leygardagur 4. mai 1985síða 17

Nr. 50 — 4. maí 1985 Eisini verður arbeitt við at broyta frítíðarlógina og útgjaldingina av frítíðar- peningum soleiðis, at hesin kom á konto hjá lokalfeløgunum, har ongin løngjaldsstova er. Hetta royndu vit at fåa fråfarnu samgonu at ganga við til, uttan úrslit. Hendan samgonga ger eina roynd at fordeila byrðarnar og vóna vit, at hetta kemur at geva úrslit og at teir koma at geva ans fyri arbeiðaramálum. Tað hevur víst seg sein- astu árini, at tann stóri lenarójavni, ið valdar millum há og lág-inntek- urnar, verður alt meira sjónskur, alla tíðina hevur tann tyngri endin verðið tyngdur enn meir. Ojavn- in verður bara stærri. Nekur fá gerast alt meiri múgvandi, og peningurin savnast å alt færri og færri hondum. Meðan fjøldin av fólkinum bera byrðarnar, savna nakrir fáir ágóðan. Skal nekur broyting koma í tann rætta vegin, soleiðis at samfelags- kekan verður javnari býtt, mugu vit virka fyri at fáa eina sterka arbeið- ararerslu. Men hvat er ein sterk arbeiðararorsla? Tað er ein rersla, har samanhald limanna mill- um steðugt verður styrkt. Tað er ein rersla, sum figgjarliga kann bera eitt verkfall, og sum torir, men eisini dugir at nýta hetta sterka vápn. Tað er ein rersla, sum syrgir fyri at útbúgva sini álitisfólk, og sum sam- starvar við fakrerslu í eðr- um londum. Ein sterk fak- felagsrersla er eisini ein rersla, ið stuðlar teir polit- isku flokkar, ið virka fyri javnrættindum og semi- ligum korum fyri tað ar- beiðandi fólkið. Vit kunnu spyrja okk- um sjálvi, um tann føroyska fakfelagsrørslan er nóg sterk? Nei, tað er hon ikki. Vit hava enn langt eftir á mál. Hyggja vit eitt sindur aftur um bak, so vita vit oll, hvussu nógv í stóð á, tá merkja- stríðið byrjaði og sum ikki er liðugt enn. Tá rapaði tann garðurin, ið man helt vera sterkast fyrst og stakk alla arbeidarafjøld- ina i ryggin Tibetur vóru tað nógv feløg, ið stóðu stinn og vardu garðin, tað tey ork aðu, hetta okkum, at felogini og lim- irnir mugu standa meira saman fyri at vinna á mál. Tí ongantíð í nýggjari tíð hevur ágangurin móti fak- felagsrørsluni verið so stórur sum nú. Eitt stórt arbeiði bleiv gjørt bæði frá arbeiðsgevarunum og øll- um afturhaldskreftunum fyri at bróta fakfeløgini niður og spjaða alla rersl- una, men hetta eydnaðist ikki. Hetta hevur lært okk- um, at alt má gerast fyri at fáa feløgini sjóðað enn meiri saman til eina eind, sum ikki kilar frå aftur- haldskreftunum kunnu setast inn imillum. Tungt og torført hevur stridid verid hjå ti arbeid- andi fólkinum at vinna sær rættindi, so sum styttri arbeiðstíð, betri ar- beiðskor, meiri fritid, rætt til arbeiði, men trygd und- ir arbeiðsloysi hava vit ikki vunnið enn, sjálvt um tey sosialu korini eru blivin betri men visti Men enn er framleiðslan á privatum hondum, hóast her hjá okkum eru virkir, sum fólkið eigur, so hava arbeiðsgevararnir enn rættin til at leiða og fordeila arbeiðið. Og nógv rósandi orða verða bæði skrivað og segd um priv- atfyritakssemið, men ong- antid hava vit havt so harðliga brúk fyri at fáa hetta undir alment demo- kratiskt eftirlit. Ti hvat eyðkennir priv ata ótálmaða fyritaks- semið? Henda framleiðsla er skipað við vinningi og eff- ektiviteti sum endamál. Hesin framleiðsluháttur hevur ikki til