leygardagur 13. apríl 1985síða 2

Møguleikarnir at avskriva skulu broytast Og vinningur av skipasølu skal skattast Nu skal skattaloggåvan broytast. Ætlan- in er at broyta hana soleidis, at allir lands- ins borgarar koma undir rimuliga og rætt- visa skatting, og at allar inntøkur verda givnar upp til skattingar, sigur Lands- stýrið i viðmerkinginum til uppskotini, id vordu løgd fram hosdagin. Landsstyrid skjytur upp at skerja avskrivingarmøgu- leikarnar og at skatta tann vinning, sum nevnist goodwill. Samstundis skal barna- frådråtturin hækkast. Í viðmerkingunum — til broytingaruppskotini sig- ur Landsstýrið: Í seinasta legtingsskeiði samtykti legtingið broyt- ingar Í skattalógini Meginbroytingin var, at vit fingu eina aðra skatta- innkrevjingarskipan, ann- ars vóru ongar munandi broytingar gjerdar i skattalógini frå 1963 ella ødrum fylgilogum, eitt nu verða givnar upp til skattingar, og at allir landsins borg- arar koma undir rímuliga skatting Eisini skal lógin broytast soleiðis, at tað ikki við virðum skal utvega sær skattafrían vinning Skotið verður upp, at gjørdar verða broytingar bæði í hevuðs- skattalógini og í avskriv- ingarlógini, soleiðis at so langt sum gjerligt verður tryggjað, at avskrivingar ikki fara til privata nýtslu, men í sterst meguligan mun koma vinnuni til góðar. Vinningur, sum stendst av skipaselu og selu av bygningum og gegnum til vinnulig endamál, kemur eftir uppskotinum allur undir skattskyldu. Landsstýrið arbeiðir eisini við broytingum, sum skulu skerja megu- leikarnar fyri, at peningur verður tikin úr partafelog- um til privata nýtslu, og rættvisa broyting av bera til at sjålvari uttan at hesin kemur til skattingar. Kapitalvinningur er ikki skattskyldug inntøka Tad, okkara skattaloggåvu, samanborið við sum sermerkir onnur lond er, at tað so gott sum bara eru lønarinntøkur, t.v.s. inntekur av aktivari lutteku í vinnu og so pen- sjónsinnteka o.t. sum verða roknaðar sum skatt innteka. Vinn ingur av at selja ognir dýr skyldug ari enn tær vóru keyptar (kapitalvinningur) verður ikki roknaður sum skatt- skyldug ovum I ti uppskoti, sum lands- stýrið her leggur fram, verður sum nevnd skotið upp at leggja skatt á selu- vinning av skipum og bygningum í vinnuligari nýtslu Eisini álegði løgtingsins skattanevnd í uppskoti til samtyktar landsstýrinum til ólavsekutingsetuna 1983 at koma við lógar- uppskoti, sum millum annað miðaði ímóti, at av- skrivaðar ognir við selu verða skattaðar av selu- virðinum sum grundarlag. Sambært galdandi lóg kann í dag avskrivast av vinningi av skiparakstri og í aðrari innteku. innteka Fer- Skattliga avskrivingin í vinningi av rakstri er loyvd við upp til 30% av saldo, og skal hon tryggja vinnuni eitt gott fíggjar- ligt grundarlag. Er vinn- ingurin ikki nóg stórur til fullar 30% avskrivingar, er loyvt eigaranum at av- skriva tað írestandi í aðrari innteku við ávísum avmarkingum. Henda av- skriving i persønligari inntøku verdur loyvd, tå felagsformurin er soleidis, at eigararnir ábyrgjast persónliga fyri raksturin og tí persónliga kunnu koma at gjalda tað neyð- uga tilskotið, sum rakst- urin ikki kann bera. Eisini og við somu orsek er hjá hesum eigarum loyvt at frádraga hall av rakstri í aðrari innteku. Skattalætti til hægri privatnýtslu Í praksis vísir tað seg alt ov ofta, at eigararnir av skipi frádraga hall og av- skriving í aðrari innteku, uttan at tann skattalætti, teir á henda hátt fáa, kemur skipinum til góðar Í teimum førum verður lítið ella einki inngoldið til Hallið og tann likviditeturin til gjalding av felagið manglandi uppruna fíggjaður lánum verður við lánuppteku skip inum, oftast við at eiga kautionera fyri sl lánum Tann skattalætti, eig ararnir fáa, verður í felstu forum nýttur til eina hægri privatnýtslu, sam- stundis lánbyrðan sum hjá vinnuni økist ár um ár Slík stødan kann ikki halda fram, og versnar steðan alsamt, verður roynt at selja skipið og fáa aðrar at yvirtaka tað fyri í minsta lagi tey lán, sum standa í skipinum, t.v.s upprunalán t lán upptikin til fíggjan av rakstrar- hallinum. Hetta vil siga, at selu- virðið av skipinum ofta fer upp um upprunavirðið, tí seluvirðið verður uppgjørt sum frígivin skuld *meguligt kontant gjald, og tey lánini, sum upptikin vóru til fíggjan av rakstrarhallinum ganga tá inn í tann „skattafría vinningin«, og verður tí rakstrarhallið ongantíð effektivt fyri