hósdagur 11. oktober 1984síða 20

Tit ringja — vit skriva Er nakað á vási? — tvamál? Ein spurningur, efla tíðindi, so ring til okkara. Vit eru til reiðar! Mannarættur at fáa bilig grundstykki Kommunurnar mugu fáa hjálp, soleiðis at tær hava meguleika at skaffa borgarunum bílig grundstykki. Húsalánsgrunnurin má broytast, so at hann veitir lán til grundstykki og fíggjar ein nógv sterri part av byggingini, sigur Hallstein Sigurdson í hesi samreðuni við Sosialin. Hallstein er valevni hjá teimum ungu í Suðurstreymoyar Javnaðarfelag. Vit spurdu fyrst Hallstein, hver orsekin man vera til tað stóra trotið á íbúðum og grundstykkjum. Hann sigur: Í Havn eru tey flestu ar- beiðsplássini, læruplássini og teir flestu skúlarnir. Ein tann mest álvars- sama fylgjan av hesum, er tað steðugt vaksandi trot- ið á íbúðum og grund- stykkjum. Orsekirnar til hetta trot eru mangar. Tað er dýrt hjá kommununi at stykkja út, og tað er ikki minni dýrt fyri tey, sum eru so heppin at fáa grundstykki at gjalda tað og gera tað klárt til at byggja á. Víðari sigur Hallstein, at hetta krevur stóra upp- sparing, og tá grund- stykkið er goldið, er eingin peningur til at byggja fyri. Tí eru einastu ráð: at taka byggilán og hetta dýrkar nógv um byggikostnaðin. Tað er tí ómetaliga tungt hjá ungum, sum setast í búgv, at fáa end- arnar at rekka saman. Ein kann siga, at við teimum vánaligu figgingarmøgu- leikum, tvingar sam- felagið bæði konu og mann at arbeiða úti, og ofta eru tey tvungin at leiga út. Harvið fíggja tey — ofta móti sínum vilja, húsini við húsaneyðini hjá eðrum. Oman á lat verða tey ungu, sum eru so heppin at fáa síni egnu hús, bundin at bankum og pen- ingastovnum ein stóran part av lívinum. Her má ein broyting koma í, sigur Hallstein: Húsalánsgrunnurin má broytast, so at hann veitir lán til grundstykki og fíggjar ein nógv sterri part av byggingini. Hann má eisini kunna fíggja keyp av gomlum hsum eftir sýn og sjálvsagt á ein hátt, sum ikki fremur spekulatión. Kommunurnar mugu fáa stuðul frá landinum til útstykkingar unalan Samreða Hallstein við og byggi- búning. Ein góð loysn er at seta á stovn ein komm- byggibúningar- grunn, soleiðis sum javn- aðarflokkurin hevur skot- ið upp. Endamálið við hes- um grunni upp á 30—40 milliónir var at geva kommununum meguleika at skaffa borgarunum bílig grundstykki. Tað skutdi ikki veirð ringt at sæð, hvenn týdning hesin grunnur vildi havt fyri Havnina og tey, sum skulu seta búgv her. Tað er, sum øll vita, eisini tervur á góðum leiguíbúðum til ein yvir- komiligan prís til eitt nú pensionistar, ungdóm, brekað og fólk, ið ikki hava hug til at seta seg fyri eini sethús her og nú. Hendan spurning kundi samfelagið loyst við eini broyting av lógini um Íbúðargrunnin, so hesin grunnur fekst at virka eft- ir ætlan. Hetta skal eg venda aftur til í eini aðrari grein, endar Hallstein Sigurdson. William Heinesen, ein av okkara mætastu listamonnum. Lýsingar: Lýsingarmaður okkara er ráðgevari hjá fyritskum og einstaklingum í lýsingaspurningum. Hetta verður Kommunurnar eiga at fáa stuðul, so tær kunnu útvega ungfólki bílig grundstykki Høvundar — Arbeidi javnadarfloksins å tingi fyri betri korum hjá skrivandi fólki gav úrslit. Í tingsetuni 1982/83 leg- ði