hósdagur 16. mai 1985síða 16

Tit ringja — vit skriva Er nakað á vási? — tvamál? Ein spurningur, ella tíðindi, so ring til okkara. Vit eru til reiðar! “ Lýsingar: Lýsingarmaður okkara er ráðgevari hjá fyritskum og einstaklingum í lýsingaspurningum. Hetta verður gjørt uttan meirkostnað fyri lýsaran. Fylking sjeyti ár Tann 25. apríl vóru runnin fakfelagið Tvøroyri varð 0 ár, síðan Fylking á stovnað Tad var henda sama dagin 1915, at arbeiðs menn tóku seg saman og settu i stovn arbeiðs mannafelagið >Enighed At arbeidarafjøldin tók seg S Eg EØr enda 1 £sskar 70 årun ð S sa É E ir ist størstu í d g øgu Før að gTre tt fa på. i Kr iði odda grein og skýrdi arbeiðs fólkið »Uenighedens Fugle nen ikki hjålpti, f 7 var liv lagad, og april 1985 var so 70 åra stovningardagur Navnid Enigheden bleiv broytt til Fylking eftir 1 fra einum av ngar firir megnar formonnum felag Øster sala mong ar kann ikki annað sigast enn, at nogv er hent síðani stovnanina. Í dag er felagið umboð í sterstu vinnulivsfyritøkum vid partapeningi og nevndar- umboðum ) 25. april er eisini flagg- dagur okkara, og eisini i år markera vit ein hátíðar- dag, ti i år eru running 45 år sidan góðkenning av flaggi okkara, Merkinum. Vid tad at hesar bådar stórhendingar i Føroya fella saman, kann sigast, at 25. april i 1985 er dupultur håtidardagur. Nu kann ein spyrja hvør havt tann tydningin fyri samfelagið: søgu seg hending størsta sjålvan, hevur sum for fram fyri 70 lla hon fyri 45 Tann, árum sidan e irum sidan, eg vit tó halda at báðar, uppá hver máta, hava markerað ð serligt fyri tað fer ywska fólkið Merkið við tør dar Føroya krossinum tydiliga frå stødu folks, serliga å ti religiøsa økinum, og tað er føroyska ar- tað sum beidarfjøldin hevur bygt annað tað trugvin og álitið á krossin, sitt álit á. Tá alt toktist vonleyst, var boðar. Tað er tað og sostatt eru hendingarnar nær og tað sum hon sum bar uppi! sama 1 dag báðar knýttar hver at aðrari, og serliga til tað, sum kross- urin markerar Jú, so sanniliga er tað akad symbolskt degn n 2 ) har hesar báðar stórhendingar í Før- ya søgu fullu á sama dag, tó við nógvum árum ímill- um Tað kann ikki sigast, at fjølmidlarnir vístu hesum ans. Útvarpið hevði stutta og eftir mínari meting lítið sigandi samreðu. Teir eins og Sjónvarpið gjørdu sær ikki ómak at koma suður, men fingu nekur orð sum telefonprát, tað kann skoytast uppí, at sam- reðan varð gjerd av abba- syni fyrsta formann Fylk ingar Fyrsti formaður Thomas M. Strem úr Trongisvági, eisini var fyrsti valdi logtings maður Javnaðarfloksins í Suðuroy var sum Tað var tó okkurt. ein legði serliga merki til. tað var samrødan við Andreas Lindberg á Beitinum úr Trongisvági, sum nú yvir 90 ar gamalur er búsitandi a rektarheiminum í Tórs havn Sjálvt um hann er gamal, so var tað áhuga- vert at hoyra tað, hann segði. Andreas greiddi frá arbeiðinum sum fór fram á Skipasmiðjuni og ødrum. sum var farid fram ta tid- ina å Tvøroyri Eitt sum Beitinum Andreas å mintist serliga var, tå Tvøroyrar kirkja varð bygd i 1907 Felagshus Fylkingar stendur nú har, sum Tver oyrar kirkja stóð, áðrenn hon niðurtikin og flutt til Sandvikar, eftir at nýggja kirkjan var bygd varð Tann kendi arbeiðara- býlingurin á Tveroyri »Kirval« kemur av, at gamla kirkjan stóð har, og tey gomlu kallaðu staðið fyri »Oman Kirkju«, með- an útlendingar, sum nógv vitjaðu, kallaði staðið »Kirkvall«. Tað er eingin loyna, at kirkjan á Tver- oyri var ein gåva frå Mortensens monnum Teir gomlu Mortensens menn, teir vóru menn Kirkjan var ein gåva, tad er ein veruleiki, men tað er ein óreingjandi sannleiki, at arbeiðar- fjøldin gav eins og einkjan Við pliktarbeiði vika latin frá húsarhaldi, og á sinni var em hverjum hervið visti arbeidara fjøldin sítt virði og rætta Tað kann afturat, at tá varmi skuldi stødi