hósdagur 15. november 1984síða 4

——— Samtidar- = skattaskipanin —- og vánaligu kor Meðan øll onnur lond í heiminum royna at tryggja sær at teirra vælútbúnuð landsfel- agar verða verandi í landinum ella flyta heimaftur eftir lesna uttanlanda, so gongur man her hjá okkum tað umvendu leiðina. Tey, | | ið eru uttanlanda og lesa, verða ikki eggjað til at halda sambandið við Feroyar við líka — tverturímóti er tað ein dyggur smeitur at koma heimaftur — bæði undir og eftir lokna útbúgving Sum lesandi í Dan- teirra lesandi mark er tað meguligt at fáa fríkort uppá alla ta inntøku, ein roknar við at vinna undir lesnaði. Sjálvur kundi eg vinna upp til 46.300 kr. uttan skatt. I Før- oyum er einans møgu- leiki at vinna 14.000 kr. uttan skatt. Fer ein Fiturvandi i Føroyskum husum Í mun til aðrastaðni eigur byggiidnadurin her heima ongan góðan, hvørki í umsiting á ella tá bygt verður. Sosialurin hevur fingið hesa áhugaverdu greinina sendandi frá einum ónavn- givnum lesara. Hon nemur við sera stórar álv- arsspurningar og prenta vit hava í heilum líki Tað eru í Feroyum, at kalla, als ongar byggiregl- ur, ið gera tað meguligt at halda skil á, eitt nú, hverji materiali verða flutt inn í landið, og verða nýtt til húsabygging. Sum er kann ein og hver keypa ella bíleggja hvat slag av tilfari tað skal vera. Ávísa tilfarið kann vera bannað at nýta í eðrum londum vegna eiturvanda, men tað er einki til hind- urs fyri at vandafult tilfar verður nýtt her heima. Meðan spurningar um vandafult tilfar verða við- gjørdir av øllum fjølmidl- um i grannalondunum tykist hetta sama ekið als ongan áhuga at hava mill- m teirra, ið eiga at seta reglur í verk til tess at bygd verða heilsugóð og trygg hús. Hús eru bygd her heima, har luftin er so dálkað, at fólkini eru noydd at rýma úr teimum. Ampin hevur oftast staðið av formaldekyd dampi, ið, eitt nú, ymsar plátur geva frá sær. Hesin dampur er nú roknaður og ávístur sum eitt vandaevni, ið elvir til krabbamein. Formaldekyd er ein gassart, ið hevur ein sting- andi lukt. Formaldekyd verður brút í ymsum bindievnum — lími —, sum aftur verður nýtt í mongum byggitilfari, eitt nú í spøn- plátum, krossfineri, park- ettstavum, hurðum, garderobu- og keksskáp- um umframt í tekstilum, teppum, måling, pappiri og annað mangt. Tað er ikki óvanligt, at í húsum verður máldur meiri formaldekyddampur enn ráðiligt er fyri fólk, uml. 0,15 mg/m'. Tad er ikki lætt at halda skil á hvat tilfar, ið er vandafult, tí tey sum her eru nevnd finnast í mong- um útgávum og dygdum. Tey húsini, ella heli, har lukturin er so ramur, at hann merkist í nasum og eygum so fólk mugu rýma, mugu roknast at vera vandamikil at vera inni í. Lukturin minkar nakað við tíðini, men spurningurin, um osin er farin niður um vanda- markið kann einans svar- ast við mátingum. Einki hendir Álvarsvekjandi og hug- stoytandi er at einki hend- ir í byggiøkinum, annað enn at landið krevur inn mangar milliónir í tolli fyri tilfar, sum eingin veit, hvat í er. Tað má sostatt konstat- erast, at inntil víðari er frítt slag á marknaðinum fyri innflytarar at gera sær dælt. ALSLAN A KØBEN EN 4AYN KET - YrrTr mal A ST A-INDKOMST UDEN KATTETREK upp um hetta mark verður helvtin (50%) tikin av í skatti. Hetta setur lesandi her heima í eina ótrúliga fátæks- liga stødu, og ger, at tað er ein fyrimunur at vera verandi uttan- landa í fritidunum. Viðurskiftini eru harafturat nógv versn- aði fyri oll tey, ið flyta heima eftir loknað út- búgving uttanlanda. Aðrenn samtidar- skattaskipanin kom i gildi var møguligt at 1-2 år skattafri, t.v.s. utsettan skatt Hetta kom væl við or- sakað av teimum nógvu útreiðslunum í samband við flyting, við at seta búgv og sum hjálp til eitt lestr- arlán, sum fyri MFS limir í miðal er 150.000 kr. Nú eru teu nýút- búnu alt annað enn vælkomin heima í Fer- oyum. Tey verða still- ferðir faa að nógva verri 15. november 1984 —iiie25 ne> | byrdur at dragas vid. Tad fyrsta håh årid verda 50 drigin av í skatti, uttan at nakar frádráttur, t.d rentuútreiðslur av lestrarláni og vanligur persónsfrádráttur, fær loyvi at minka um hetta skattaprosent. Hesi viðurskifti og henda mótteka, sum tað foroyska samfelag- ið bjóðar lesandi, má fáa avleiðingar. Fyrst og fremst gerst út- búgving eitt privelegi- um fyri eina ávísa stætt. Harnæst eru vidurskiftini so vánalig og fátækslig í Feroy- um, at tað er ein fyri- munur at vera uttan- landa, bæði undir og eftir útbúgving. Jákup P. Joensen r kubikmeter luft Føroyingar fåa studul til upplýsandi ferð i menningarlondum Feroyskir blaðmenn, lær- arar og onnur, ið arbeiða við upplýsing av onkrum slag, kunnu fáa figgjarlig- an stuðul til at gera eina ferð til eitt menningarland og síðan almannakunn- gera tilfarið í heimland- inum. Hetta upplýsti Niels Erik Nielsn, ið er tíðinda- skrivari hjá danska stovn- inum DANIDA, á einum fundi í Havn týskveldið. Til steðar vóru umboð fyri felog, virki, stovnar og einstaklingar. Niels Erik Nielsen sigur vå Sosialin, at einstakir foroyingar hava brúkt meguleikan at fáa fíggjar- ligan stuðul til upplýsandi arbeiði um menningar- lond. Hann nevnir í hesum sambandi ferðina hjá einum føroyskum blað- manni til India í fjør. Niels Erik Nielsen sig- ur, at tað ikki bert eru blaðmenn og lærarar, sum kunna sekja DANIDA um stuðul, men eisini listar- fólk, ið vilja kunna seg og heimland sítt við ávis viðurskifti í einum menn- ingarlandi, kunna fáa 4 pengarfrá DANIDA. i jan Fødingar- dagur Í dag verður Malena Purk- hús á Gerðum í Klaksvík 60 ár.