leygardagur 30. mars 1985síða 11

Síða 11 Nr. 38 — 30. mars 1985 Ein ogloymandi om i j ferd gjøgnum i FR Alpulandið ÉT ER I hesi seinastu ferðagrein síni úr Eysturriki skrivar Eiden Miller, blaðmaður um hetta avbera vakra landið við sjálvum Wien inum Pad vil so vera, at hin fremmandi, sum fyrstu ferð vitjar Alpulandið Eysturríki, roynir at gera seg eitt sindur kunnugan við segu tess, hvussu fólk- ið, ið har býr, trívist, hvussu livikorini eru, hvat ið tey takast við dag og dagliga og so framvegis. Skuldi verðið greitt frá hesum út í æsir, hevði tað fylt fleiri bøkur, so tað er ógjerligt Í teimum undanfarnu greinum varð sagt eitt sindur frá ti vakra lands- parti Tyrol, men landið eigur eisini mangar aðrar vakrar landslutir, og eyð- kent fyri teir allar man vera, at fólkið, id býr i hesum lítla landi — eina- ferð millum stórveldini í vesturheimi - er so hjartaligt í atferðum sín- um móti ti fremmanda, so at ein nærum kundi trúð, tað vóru landsmenn, ein hitti Fyrsta skrivliga tilfar um Donau- „Stadt meiner Tråume« fie á skrivar gressini var hin stóri mað- urin Metternich, fúrsti. Aftaná blóðigum saman- brestum í Wien í 1848, varð táverandi keisarin tvungin at leggja frá sær og lata valdið til bróður- sonin Franz Josef, sum hevði hetta vald við harð ari hond fram til endan av fyrra heimsbardaga, tá — Eiden Miiller, blaðmaður dreymabýinum í middepl- greiða frá ferð krigslok í Pyrkergasse. Undir ollum krígnum hevði maðurin, tvingaður uppí týska naz- tá ið eg fyrstu aftana heiminum í vitjaði tey ista-herin, verið krigs- fangi í Ítalia, heima sat konan einsamøll við båd- um smádetrum sínum, 5-6 og 8 ára gomlum. Tað var bert hendinga ferð mamman fekk mjólka- dropa at geva teimum, og tey nærum sveltaðu hesi mongu krigsár og fyrstu árini aftaná 1945 Livihættir Nu var skilið tibetur vorðið betri, fyrstu ferð eg hitti húskið einaferð í 1950-árunum. Maðurin hevði fingið aftur gamla starv sítt innan jarnbreyt- aumsitingina í Wien, og bernini vóru farin at trív- ast aftur. Livikorini batn- aðu so hvert, Eysturríki er ríkt idnaðar- og land- búnaðarland og so tað, ið ikki hevur minst at er í „Wien, Wien nur Du allein... Eysturríkska matkynstrið Einaferð var ein týskur luttakari á Wiener-kon- gressini komin á tal við heimsgitna statsmannin Metternich, fúrsta, og franska starvsbróður hansara, Talleyrand hesir báðir vóru í drúgvari samreðu. Men ikki untist týskaranum at frætta um ríkisloyndarmál, sum hann hevði vónað, men hann kom at verða vitni til, hvussu Metternich gjølla greiddi frá, hvussu ein rættur »Zwetschgen- knødel< (blommur bakað ar í einum slog av deiggi) varð evnaður til! Soleiðis Wien. maturin har hevur alt at týða fyri Wiener an Eysturrikar « ljóðar sangurin í høvudsstadnum í Eysturriki Eysturriki. Hann er býtt ur sundur í 26 býarpertum (Bezirke), byurin alla sina tid verið ein sonn verja fyri kristintrúnna og vesturlendskari Landslagið Kahlenberg setir ein sjáld- Eyst hevur mentan uttanum saman dám á Wien urríkið er gitið fyri móta veru og list-idnað sín Stórt tal av verksmiðjum í og uttanfyri Wien fram- leiðir maskinur, gummi og postalinsvørur, fót aðrar leður- radiotol, bunad og vørur, og matvørur Hvørt år i mars og sept ember verða hildnar veru stevnur í Wien, og hand- ilsmen úr ellum heiminum leita til Donau-stórbýin at medisin visa fram, hvat teir kunnu bjóða tornaði í 1945, tá ið krigg fimta storbynum 1 ið var liðugt, lá hvert hús eydnast sori! Tibetur er íbúgvunum at reisa Wien av nýggjum, sum ein enn