týsdagur 11. juni 1985síða 6

Telefon 118 20 Argjavegur 26, 3800 Argir Postsmoga 76, 3800 Tórshavn tíðindablaðið Útgávudagar: týsdag. hósdag og leygardag Lýsingar skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi kl. 10 dagin fyri útgávudagin Útvarpið og smábygdirnar| oddagrein EIN partur av mentalívi okkara er útvarpið og sjónvarpið. Hetta eru okkara fremstu mentanar- stovnar, sum røkka til flestu føroyingar, hóast undantøk eru. TÅ vit hava hetta i huga saman vid ti velduga tydninginum, sum útvarpið hevur havt fyri føroy- ingin og Føroyar hesi seinastu skjótt 30 árini, er hugstoytt, hvussu kargir politikkarnir hava verið ímóti hesum stovni. UM íkki Útvarpið sjålvt tók um endan og fór undir happadrátt fyri 15—18 árum síðani, hevði hesin stovnurin — sum kann sam- metast við ein neyðsynjarstovn — neyvan fingið egin hús og góð- ar arbeiðsumstoøður. Alt gott um V4-spælið, men prinsippielt kann hetta ikki vera rætti mátin at figgja ein slíkan stovn uppá. SUM nevnt í fyrsta brotinum eru undantøk — nkur sum ikki hoyra útvarpið. Vit vita, at fiskimenn okkara ikki hoyra útvarpið um kvøldiå á millumbylgju, tians- heldur FM. Og sunnudagin hoyrdu vit í eini av bygdasend- iongum útvarpsins, at bygdin Dalur framvegis hvørki hoyrir út- varpið ella sær sjónvarpið. FOROYSKA samfelagið er útbygt midvist í mong ár á flest øllum økjum og sjálvandi kunnu ikki øll vera í fremstu rød. Onkur må bíða. Men at lata sjómenn okk- ara, sum alt tilverugrundarlag okkara hvílir á, bíða so leingi, er at halda teir fyri gjøldur. Og ikki kann tað kosta so nógv at seta tól upp. so dalbingar eisini kunnu teljast millum nátúrligu útvarps- lurtararnar. VIT hava fingið at vita, at millum- bylgjusendarin hjá útvarpinum bert heldur stutta tíð afturat, so frá hesum staði verður heitt á myndugleikarnar um at strongja á. EITT av endamálum javnaðarflok- sins — tað liggur í sjálvum navn- inum — er at skapa javnbj6dis kor fyri oll landsins fólk. Tí má ein setniongur á tí mentanarliga økin- um vera, at dalbingar í ár fara at teljast í lurtara- og sjónvarpsskar- anum! Til Varafútan Tað er harmiligt, at tygum prioritera nekur ketubrev so hegt, at tey koma fram um so mangt annað í sam- felagi okkara, sum harð- liga kundi trongt til at verið tikið upp til viðgerð- ar. Her haldi eg tygum skjóta spurvar við kanón! Fýra mans fáa tygum úr Danmark fyri at hjálpa tygum at fanga hesi hervi- ligu brotsfólk! Ég skilji ikki rættiliga, hví hesum máli sýndur sovorðin ansur! Mær vitandi hevur hetta ikki fert við sær nakrar sosialar ella menniskjans- ligar ræðuleikar — ongin farin á húsagang, ongin vorðin ólukkudýr! Sostatt má hetta í tygara eygum verða mett sterri brots- verður verk at vera, enn til dømis at lata børnum øl og brennivín. Eg bíði í spenningi sum vanligur borgari eftir at hoyra, nær tygum nú senda boð eftir >Rigspoli- tiets Rejsehold<, so teir kunnu kanna, hvussu tað ber til, at vit skjótt hava eina hálva tjóð av fullum bernum. Tygum áttu at farið ein túr gjøgnum miðbýin eina leygarnåti, men verið ansin kundi hent, at tygum duttu um prógvini, tey fylla nógv! Ella er yvirhevur loyvt at selja rúsdrekka í Feroy- um? Mær vitandi ljóðar grein 1 í rúsdrekkalógini frá 1928 soleiðis: >Al Han- del med og Udskænkning af og overhovedet ethvert Erhverv med berusende Drikke er forbudt.«. Er hetta kanska broytt? Einaferð var ófert tjak um, hvørt ølklubbarnir i Føroyum vóru lógligir ella ikki. Fekk føroyska løg- reglan nakranti3 HJALP úr Danmark TÅ? Elin K. Mouritsen Fylg við, hvat hendir Nr. 64 — 11. juni 1985 Multinational eyðræn- ing — heilavasking av føroyingum Í eini tíð, hvar, ið úrslitini av, at allar heimsins stjórnir fyri langt síðan hava tikið seg saman við teimum multinationalu risafyritøkunum, um at gera ta heilu jarðarklótu til eitt stórt svart umfat- andi Diktatur, og hvar, ið stórmiðsavnanin, sum undir falskari veru- áteknan er sníkjandi lagt niður yvir fólksins høvd, opnar fyri tí planøkonomi, hvarvið fjøldin kann hald- ast undirkúgað líka sum tað sovjettiska fólkið, so er tað uppá tíðina, at ein meinigur maður tekur alment til orðanna, sum hevur skilt tey stóru samanhangini í teimum stóru tingunum, sum ein ikki er sloppin til at greiða frá viðv. nýggjari vitan og teknologi. Sum tað vil vera flestu lesarum kunnugt, so havi eg fyri nokrum árum síðan roynt at almannakunn- gera eina nýggja menn- iskjabroytandi avdúkandi hitateknologi. Og sjálvfylgjandi so, at eg eri komin í stríð við ta dagpressu/fjølmidlar, sum standa felags saman við