum klandri í sam- gonguni. Menn hava verið meiri upptiknir av at klandrast um smámálini enn at hugsa um hevuðs- vinnu okkara. Hetta kom týðuliga fram, tá ið landsstýris- menninir vóru at hoyra í útvarpinum í samband við ta kreppisteðu, sum sam- felagið er komið út í. Har varð sagt, at henda krepp- an er komin sera knapp- liga. Tað kann á ongum sinni góðtakast, at landsstýris- menn — at sjálvur fíggja- málaráðharrin og sjálvur ídnaðarmálaráðharrin ikki eru vitandi um hesa stæðu, sum avgjert ikki er komin knappliga. Vit hava nú í dagavís hoyrt langar reður frá løg- tingsins reðarapalli, um hvussu sera góð landsins figgjarstøda er. Vit fingu at vita frá samgongu- monnum, at nú vóru vit byrjaðir at gjalda niður gamla skuld, tí her var eitt fitt avlop á figgjar- lógini. Men ásannast má, at hetta yvirskot er nógv bliknað eftir tí, ið nú er komið undan kavi um fer- oyska samíelagið og fer- oyska vinnulívið. Vit hava víst á, at henda samgongan brúkti ein sera legnan atburð í fíggjarmálum heilt frá byrjan. Hitt fyrsta, sum var gjørt, og sum virkaði rættiliga logið var, at teir legdu 25% oman á allar umsóknir frá teimum al- mennu stovnunum. Vit vístu á, at hetta einans kom at føra til størri al- menna nýtslu. Økingin í almennu út- reiðslunum hevur verið rættiliga stór, og tyngir vanliga skattgjaldaran í Feroyum. Vert er at und- irstrikað, at øktu útreiðsl- urnar eru ikki farnar ril fiskivinnuna. Hendan samgongan byrjaði við at gera seg upp sum borgarlig. Hetta eig- ur fyrst av ellum at sigast við fólkaflokkin, sum byrjaði við at reypa um, at studningurin til fiski- vinnuna skuldi minkast, upphæddin til hetta enda- mál skuldi læsast fost. Upphæddin, sum hevur verið sett á figgjarlogina, er lítið hægri enn hon var í 1980, men tá var figgjar- lógin einans 700-800 milli- ónir, meðan hon nú er nær við 1400 milliónir krónur — ella tvífaldað hesi fýra árini. Hesir niðurskurðir vóru gjørdir uttan at broyta nakrað lóg nakað munandi, bert okkurt smávegis sum einki hevur bøtt um støduna. Hetta varð gjert uttan at hugsa um fylgjurnar av bara at lata standa til politikki- num hjá hesari samgong- uni. Hóast vi hava havt eitt metár, eru vit í kreppu- stødu. Mangur má ti seta spurnartekin við hesa steðu og spyrja hvønn veg, peningurin er stýrd- ur, ið komin er inn í føroyska samfelagið or- sakað av tí veldiga út- flutningsvirði, sum vit hava havt í seinri árum. Harafturat er skattatrýst- ið og tolltrýstið á vanliga fólkið ekt munandi og figgjarlogin er tvífaldað. Tað er ti so sera torført at skilja, tíans heldur at góð- taka, hesa kreppusteðu, vit eru komin í. Undir viðgerðini av log- mansreðuni gretti eingin samgongumaður uttan Ol- af Olsen um vinnulivs- kreppu, meðan aðrir mál- aðu alt ljósareytt. Sam- gonguskeiðið varð líknað við ein hampuligan skips- túr harumframt royndi figgjarmálaráðharrin at lata væl at figgjarsteðuni. At hetta var ein reingj- an av veruleikanum, er nú komið undan kavi, tí vit standa nú við rokningini, sum føroyski skattgjald- arin verður noyddur at gjalda fyri førda politikk- in. I stadin fyri at hava staðið á løgtingsins rød- arapalli og ført valpropa- gandu, åtti figgjarmåla- ráðharrin 5. Poulsen, idn- aðarmálaráðharrin P. Ell- efsen og fiskimálaráðharr- in A, Kallsberg at sagt tinginum og ellum Fer- oya fólki, at tað var álvar- som kreppa í hesum sam- felag, alt annað er ábyrgd- arleyst. Nógv hevur verið ávar- Jergen Thomsen, legtingsmaður að ímóti tí figgjarpolitikki sum rikin hevur verið seinastu árini í Feroyum. Víst hevur verið á, at hendan samgongan skúgv - aði ell vandamálini fram- man undan sær út í fram- tíðina til eftirkomararnar. Meðan lítið og einki hevur verið gjert til tess at loysa ella í minsta lagi at minka um vandamálini so hvert. Fiskivinnuráðið boðaði frá, at fiskivinnan kom at hava brúk fyri ímillum 100-200 milliónum krón- um. Hetta varð tikið til eftirtektar, men vit eru stýrd inn í eina risa- kreppu, meðan vit hava dansað um gullkålvin eins og eingin vandi var fyri framman. Jergen Thomsen Landsskútan kollsigldi Sverri Midjord skrivar Bert nakrar dagar aftan á heimkomu aftan á ein