týsdagur 13. november 1984síða 6

Síða 6 tíðindablaðið Útgevari: P/f Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Miiller Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Blaðfótk: Høgni Djurhuus og Randi Jacobsen Uppseting: P/f Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 Kvalifikatiónir og ikki polit- iskur litur skulu avgera starvssetanir VALORRUSTAN er av. Javnaðar- flokkurin er nú aftur størsti flokkur i Føroyum. Og hetta gev- ur tiskil flokkinum møguleikan at styra landinum komandi fyra år- ini. Nå skulu so samrådingar til fyri at finna ta røttu samgonguna. Javnadarflokkurin heldur tað vera helt náttúrligt, at tað verður hann, sum fer at hava leiðsluna í eini nýggjari samgongu. Longu týsdagin kemur floksleiðslan saman til at gera eitt samráðing- arupplegg til hinar flokkarnar. HÓAST javnaðarflokkurin er vorðin størstur á tingi, so ber kortini til at skipa landsstýri uttan um javnaðarflokkin. Men tað meta vit verður trupult. JAVNADARFLOKKURIN vann valið, tí hann hevði ein nýggjan politikk at vísa á, og tað er henda politikk, sum flokkurin nú skal tosa við hinar flokkarnar um. Mál, sum flokkurin heldur eiga at við- gerast og loysast av einum kom- andi landsstýri, eru eitt nú lands- bankin, undirgrundsmálið, studulsskipanin Føroyar og Dan- markar ímillum, útbyggjan av ídn- aðinum við eini Menningarstovu sum miðdepli, umlegging av stuð- ulinum til fiskivinnuna 0. s. fr. tíðindablaðið Argjavegur 26. 3800 Argir. Postsmoga 76, 3800 Térshavn. Telefon 118 20. TAD ER GREITT, at skal javnad- arflokkurin upp í eitt nytt lands- styri — og tad skal hann eftir okkara og veljarans tykki, so er hann noyddur at finna samgongu- flokkar, id vilja ganga javnaðar- politikki á meti í mest møguligan mun. Men eisini fer flokkurin at krevja, at eitt samarbeiði byggir at eitt trygt stødi, har flokkarnir halda givin lyfti og gjørdar av- talur. MEN UTTAN mun til hvønn flokk javnaðarflokkurin fer at samar- beiða við, so fer tað at vera eitt ófrávíkiligt krav, at kvalifikatión- ir skulu prioriterast hægri enn politiskur litur, tá almenn størv skulu. setast. Her hevur tann borgarliga samgongan víst seg at prioritera sínar egnu politisku fel- agar hægri enn vælútbúgvin og kvalifiserað fólk. Vit tí úrsliti at vanligi føroyski borgarin hevur mist virðing sína fyri okkara polit- isku leiðslu og stýrisskipan. Tað er hesa virðing og álitið á demo- kratisku stýrisskipan okkara, sum javnaðarflokkurin nú aftur vil seta í hásætið. Sum meinigur veljari, fari eg siga mína hugsan um hvussu eitt komandi stýri eigur at síggja út. Tað eigur at vera javn- aðarmenn, sambands- menn og sjálvstýrismenn. Fólkaflokkurin eigur ikki at koma upp á tal, utt- an so at teir sleppa Óla fyri borð — og onkran ið hongur uppi í reyvalumm- anum hjá honum. | Tað kann sigast at so 8 00 fáa teir ov leysar teymar, men Óli & Co kennast ikki millum fólk ið vil halda givin lyfti í hvussu er, so latið teir bara gartera sum teir vilja, teir eru óbrúki- ligir bæði úti og inni. Hetta eru míni ráð — og gerið hetta skjótt, og farið so til verka. Flokkurin hjá Adolfi og fyrrverandi tjóðveldis- presturin mugu tit síggja burtur frá, fólk ið brúkar Nr. 134 — 13. november 1984 Komandi Landsstýri? sjálvan Várharra til bringudingledang! kann ikki verða tikið í fullum álvara. Erlendsmenn er jú einki at tala um, tí teir síggja reytt, tá sambandið kem- ur upp á tal, og tað varð jú eisini sagt av Erlendi val- kveldið. Hetta er nakað sum eg veit at mong vilja. Javnaðarmaður Hvaðar skal krossurin sleipast? Ikki kann man annað enn at ynskja javnaðarflokk- inum til lukku við valin- um, sum avnoktaði allar »gallup«-kanningar = hjá Viljanum í Hoydølum, bestiltar av Óla Breck- mann. Tí javnaðarflokk- urin er hóast alt »den mindst ringe< (hugtak stolið frá danska blaðnum »Information«.) Ikki greiddi eg atkvødu. Hvi? Ti eg eri ódemokrat- iskur ? Ímóti parlamentar- ismuni ? Neinei. Ilt var at finna nakran, sum sam- svaraði míni hugsan. So eg hugsaði logiskt: Um demokrati er at velja um- boðsfólk, sum umboða tína hugsan, so er tað log- iskt at atkveða blankt, um ongin av teim uppstillaðu umboðar