fólkavaldu politikarunum, um at halda heimsins størstu sensation gjøgn- um allar tíðir dulda i viðurskifti til tann bedrigna og snýtta al- menning. Tað tykist upplagt, at tær multinationalu risa- fyritøkurnar eftir at hava eyðrænt U-londini, so at og alt- tey í hvussu er eru blivin økonomiskar oyðimerkur, hava útsæð tann fong, sum tey hegtútviklaðu smærri lond í Vest og Eyst eru. Og tað er henda eydræning, sum nú hevur tikið sína byrjan fyri nekrum árum síðan, og sum t.d. ger seg galdandi á tann hátt, at vit øll gjøgnum tey seinastu 10 árini hava verið noydd til ófrívilliga at stuðla risa- fyritøkubolgnandipeninga- kassanum, við oljufor- brúki sum gjøgnumgang- andi hevur verid 40% ovnógv. Í kraft av okkara dag- pressu, fjølmidlum og fólkavaldu politikarum hjálptu risafyritøkunum við at halda ta nýggju vitan og teknologi dula undirkúgaða, mótvegis bedrigna og snýtta al- menninginum Tað er naftúrligt íkki bert í Feroyum, at heims- sensatiónin er duld og undirkúgað, men um allan heimin og soleiðis, at tað ikki skudi ganga upp fyri fólki, at oljukreppan anno 1973 og tann allar tættast tilknýtta atomkraftin er ein stórsvildin frá enda í annan, sum einki sum helst hevur verið versióni- friðarligu bakmenn- na um teir arabarar sum inar at gera, go sum okkara følsku fólkavaldu politikarar og dag- pressa/fjølmidlar hava havt so átrokandi neyðugt við at geriða okkum frá í árinum eftir tann stór- svindul íverksettan anno 1973. Slutur fyri ein slatur, um at russararnir við her- tøku av Afghanistan eru úti eftir at seta seg á Mið- eystur-oljukeldur og har- við avmarka tann vestur- lendska heimin frá hesum negdum, hevur heldur einki uppá seg, í tí jú tann nýggja vitanin og tekno- logiin hevur óneyðugt- gjørt Miðeystur-olju, og eisini er tað ú við oljufor- brúki, sum er avmarkað við 90% uppá upphitingar og kraftframleiðsluum- ráðið ovurríkiliga i teimum — oljuressursum, tann vesturlendski heim- urin hevur. Nei hertakan av Afgha- nistan er soleidis bert eitt vanligt dulsmål, sum er avtalað millum Sovjett og USA og ímillum onnur vápnaframleiðandi lond, og so hendingarnar kunna seta ferð á keypið av vápn um, og so at man tann vegin í teimum vápna framleiðandi londunum framhaldandi øvugt okkum onnur ikki våpna framleidandi kunna fåa javnað aftur, mótirokna endurgjalda, beta fyri civilídnað og selu, sum at stórpolitiskum vegi er dult og undirkúgað. Fram Lættliga týtt úr donskum vegna V. H. Flach Hans Birgir Hansen Bern og barnaansing Nú eri eg virkuliga óð. Ég plagi annars ikki at blanda meg í ansingarterv hjá eðrum bernum enn mínum egnu. Eg havi nemliga 9 born, og tey eru gjølla planlogd, tað er jú so í dag, at ein ikki nýtist at fáa nakað barn yvir- hevur, men ynskja ekta- per børn, so fáa tey sær so nógv sum tey nú plan- leggja, tí tað skal sjálv- andi gerast. Eg eri púra samd við B.A., bernini skulu sjálvandi ansast av mammuni. Tá ið vit giftust vóru okkara hús liðug. klár at flyta inn i, bil høvdu vit eisini, so tað var í fínasta ordan, vit planløgdu síðan tað fyrsta barnið og kom tað 10 mánaðir seinni, og sikken ein dagur 25. apríl, kundi ein hugsa sær ein betri dag, øll flogg á um fleiri born. Pól, maður min, ynskti sær tvillingar — aftur at planleggja, jú mín sann, tað lukkaðist. So roknaðu vit út, nær næsti fødingardagur fór at verða, halt nú fast, umleið 25. apríl, og hvat hendir, kl. 10 fyrrapart 25. apríl vóru tvillingarnir her — tveir dreingir. Aftur øll flogg á stong. Sig so hvat tit vilja, men satt er, hvat teir í Viljanum siga, her er einki annað enn frælsið á hesum klettum. Øll hini børnini hjá okk- um eru so komin við jevn- um millumbilum, 11/2—2 ár ímillum hvert. Vit hava tvær gentur og dreingir, altíð eru tey hjálpsom yvir fyri hverj- um eðrum, ongantið klandur ella tjak. Tá ið Niels Pauli Danielsen tos- ar um hormonir ímillum mammu og bern, er tað sjey sjálvandi harmoniur, hann meinar, ell kunnu lesa skeivt. Eg veit væl, at eg havi verið nógv aleina við bernunum hjá okkum, men tað kemst av, at Pól ferðast so nógv í sinum ar- beiði og situr í nógvum nevndum, tað gevur eisini eina góða løn. At hann hevur eina stóra innteku er bara gott, tí tað ger eis- ini, at ell okkara bern kunnu studera, vit seta pengar til síðis hvenn mánað, so tey skulu nokk klára seg, sjálvt um mamman ikki hevur ging- ið til arbeiðis. Ég veit gott, at alt er dýrt í dag, men sum Pól sigur, eingin hevur lovað okkum, at tað skal vera lætt. Um fólk vildu spart kundu tey klára seg betur, ja kanska við einari inntøku. Kona Pól