leygardagur 22. desember 1984síða 20

Síða 20 tíðindablaðið Jól og jólasiðir í Stóra Bretlandi Ýmist sum tey halda ársins stóru høgtid í Skotlandi og Onglandi Ein av teimum elstu føroysku blað- og tíðindamonnunum, Eiden Miller, hevur gjørt „Tíðindablaðnum Sosialurin« tann beina at skriva grein um jól, sum tey verða hildin i grannalandi okkara, Bretlandi, og um hverjar jóla- og nýggjárssiðir, teir varðveita har: CHRISTMAS EVE, jóla- aftan, ella í uppruna sín- um >The holly evening“, hevur frá tíðarinnar morgni verið hátíðardagur og kveld í grannalandi okkara, Bretlandi, har bernini gledast sum kanska onga aðrastaðir til alt jólahtíðarhaldið og jólastákið, ið verður boðið teimum næstu dagarnar frá 24. desember og út eftir — hjá summum bæði styttri og longri tíð bæði undan og eftir 24. desember. Handlar og skrivstovur steingja oftast stutt eftir middag jólaaftan, og tá hava fólkini, ið starvast har, eisini havt úr at gera og eru aloftast deyða- givin. Men í ár ber so til, at tað lagar seg so, at jól- ini koma at strekkja seg yvir = mangar dagar! Heima við hús roynir fað- irin at gleða bernini við at siga teimum jólasegur, og útvarpið spælir teir gomlu jólasálmarnar og -legini, alt meðan móðir aftanfyri læsta hurð stásar upp jóla- træið, The Christmas tree, ið er borið til hús ofta fyrst í desember. Sum hjá okkum hevur móðir úr at gera, at pynta hitt grena granntræið. Har heingja tey eisini jólagóðgæti uppá træið, umfram súr- epli, »kræmarhus«, silki- bond, »lametta« og hvert av sínum, ið hoyrir eini bretsk jól til. Jólamatur: karpu- fiskur og turkeys Rúmini inni eru stásað upp við alskyns, ið kann hugna tey smáu og eldri við: pappírseinglum, gull- stjórnum, barnatekn- ingum, ið tilknýti hava til jólini, og so framvegis Sjálvsagt hevur hitt grena træið ljósperur í hópatali, livandi ljós“ úr stearini prýðka ini, kirkjuklokkurnar men eisini 1 nusrum hoyrast snjallar allar dag- ar fyri jól og sjålvar jóla- dagarnar. Borðreitt verður jóladagarnar við t.d. karpufiski og turkeys (kalkun). sum bretar har tað ber til at hava sum hevuðsmáltíð, har vit um okkara leiðir hava gás ella dunnu. Kristintrúgvin er rót- fest í nongum enskum og skotskum heimum, annað- hvert tey eru katólsk ella protestantisk, so familjan Nr. 149 — 18. desember 1984 fer í kirkju til jólaguds- tænastur seinnapart á degi ella á miðnátt. Manga aðrastaðni brúka tey at seta upp liv- andi ljós á grevunum í kirkjugerðunum, um veðr- ið annars ikki forðar. Har verða eisini ofta smá granntre sett upp- Jólini í Yorkshire, Cornwall, Wales — og í Skotlandi YMISKT er sum tey halda jól í Bretlandi landspartarnir bæði í Skotlandi og Onglandi eiga teirra egnu eydkenni: í tí skotska hálandi, the Tighlands, á Hebridu- oyggjunum, the inner and outer Hebrides, á Orkney- oyggjunum og í Hetlandi. Í Onglandi sum í lands- pertunum Yorkshire, Cumberland, Corwall, Wales, Clocestershire, Devon og hvat ið so allir landspartarnir eita. Men allastaðni ræður: »My Framhald á síðu 16 Tá tey eldru í ættini rokka hegan aldur, við so verða, at familjan hittist oftari enn vanligt, og sostatt gerast ættarbondini sterk- ari. Soleiðis er við Snikkara- stovuættini. Í fleiri ættar- lið hava nekur upplivað tey gott og væl nítiárini, og vit yngu hava notið nógv ríkt og hugnaligt av hesum og komu at standa hver eðrum ógvuliga nær. Men tá so deyðin vitjar, so kennist alt svárari og meinari. Innan fyri hálvtannað ár hava vit mist 4 av okk- ara: 2 mammubeiggjar i fjør og 2 systkinabørn nú. Richard doyði i juni 84, og eg royndi í takksemi at minnast hann her í blaðn- um, men tá so Gunnar fór bert 3 mánaðar seinni, orkaði eg ikki at skriva, hóast hann so sanniliga hevði uppiborið at verðið mintur av mær. Gunnar Karbech Mouritsen Gunnar fekk sína útbúgv- ing sum málari í Dan- merk, og hann var allar dagar mettur sum ein av- bera góður handverkari, bæði vælgerðin og eisini ógvuliga heppin við at seta litir saman, á hesum seinna ekinum kundi hann nokk kallast listamaður, tað sást týðiliga á teimum málningum, hann hevði gjørt, men lítillátaður, sum hann altíð var, vildi hann ikki koma alment fram við teimum. Frá tí at Gunnar byrjaði at arbeiða, og til hann legði frá sær, var hann fastur málari hjá K.F.U.K., og eru vit hon- um sera takksamar fyri trúfesti og hjálpsemi hansara móti okkum. Í 1934 giftis Gunnar við Marini Restorff Jacobsen og fingu tey 3 bern: Ar- nold, Fanny og Poul, men hevdu tey ta stóru sorg at missa elsta sonin Arnold í góðum árum. Aftaná kríggið fóru tey undir at