rok- túr, har fiskiskapurin var sera góður, skipið var borðfult, og manningin var noydd at bróta vakt fyri at viðgera og gera reint — sjálvt við hesum úrsliti er reiðaríið farið á húsagang. Tað verður torfert at fáa útgerðarlán til ein nýggjan túr, fyri ikki at siga, hver vil manna hesa skútu. Ikki kann skyldast upp á illa viðgjerda veru, tí í eina heila viku hava vit hoyrt, frá skipara til kokk, lovprísa hesum túri. Og ikki at gloyma lovprísan av teimum á brúnr:. Og hverjir vóru so teir? Til róðurs stóð ein tel- grafistur, honum undir lið ein navigaterur og navi- gatiónslærari, og kokkur- in gamli, hann var sjálv- andi í kokkahúsinum. Og ikki skal hann lastast, tí hann hevur roynt at fóðra bæði yvirmenn og manning við ellum góðum, men kanska var fóðringin ov dýr. Tað er nakað, sum eitur kostprísur Hver veit, onkur skal hava skuldina, og telgraf- isturin, hann er fimur í fingrunum, so hver veit, kanska var tað fóðringin. Men eitt, sum undrar, er, at stjálvt við einum væl útbúgvnum telegrafisti á brúnni, so hevur einki neyðarkall verið sent, man hann hava gloymt, hvussu tað ljóðar. Tað man ikki vera so. Útbúgvingin man vera í lagi, og einki er gloymt, sjálvt fordeilingin av lipp- unum úr lippukassanum er farin regluliga fram, so vinir og kenningar eru ikki gloymdir, sjálvt um sjálv- ur reiðarin og reiðaríið er koyrt á húsagang. Illa er fongurin viðfarin, men sjálvandi skal ikki bara telegrafisturin hava alla skuldina, tí undir lið síni hevur hann havt nakr- ar av bestu gerpum lands- ins og sjálvandi navigaterar við og tað fleiri, ikki bara á brúnni, nei eisini á dekkinum vóru fleiri, tó tað hava kanska verið ov nógvir. Men tann, sum setti út í kortið, er sum sagt ikki bara navigaterur, hann er lær- ari við, so leiðin skuldi verið greið, og um á skuldi staðið, so vóru aðrir at spyrja til ráðs. Men eitt er kort at skilja, eitt annað er skip at fera, hetta má sannast her. Men kokkurin gamli nýtis ikki at krógva seg burtur, ti sjålvt við øllum tí góða, hann hevur borð- reitt við, so er ikki bara mannignin, men sanniliga yvirmenninir við falnir í maktarloysi, jú illa hevur gingist. Tað var ikki TEVATN og BREYÐ, sum borðreitt varð við, nei her var meira fóðurtungur matur, men kanska er tað tað, sum gjerdi túrin so drúgvan, og sjálvt aftan á rokfiski- skap, bar túrurin seg ikki. Ein av manningini segði aftan á túrin, tá skipið lá við bryggjuna: — Túrurin var góður, men spurningurin verður tó, um reiðarin er negdur. Við hesum úrsliti, sum nú er komið fram, verða nokk allir uppsagdir, ikki bara telegrafisturin, navigater- urin og kokkurin, men øll manningin verður ikki bið- in við aftur, tí veruleikin er tann, at skútan hevur rikið fyri vág og vind, tí av ellum gloymdu teir, at í skútuni er ein motorur, og verður eingin olja til mot- orin og er eingin motor- passari, so hjálpir ikki, og tað var tað, sum gloymt á hesum seguliga túri. Spennandi verður, hver ið útreiðir skútuna til næsta túrin, hann byrjar 8. november. Sverri Midjord ÉT Framhald av sidu 3 felag, sum skal hava ein nybygning á Skála, hevur bílagt sær tvær maskinur av hesum slagnum. Tórmóður heldur fyri, at tá teir royndu hesa nýggju prototypuna á Bacalao fyri trimum ár- um síðani, vóru m. a. poli- tikarar, ið hildu fyri, at slík maskina fór ikki at rigga. — Men nú síggja vit so úrslitið. Sleppa undan studningi — Í dag fær m.a. allur svartkjaftur, sum er land- aður til Bakkafrost, eina krónu í studningi pr. kilo. Vit ynskja at veiða meira av svartkjafti og jú meira vit veiða við verandi studningsskipan, tess dýrari verður tað fyri landskassan. Veiða vit t.d. 200.000 tons av svartkjafti, kostar tað landkassanum 200 Miele Miele Miele Miele Miele Mikrobylgju- ovnar Telefon 14949 Á Hálsi - 3800 Tórshavn P/E JAKUP Á DuL mill. kr. Kunnu vit so venda hesi gongdini til eitt nettoyvirskot uppå 100 mill. við at brúka aðrar maskinur, so er tað jú rætti vegurin at ganga. Og tað var júst hetta vit vildu vísa, tá vit royndu skerimaskinuna fyri tveimum árum síðani Øll studningsveitan til svartkjaft kann við slíkari maskinu detta burtur. Tað var eisini hetta vit Framhald á síðu 15