meiri stásiligur miðdepil Europa enn áður. Høv uðsgetan hugtekur ein meir enn nekur onnur hevuðsgeta í Europa Sum nevnt er Eysturriki uppbygt av 9 sambands- londum, ella Wien erosterreich Steiermark, reich, Kårnten, Låndern Nied Burgenwald g sjålvt sidani Oberøster Salzburg Tyrol og Vorarlberg allir hesir landspartar vid sinum eyðkenni. Fram móti markinum til Czeko slovakia liggur Nieder Habsburgarættin varð . siga: fremmandafólk, tur- vilja sleppa at eta og østerreich og móti Ung landið frákoyrd og landið gjørd- istar, floyma inn yvir eta tað sum frægast er Ur nyggjari søgu am, | Burg« niand Fin Í einum »dokumenti« frå ist lýðveldi. Bert tysku landmark og leggja væl av Hann er gitin fyri >mat er vert at nevna, at yndisligur býur hesum e »dok enti« fri : : . : l had < , 996 finnur ein fyrstu ferå partarnir av landinum peningi eftir. Men eingin mentan< sina, og næst heimsbardagin indsparti er aldargami JO e stu rer ) ' 5 3 1 1 so - r > 5 Ostari tt vóru eftir, og krepputíðir eigur at øvunda landsins franskmonnum eru teir enda á Habsburgar-ræð Eisenstadt í við Ne navnið Ostarici ny um ; nun r landi . 1] teieprmar tað landaskið Im i dag av teimum ringastu komu borgarum henda vinning fremstu »gourmetar i Eur num, og landid gjørdist siedler See. I Steit k Evst ki: Øst " skjótt at seta teirra dám á teir hava tað meiri enn opu! Í Wien finst alla lýðveldi publikk stóra er Eysturriki: Osterreicl Í k | . R þr Sara landsil tatt dagligu tilveru eysturríka uppiborið aftaná tev staðni teir sonevnc Bei Næstu árini var innanhv ( ørlig Søga landsins er sosta : IE man on ; É x ; ld L bæð : Men hesir vórðu hjålptir mongu fåtækra- og hung ; smáar matstovur is íðið mangan hart og reksal ; AX ildargomul. bæði undir i X : ) vinarng rsar n allan bvir g OUE 1 € Ss g skum og ungarskun : ; í 1 urop VES JEI tolkate eyðkennini Wien rngeidDer 1 sins upj rædi. Og bardagarnir voru i ; DA A Hemi Í heiminum fram t 938 1 t I 1V TOIK iðar im av ort I > i SI »w ; ing fyrst 1978 ð Adolf H r gjørdi end r irbeiði teirr Grir gr Sie É - x su dagan år 127 x x i 5 Hal vsturriksk lýðveldi nnan idnad og | iverl på bjóða ár i ck ) O 11 i IK ikad ð i nr | (1 r £ i i S ( vi turrit byr Ansct 5 Sul rå rut i: ' i f Leber í lE 4 iði landið f + On : I Få r hb * ter t 'alatsch r r } Já r ál ir frár endi gjørd iðu ( ør Sact } pr Þ rið Jardarbril 5 p | , KE!ISA A € £ 1 KOgarrat ger ir raddu 1 Eysturríki so við x ( orveldin It i ndspørtunun Kaff i í ørdist I d ; Á 5 I ø xin n I } d ðgerð S Habsburg-ekini undir : og 6 í F > VØ A h-K eðið hjá sær R . } t í ri P r P remr Spania var eitt skfit i i ; p 1 i } 10 { £ Habs burgarunur , ; eiðis Ungarn og Pólland £ | : Maria Theresic »jsar € Se. Kt 1 Tað kon R erða P ca inaðir P P 1 inna, hevði burgarnar , á somuleiðis Ungarn og Pól É . pp ; ; land Maria Theresia eimarólkinu , R R ; hl royur, em IKKi keisarinna, hevði svárt við ynum Wien, høvudssta noyða eir at flyta inr kann sammeta við aðrar . rr . tt Men i ki t » at fáa endarnar at rokka Pm har skjølt hungur og Jen politisku broytingar orby Mideuropu aman i støra riki sinum hall var um at gera enda å øår Donau-londum Hann er høvudsstadur ' , leir ' x ni hev r min i 1 1:tFlut + ' har hon hevði alt vald heimafólkinum. Tað kundi nevur minkað um úttlutn eimum 9 sambandslond- I I . b eini hiun i Wien við tvei smøguleikar r } Pund lánd fram til endan av 18. eld ie e en Ð ; ; ? nya m (Bundexslåndern), ið um smábernum vita a Eysturriki tilsamans mynda ríkið A tiltiknu Winer-kon-