byggja uppi í Niels Finsensgetu, tá var lítið at mála í Havnini, so Gunnar arbeiddi tíðliga og seint uppá húsini, og úr- slitið bleiv eitt vakurt og hugnaligt heim, ikki minst takkað veri Marini. Har foldi tú teg altíð væl, ser- liga vóru feðingardagarnir »festligir« har. Fyrst var tað Gunnar, sum á sín stillføra hátt var so skemt- ingarsamur og hittinorð- aður, síðan setti familjan hjá Marini: Restorff-Jac- obsens fólkini teirra ser- staka dám á kveldini. Marin og Gunnar vóru heimamenniskju og les- andi fólk, sum eiga hópin av bókum, og sum vit fleiri hava notið gott av. Nógv ár var Gunnar sjúk- ur, men tolin, sum hann altíð var, bar hann sjúk- una so stillisliga, at tú varnaðist kanska ikki, hvussu álvarsliga tilstóð fyrrenn til allar seinast. Sárliga var hann saknaður av sínum og okkum ellum. Systkinabernini Eyðun og Arnbjern Árið eftir hendi so tað syndarliga, at Arnbjern, 47 ára gamal, varð yvir- koyrdur hin 7. oktober og doyði, áðrenn útkomin á Landssjúkrahúsið, og bert 7 vikur seinni hin 30. nov- ember andaðist elsti bróð- urin Eyðun, 48 ára gamal. Minningarorð Teir vóru synir Andrias Karbech Mouritsen og Al- vildu ættað av Tveroyri. Eyðun, Arnbjørn og yngru breður teirra Finn- bjørn og Áki vóru allir feddir uppi í Snikkara- stovu, har foreldrini búðu í trettan ár, til tey fingu teirra eisini so vakra og hugnaliga heim í Tórfinns- getu. Vit systkinabernini komu serliga nógv saman við dreingjunum hjá Andriasi, tí teir vóru jú í sama húsi, sum omma og abbi, haraftrat vóru Eyð- un og Arnbjern javnaldrar við yngru beiggjar mínar, so teir spældu nógv saman, vóru skótar saman o.s.fr. Og samanhaldið helt fram í ungdóminum og øll árini framyvir. Eis- ini blivu Eyðun og Andr- ias bróður svágrar, so vit hittust ofta. Aftaná skúlan fór Eyð- un í læru hjá pápanum, meðan Arnbjørn lærdi til bakara, men hesum starvi mátti Arnbjern fara frá vegna heilsubrek aftana álvarsliga sjúku, og valdi hann so eisini at fara mál- aravegin. Báðir vóru teir arbeiðssamir og dugna- ligir og væl umtóktir av fólki. Tá beiggjarnir Finn- bjørn og Eyðun í 1962 byrjadu Målingahandilin, sum seinni gjørdist parta- felag, før Eydun eini 2-3 år seinni sjålvur at arbeida har, sidan kom Arnbjøn til og seinast yngsti beiggin Åki, umframt var mamman eisini i handl- inum í nógv år, og nú eru nekur av næsta ættarlið- num, so tað kann av sonn- um kallast ein familjufyri- tøka. Uttan at taka nakad frå ti dugnaliga starvsfólki i Målingahandlinum, so varð oftast spurt eftir Eyðuni, tí sum fáur dugdi hann at blanda litir, og hendi tað, at onkur var byrjaður at mála og hevði ov lítið av máling, so kundi tú vera vísur, at Eyðun fann fram til upp- runalitin. Okkum i K.F.U.K. hevur Målinga- handilin verid ein hollur vinur, var og er nakað á- fatt, so var og er bert at ringja eftir teimum. Eisini takkar Javnadar- flokkurin Gunnari, Eyduni og Arnbjørn fyri trúfesti. Eyðun og Arnbjern gift- ust sama ár í 1958, Eyðun við Daniu ættað av Argj- um, tey eiga 4 synir: And- rias, Hans Jacob, Eyðfinn og lítli Eyðun. Fyrstu ár- ini búðu tey í Havn, men so bygdu tey á Argjum, meðan Arnbjørn fekk heim sítt í Jóannesar Pat- urssonargetu. Konan Jo- hanna er úr Hvalba og tey fingu bernini: Annie, Mar- tin, Anver, Maud og Guð- ny. Í báðum hesum so hugnaligu heimum vóru vit altíð væl móttikin og føldu okkum væl. Nú hevur deyðin vitjað og tikið so miskunnar- leyst, tað er líka sum vit ikki fata, at Eyðun og Arnbjern ikki eru her meira, hesir livandi menn: Arnbjern var altíð í góð- um lag og altíð við tí góða orðinum, av rettum kann sigast um hann, at hann lýsti upp, har hann kom, hann hevði eisini ta ríku gávuna at duga at vitja fólk, og nógv eru nokk tey, serliga eldri, ið sakna vitj- an hansara, tí fáur dugdi sum hann at liva tey upp. Eyðun var stillførari, men álíkavæl skemtingar- samur og hittinorðaður, og hvat vóru ikki báðir hjálpsamir. Sorgin er stór og sakn- urin svárur, hjá okkum ellum, vit vilja so fegin vísa tykkum Alvildu, Daniu, Johonnu, børnum og abbabørnum og beiggj- um djúpastu samkenslu okkara. Tað verður sagt, at kær- leikans gjald er deyðin ella skilnaðurin, eitt miskunn- arleyst gjald, sum vit øll so gjarna vildu verið fyri uttan, og tó hava vit ta ríku troyst, at skilnaðurin er ikki ævigur. Í ovurmorgin kveikja vit jólaljósini til minni um hitt sama ljósið, sum kom inn í heimin jólanátt, og sum vann á deyðans mátti og soleiðis opnaði okkum himnagrindina, har øll okkara kæru bíða okkum. Góðu Gunnar, Eyðun og Arnbjern takk fyri alt. Jona 3