tína hugsan. Feroyar eru kanska tað einasta landið í heiminum, har fólk ikki hevur megu- leika at atkveða til vinstru fyri javnaðarflokkin. Grundin er helst tað av- skeplaða politiska mynstr- ið, har nationalistiska sjónarmiðið kollrennur saman við teirri vinstra- høgra uppbyting, vit hava i ødrum londum. Og ti vinstrakreftirnar ikki kunnu taka seg saman, men harafturímóti brúka alla megi sína til at berjast hver móti eðrum, og Frænir etur so Ormin tá alt kemur til alt. Nú havi eg diagonal- lisið valagitatiónina í Sos- ialinum upp undir valið, roynt at lata vera at kommentera, men valdag- in 8. november kundi eg ikki bara mær, tí á síðu 10 verður ein sosialdemokrat- iskur marghåttligleiki endurtikin upp i saman av einum, sum nevnir seg Ed- vard í Skorðini og haraft- urat Joensen. (vegna navnalóggávuna). Greinin er litað av, at maðurin ikki hevur hunda- vit um politikk, og har- afturat er hon fylt við lygn. Hann ger geldur burtur úr »russiskum fimmåra- ætlanum«. Men — er tad ikki ein sosialdemokrat- iskur politikkur at hava plan-økonomi, har styring er á búskapinum? Ikki eydnast tað altíð so væl í Sovjett, men hví altíð nýta tað sum ræðumynd ? Hugsa um, at tey hava bygt alt sum sorlað var í 1945 upp aftur. »Kommunistaskrimsl- ið< fer hann eisini i hált við. Nú vita vit, at russ- arasjúkan er vorðin ein heil hóp-psykosa í Feroy- um, sum neyvan kennir sín líka í siðmenta heim- inum. Men neyvan eru javnaðarmenn fríir frá hesi psykosu. Teirra upp- fatan av hugtekunum »kommunismu«, »sosial- ismu« og »sosialdemo- krati« er heilt burturvið. Hóast tað ofta hevur stað- ið æi leiðarum »Sosial- sins< at Javnaðarpolitikk- ur er alt annað enn sosial- isma, so undirstrikar Ed- vardur, »Føroya Javnað- arflokkur« er sosialist- iskur« men: »Hann hevur aldri verið kommunistisk- ur«. Brátt gerst hugtaks- hurlivasin fullkomin. Mær kunnugt er definitiónin av fyribrigdinum henda: Sosialdemokrati: at um- sita kapitalismuna parla- mentariskt, so at tað heila »glidur« og fakfelegini ikki gera ov nógv um seg (ti tey eru oftast sosial- demokratisk«. Sosialisma: Eitt stig å leidini til kommunismu, eitt samfelag har ríkið hevur valdið yvir týdning- armestu framleiðslutól- unum (eitt nú flaka- virkjum, trolarum, men ikki bilum, húsum og eðr- um privatognum«, og er hetta nakad sum stendur i stevnuskrå Tjóðveldis- floksins. Ymisk er stýris- skipanin í teim londum, sum nevna seg sosialist- isk, tað gera tey flestu eystureuropeisku londini, sjálvt um sosialistar van- liga ivast um tey eru tað. Kommunisma: Onki land i heiminum kann i dag nevna seg »kommu- nistiskt« eftir upprunaliga marxistiska heitinum. Og tad gera tey i Føroyum nevndu »kommunistisku londini« heldur ikki sjálvi. Tey uppfata skipan teirra sum »sosialistiska« — hó- ast ivi er um tað. »Komm- unisma« er eitt samfelag, har staturin er avtikin, har lønarbeidid er avtikið, har fólk fær eftir tørvi og veita eftir evni. »Kommunisma« er eftir ødrum oråum eitt utopiskt ella »tilhugsad« samfelag, og eins og tey kristnu hava »paradis« sum til- hugsad livsendamål, hava sosialistar kommunism- una. Nu, men aftur til Ed- vard. Hann skrivar: »Øll folk, sum leggja i, vita, at í teimum londum, har ein sterkur javnadarflokkur finst, eru snegt sagt ongir kommunistår.« Nu kundi ein spurt: »Heldur eingir sosialist- ar«? Hann nevnir dømi. England. Kennir hann Arthur Scargill? Og »øll norðanlond uttan Island«. Næststersti flokkur í Ís- landi sigur seg vera sosial- istiskan. Men í Sveríki verður Palme hildin upði við hjálp frá einum flokki sum nevnir seg >Komm- unistaflokk<. Tak so onn- ur lond, sum t.d. Italia, har kommunistaflokkurin stendur á odda fyri ellum sosialum framburði, har er ikki brúk fyri javnaðar- monnum. At tað skal vera »komm- unistanna< skuld, at bú- skapurin er farin á heysin í suðureuropeisku londun- um, Íslandi ella latín- amerika, er beinleiðis lygn. Sum Edvard sjálvur sigur, so hava hegra- stjórnir sitið við valdið har í nærum mannaminni. At Sveríki skal eitast at vera farið rá leið til undir- gang« man tað ikki vera at geva Palme ov nógv av grovfílini? Og at Ísrael Framhald á síðu 11