leggjast leggjast i kirkjuna. læt Fiskepigernes ing pengar til hetta enda Fagforen málið Her fjøldin veruliga, hvar hon stendur á grund, og har stendur hon visir arbeiðara religiøsari enn tann dag i dag, ikki við tómum orðum nei, við gerðum Herfyri segði eg í Suð uroyartidindum frá stór hendingini hjá Fylking og samstundis heitti á Tvør mark era arbeiðarafelogini oyrar býráð um at Fylking og Fiskepigernes Fagforening við relieffi markerandi arbeið einum ararersluna, og at seta tað upp í itrottarhøllina Trongisvági Har er jú mynd av slóð aranum mikla, P. M Dam sála, og eisini er rattið av Leivi Øssurs- syni, trolaranum, sum varð keyptur av fakfelog- unum, og sum sýnir vinnuligu tiltøk fakfelag- ———————————— r- —————[=—————— } i I Í ! anna Hetta skuldi ikki torfort hjá býráðnum, nú verið vit hava báðar formenn inar fyri fakfelogini Fylk ing og Fiskepigernes Fag forening sum leiðandi lim ir í samgongu í Tveroyrar Býráð Tað eru ver slík pengar áa andi figgjarætlan til endamål Tå kom fra graven«, sum ein »røst eitt dul har eg varð ikki var uttan ar nevndarbræv, spurdur, um eg greidur yvir, at beiðsgevarar vóru eingi fakfelog. og tað er fyri so vitt rætt Men um Fylking og Fiskepigernes Fagforen- ing og leiðarar tess ikki longu í 1930 fóru sjálv undir at skapa sær síni egnu arbeiðspláss, um tey ikki longu tá vóru fram- skygd, so hevði verið svangligt, ikki bara á Tveroyri, nei so hevði verið svangligt í mongum heimi kring landið alt, tí tiltøk fakfelagsrørslurnar å Tvøroyri, nurtu vid nær- um hvørja bygd i Før- oyum Lesið Siglingarsogu Páll Nolsøes' og Fiskafólk hjá Jóan Paula Joensen. Ti sannleikin er tann, at tann fyrr nevndi arbeiðs- gevarin í dag bert er tað av navni og ikki av gavni. og í dag er tað hesin fyrr arbeiðsgevari, sum er av- hangigur av tiltøkum ar beiðarafelaganna Hann hevur handlarnar. meðan arbeiðarin eigur og drívur vinnufyritøkurnar I 1930 var tiltakið Ís virkið sett á stovn. Tíverr var hetta langt framman uni á Tveroyri, og er hetta uttan iva fyrstu ferð, at Merkið verður brúkt, og ikki var tað so legið, tí gleðin var vunnin var stórur sigur, útgjald- ingarskrivstovan var sett á stovn, so nú fekk ar kontant útgjald av len síni. I 1936 vóru Leivur Øss ursson og virkini keypt, og hetta gekk fram til 1950, tá flestu virkir fóru av knóranum. Men tað er ein onnur sega Men l hetta er tað ein veruleiki at meðan P. M arbeiðarafelogini stor, beiðarin samband við Dam sáli vegna samráddist við bankarnar um eina saneringsskipan og alt tóktist greitt, seldu virkini hjá ar beiðararersluni til privat Tå við privatpersonur bankarnir nenn å Tvøroyri komandi av blaði bleiv spurdur um. ætlanirnar Spyr aftur hverjar voru svarað m timm år Avleiðingarnar av av toftan av Arbeidarafyri tøkuni A.T. å kenna vit Soleidis er Tvøroyri leikur farin men ongantid hevur mist fram arbeidararørslan dirvid, men ferð eftir ferð er sett til, tap hava verið, bæði figgjarliga og ikki minni á tí ideologiska ongantíð hevur arbeiðarafjeldin lat- økinum men ið seg fjøtrad, og tað er taddirvid, sum i dag er grundarlagid undir friger ing arbeidaranna og liv- bjarging, ikki bara hjå Tvøroyri, nei hjå Føroya fólki P. M. Dam, sáli, ið var arbeiðaraleiðarin stóri, segði einaferð soleiðis: Tað er ikki tjóðarfrælsi sum er avgerandi, tað er lívsfrælsið, at hava loyvi at skriva, tala og virka frítt Og hetta er tað, sum hevur verið stavnhald Fylkingar, ongantíð mistu teir dirvið, og teir sum standa á odda í dag, kunnu líta framyvir við tí stuðli, sum er við at kaga aftureftir og læra av teim- um, sum undan fóru. tí teir voru menn. Tá talan hevur verið um at seta nakað á stovn. at seta Tot undir egið borð. tá hevur felagið verið sum eit maður at seta fot egið bord, tá hevur ð verið sum ein mað 1 í i fyri tað h 1 ver i hett ål i Sor ————