týsdagur 29. januar 1985síða 15

Etiopia og Chad. mitt í Chad liggur norðrara helmingi Afrik- as, norðantil er Libya og eystantil er Sudan. Helmingurin av tí er oyðimerk, er partur av Sahara, sum stødugt etur seg suðureftir. Borgarakriggj hevur verið har í mong ár, og grannalondini Libya og Sudan hava fýrt upp- undir. Í norðara partinum búgva muslimar, sum eru blanding av arabum og hamitum, upprunaliga fólkið. Í sunnara partinum, har jørsin kann dyrkast, búgva kristin nekaraskyld fólk. Chad var franskt hjá- land, men sjálvt aftaná frigering hevur Frakland eitt stórt orð at siga og hevur fleiri ferðir sent her- deildir at stimbra teirra stjórn, sum mátti verið ella kanska meir fyri at at forða eðrum í at leggja landið undir seg. Tað er eitt av hungurs- raktu londum í Afrika. Dagliga síggjast flokk- ar av bernum í kloddum, óvaskað, andlitini hvít av sahara-sandi, fylkjast um torgini, meðan sólin setir, og tað fer at lota kalt. Bernini leita í sandinum eftir onkrum etandi, eitt korn her, eitt annað har. Við Karl í Afrika + Tíðindablaðið Sosialurin fer nú at halda fram við greinum um stoðuna hjá teimum neyðstoddu í norðara parti av Afrika. Vit fara at umrøda vidurskiftini i afrikonsku londunum Karl Nolsøe hevur vitjad i hesum londum og hevur sent Sosialinum fleiri greinar frå ferdini Nøkur verda koyrd i blikkskål, sum umframt kloddarnar er teirra ein- asta ogn, onnur fara bein- leiðis í munnin. Longri eystur og norður tú kemur frá hevuðsstaðnum Ndja- mena, sterri eru bólkarnir av svongum flóttarfólk- um, ið rýma undan svið- andi skerpingi, ið um- skapar fruktagóðar partar av landinum til oydimørk, til part av Sahara. Lands- partaforsetin sigur, at kvinnurnar brúka allan dagin at hegga sundur tær stóru mýrutúgvur, ið síggjast allastaðni, fyri at finna viltvaksandi korn. Hann leggur báðar hendur so tætt saman, hann kann, fyri at vísa, hvussu lítið dagsins slit gevur teimum. Í flótta- legu norðanfyri býin Mongo eru meir enn 10.000 fólk í landslagnum, sum er við at verða oyði- merk. Har knúsa kvinnur turr blød og gras til vak- urt grent pulvur uttan minsta feðsluevni, einasta feðin hjá mongum. Aðrar mala smáar negdir av sorghum korni til eina betri máltíð. Stjórnin og hjálpar- stovnar meta at Chad, ið heyur minni enn 5 mill. íbúgvar, vantar 300.000 tons av korni. Stersta Vit mugu ikki gloyma jarðarinnar neyð Karl Nolsøe greiðir her frå ti afrikanska landinum Chad, sum oydimørkin etur seg inn å. Hann hevur vitjad eina trúboðarasteð, har tey eftir førimuni royna at hjálpa teimum børnum, ið eru ringast fyri negdin, ið kann flytast inn í hetta landgjyrda landið ætlast til 120.000 tons. Vegir eru vánaligur ella eingir. Katólska nunnan, syst- ir Christilla, við trú- boðarasteð í muslimska býnum sigur, at alt tey kunnu gera, er at bjarga so mongum bernum, sum tey rakka, men tað er minsti parturin. Frammanfyri trúboð- arastødina er túnið dagligt samkomustað hjá smáum børnum og mammum teirra, ið vitna um ófati- liga neyð. Einasta ljóð, meðan bíðað verður eftir greyt- inum til bernini, ið verður gjerdur úr rísi, mjólk og sukuri, er áhaldandi hosti. Oyðimarkarnætur eru kaldar, og tey sova í neyð- ars kloddum, uttan teppir undir opnum himni. Fá børn gráta, færri tosa. Mammurnar síggja ótta- fullar út og líka so svang- ar sum bern teirra, men eingin greytur til teirra Systir Christilla fær ransónir frá World Food Program til 200 bern dag liga. „Eg kann einans taka tey sum eru 80% ella meira niðurundirkomin Tá tey røkka 80%, må eg lata tey fara,< sigur hon »Men beint nú matskaffa vit 286, sum eru undir 80%. Tey eru so mong, ið svelta, hvussu kann eg senda tey burtur?« Marasmus, sjúkan, har hitt svøltandi likamið byrjar at tera uppá seg sjálvt og fær andlit barn- anna at síggja avgomul út, sæst allastaðni, har hjálparfólk ferðast har norðuri »Hygg at honum«, sigur systir Christilla og lyftir kloddan, ið mamm- an fjalir barnið við, sum krekist at brósti hennara »Hann er 3 ára gamal og vigar 3 kilo.« Nunnan sá ikki, at barnið var ein genta so ómetaliga hung- ursmerkt, at munurin ikki var at síggja. Rivja- og bringubein vóru um at bresta igjøgnum holdið, ið strektist so tátt av hungri. Armar og bein vóru sum snældur »Latum okkum bida« sigur Awat Badoulaye sjukrasystir, ið hjálpir Christillu. Hon vendi sær frá børnum og mammum ið sótu í túninum, suffaði tungliga og fór inn búðina Nú eru vit farin inn í 1985, kunna tey lond, sum i 1984 høvdu eitt rimiliga gott år, fata, at tey kunnu ikki blíva við at gloyma jarðarinnar um neyåstøddu longdini bjarga sær sjålvum sålar liga? »Hvat ið einum av tey i vilja 1 Et hesunð minstu