javnaðarflokkurin upp- skot fyri legtingið um alment bókaforlag. Endamálið við hesum uppskotið var fyrst og fremst at beta um arbeiðs- líkindini hjá rithøvundum og skrivandi fólki yvir- hevur. Víðari var enda- málið at tryggja rithev- undum samsýning fyri teirra arbeiði, eins og øll onnur í samfelagnum fáa tað og at fáa hesa sam- sýning veitta, har hon eigur at vera veitt: meðan skrivað verður. Eisini var endamálið, at tað almenna forlagið skul- di taka sær av ellum tí praktiska í samband við bókaútgávu. Sjálvt uppskotið um eitt alment forlag vann ikki undirtøku millum tingmenn. Harafturímóti tóku allir tingflokkar utt- an fólkaflokkurin væl undir við hugskotinum um at beta um korini hjá hevundum og at geva teimum semiligar arbeiðs- umsteður. Framsegumaður fólka- floksins í mentamálum, Óli Breckmann, heit tvert- urímóti eðrum framsegu- monnum, at okkara rit- høvundar hava betri kor, enn teir hava uppiborið. Reða hansara, sum áhug- að kunnu lesa í Dagblaðn- um, gekk út uppá at prógva, at rithevundar og intelektuellir vóru svíkj- ' arar. Teir vóru allir vinstravendir og brúktu sín penn til at skriva nið- ursetandi um kapitalism- unar vælsignilsi. Slík fólk skuldu ikki lønast — tey skuldu tyktast! Reðan, sum avdúkaði somu sjónarmið í mentun- arligåm spurningum, sum Josef Goebbels plagdi at leggja fyri dagin, tá ið teir brendu bekur í Nazitýsk- landi, var stórliga fagnað av fólkafloksmonnum í tingsalinum. Serstakliga vár fagnaðurin stórur, tá framsegumaður fólkafloks- ins í mentamálum, Óli Breckmann, upp á spott las eina vakra yrking upp eftir einum av okkara bestu yrkjarum — einum skaldi, ið er vælumtókt langt uttan fyri landodd- arnar. Hesin atburður fólka- floksmanna var orsekin til, at javnaðarflokkurin ikki ynskti, at málið um kor rithevunda skuldi verða vidgjørt í skúla- nevndini, sum annars virkar sum mentamála- nevnd við — han náði okkum! Ola Breckmann sum formanni. Meirluti tingsins eftir- líkaði okkum, og málið fekk tí viðgerð í sosialu nevndini, har tað varð væl og virðiliga viðgjert. Endin á hesum máli var ikki tann versti, vit kundu hugsað okkum — tvertur- ímóti. Vit fingu fyrst nevndina, síðan ein meir luta á legtingi at viður- kenna, at hevundar og listafólk hava alt ov vána- ligar figgjarvånir í Før- oyum, og at bøtt åtti at verið um hesi viðurskifti. Úrslitið av hesum máli javnaðarfloksins varð so- statt, at frá næsta figgjar- ári verður ekt munandi um játtanina til Mentun- argrunn legtingsins, so- leiðis, at grunnurin skal kunna veita rithevundum beinleiðis stuðul til ávíst arbeiði ella ávísa bók. Eisini sjálvur stuðulin til útgávu verður ektur og gjaldføri3 hjá lánigrunn- inum til bókaútgávu skal økjast. Tiverri var ikki gjørligt at fåa alt hetta samtykt við log. Hetta varð gjørt við legtingssam- tykt. Royndir okkara hesi fýra árini hava avdúkað, at teir borgarligu ferð aft- an á ferð sýta fyri at akta løgtingssamtyktir, tá ið tær skula setast í verk. Tí er tað av stórum týdningi fyri hetta mál, at javnað- arflokkurin kemur sterkur inn á næsta legting. Javn- aðarflokkurin fer so at gera sítt ýtarsta fyri at tryggja at gjert verður eftir løgtingssamtyktini í málinum um betri arbeiðs- líkindi fyri hevundar og listafólk. Jóannes Dalsgaard