endamáls at skapa arbeiðapláss ella tryggja arbeiðarunum betri kor, ella geva teim- um innihaldsríkt arbeiði Menniskjan verður mett ájavnt við onnur fram- leiðslutól, so sum ráevni og maskinur Náttúran verður illa viðfarin og dalkað, so livi- líkindini eru í afturgongd, hóast vit hava havt mat- eriella framgongd. Væl- standurin kann ikki halda åfram vid at økja um framleiðsluna í óendalig heit Ein broyting má koma i, men hon kemur ikki við at arbeiðandi fólkið skal halda aftur við lenar krøvunum ella við sosial- um niðurskurðum. Tað gerst bert um framleiðslan kemur undir demokratiskt eftirlit. Her haldi eg at vit í Feroyum hava eina ser- steðu, ti fáa staðni í heim inum man tað almenna. tað eru vit øll, verða so nógv upp í framleiðsluni, sum í Feroyum. Vit gjalda øll til framleiðslutólini., men bert nakrir fáir per sónar sita omaná ellum og ráða. Tað ber saktans til at rópa upp um privata initiativið, tá tað almenna skal gjalda rokn- ingina. Tey ið fáa minst burtur úr, eru øll tey, sum halda okkara samfelags- hjól gangandi; tey hava tað ógvuliga strævið við at fáa nakrar semdir So samanumtikið má sigast, at ein stór broyt- ing skal til soleiðis, at ikki nekur fá skulu skúma flotan av tí arbeiði, ið okk ara verkafólk leggur eftir seg. Men skal javnast út, styra og Síða 17 A ———— .——— ——————— so øll skulu fåa lut i sam felagságóðanum mugu vit ell verða við eisini til at gjalda rokningina Vit kunnu eisini her vinna frama, men treytin er, at verkafólkið stendur saman í felagsskapinum og er til reiðar, ikki bert at verja vunnin rættindi, men eisini fyri at vinna tey mál, vit miða ímóti Hetta gerst bert við sam anhaldi. Samanhald gevur styrki, latið okkum tí standa saman um at verja felagsskap okkara. Tummas Arabo 1. mai: Størri reinføri inn i tað føroyska samfelagið Vit prenta reðuna, sum Tummas Arabo, tingmaður, helt í Fuglafirði 1. mai. Tummas Arabo segði m.a.: — Eg meti, at tað er skylda hjá einum og hverjum verka- manni, einum og hverjum lenmóttakara, einum og hverjum, sum hevur uppruna í verkamannastættini i Føroyum, at berjast við hond og fót ímóti teimum fasistum, sum eru við at koma inn í politisku flokkarnar Góða åhoyrarar! Í dag er 1. mai 1985, og vit senda í Fuglafirði, ið er ein av teim virknastu bygdunum í samfelagnum Feroyum: Ja; Feroyar hetta lítla samfelag, sum summi siga er eitt av ríkastu samfeløgum í verðini, onnur siga, vit eru við at fara á húsagang Bæði hesi sjónarmið kunnu ikki vera rett, tað er sjálvsagt, og sannleikin liggur væl onkunstaðni mitt imillum Samfelag okkara er í dag ógvuliga væl útbygt við góðum samferðsluneti sum heild, góðari telefon. góðum samfelagsskipan um og góðum vinnutólum rættiliga Hetta er klárt eitt dýrt tól at reka, og tað er givið, at í dag er trýstið ógvuliga hart á sum skulu gjalda fyri at hava felagið gangandi Nú sigi eg so flott: Tey sum skulu gjalda fyri at tey, sam- hava samfelagið gang- andi. Er tað soleiðis í hesum samfelagnum? At nekur kunnu hava samfelagið gangandi uttan at gjalda? Tiverri er tað so. — Tað verður i dag frá fleiri sid- um Sagt, at samfelagnum er upp móti 1 milliard í peningi sum ongantið kemur undir skatt og sostatt ongantið svarar sínar skyldur til samfelagið. Um talið, er Framhald á síðu 18 1 føroyska