partreiðaran í forum sum hesum. Hann fær við sel- una ofta ongan pening út- goldnan, tí tann skattafríi vinringurin er útgoldin konto frammanundan skattalætti, stavandi frá hallinum, og teimum gjørdu avskrivingum, sum nú allar eru aftur vunnar og oftast farnar til privatnýtslu. Hann fær tískil trupult við at gjalda tann skatt, honum verður álíknaður av hesum aftur vunnu avskrivingum, og má hann tí ofta royna at seta hesar í eitthvert annað skip, um tað lenar seg ella ikki honum á árini sum Avskrivingarnar skulu avmarkast Fyri at avmarka hesar av- skrivingar í eðrum vinn ingi enn tað, sum skipið gevur, verður skotið upp, at avskrivast kann við upp til 15% av saldovirð- inum í aðrari innteku enn skiparakstri, men tó ongantíð meira enn 15% av aðrari innteku við Vinningi av ollum frådråttum At tað akkumuleraða hallið felagnum við søluna skal ganga inn i ein meguligan skattafrían vi nning, hildið at vera órímuligt, tá parta eigararnir hava fingið skattalætta fyri hall rakstrarárinum Skotið verður tí upp, at øll selu upphæddin skal ganga inn í ta skattligu seluupp gerðina og ikki bert upp- runavirðið, eins og fyri onnur vinnulig rakstrar- gegn. Eftir galdandi lóg verða bygningar uppbýttir í 1) grundekið, 2) bygningur og 3) innleggingar og inn- rættingar. Endamálið við avskriv- ingum er m.a. at viga upp ímóti tí virðisminkar, ið annars ikki kann dragast frá yvir raksturin. Hin vegin verður grundekið og tann virðiseking hetta fær í byggibúning, roknað sum verandi virðir, og ka kann tí ikki avskrivast skattliga. Sum omanfyri nevnt er her talan um ogn, sum hevur verið býtt upp í 3. partar. Grundekið, ið ikki kann avskrivast, bygning- ur, ið kann avskrivast eftir kap. 4 og innlegg- verður Nr. 41 13. apríl 1985 Alivinnan Landsstýrið hevur skotið upp at loyva Menningargrunninum at upptaka eitt lán upp á 30 mió. krónur við landskassaveðhaldi Fyri páskir samtykti Legtingið at veita landskassaveðhald fyri láni upp á 10,6 mió. krónur. Tað lánið var ætlað ødrum enda- málum enn alivinnuni, men tað nýggja lánið skal í hevuðsheitum nýtast til at figgja ali vinnuna 3. rakstrarárið t.e. alibrúk, ið byrjaðu 1 1983 Menningargrunnur Í in hevur fleiri umsóknir | liggjandi frá alarum | sum vanta figging til 3 rakstrarár ella ein part fær stuðul mió. krónur er tað ikki nóg mikið til tey 25-30 alibrúkini, ið hava sekt um stuðul. Tá eru tey nýggju alibrúkini ikki tikin við nevndin fyri Menn- ingargrunnin heldur to, at við tí figgjar- roku, hann hevur í let- uni, kann hann tryggja tervin, til teir vanligu peningastovnarnir kunnu taka sær av rakstrarfiggingini. Tað verður, tá úrslitini vísa, at alivinnan kann bera seg figgjarliga. I åvisum førum figgja peningastovnarnir tó longu alivinnuna Telini visa, at tey flestu alibrúkini skuldu kunnað fingið javnvág raksturir ettir 3 } randi ingar og innrættingar, ið kunnu avskrivast eftir kap. 1 í avskrivingarlóg- ini. Stersti trupulleikin hevur verið at gjørt upp munin millum, hvat skal roknast sum hoyrandi til sjálvan bygningin, og hvat skal hoyra til inn- rættingar og innleggingar Meira bygging Tá lógin av fyrstan tíð var samtykt, var hesin spurn- ingur ikki so nógv frammi, tí tann bygging, sum tá fór fram, var skki so um- fatandi sum nú. Bygn- ingarnir vóru ikki so stórir og kostnaðarmiklir. Seinnu árini hava vit fingið eina meiri umfat- andi bygging av sterri vinnubygningum, soleiðis at meira neyðugt hevur verið at funnið fram til, hvussu ein »røtt« uppbyt- ing av einum bygningi eigur at verða gjørd. Ur- slitið av slíkari uppbýting hevur mangan verið, at ein alt ov stórur partur av byggiharranum hevur sum »inn- legging og innrætting« Ofta hava hesar nærum somu livitíð sum tað, sum verður mett at hoyra til sjávlan bygningin Líkningarráð Feroya hevur gjert fyrisitingar- ligar reglur fyri slíkari uppbýting, men hava hesar verið sera truplar at fyrisitið, soleiðis at alt ov nógvir fyrisitingarligir trupulleikar hava staðist av at fáa semju millum skattaborgarar og skatta- valdið um hesar uppbýt- ingar. Hartil kemur, at um ein nærum hverja ferð skal nýta byggikenar menn fyri at kanna hesar uppbýtingar, so kemur slík fyrisiting at verða lutfalsliga alt ov kostn- aðarmikil og krevja ein alt ov stóran part av arbeiðs- megini hjá skattavald- inum. Í hesum sambandi kann verða nevnt, at hetta eisini var hevuðsorsekin til, at logtingið avtók allar —2 | iii: lf