týsdagur 18. juni 1985síða 4

Síða 4 tíðindablaðið [ | | F Í | rin Nr. 67 — 18. juni 1985 Telefon 118 20 Argjavegur 26, 3800 Argir Postsmoga 76, 3800 Tórshavn Útgávudagar: tysdag, hósdag og leygardag Lýsingar skutu vera okkum í hendi í seinasta lagi kl. 10 dagin fyri útgávudagin Útgevari: P/f Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Miller Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Blaðfólk: Høgni Djurhuus Randi Jacobsen Dagny Joensen Uppseting: P/f Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 Friding og samfelagið NÓGV hevur seinastu tíðina verið talað og skrivað um umhvørvis vernd og friðing av eitt nú eldr: býar- og bygdarløgum. KJAK hevur t.d. staðist av, at Foroya Sparikassi nú hevur fingið loyvi at byggja nýmótans skriv stovubygning við Tinghúsvegin í Havn HETTA er ikki einasta mål av sínum slag, sum er fallið fólkið fyri bróstið, tí eisini úti um bygdir- nar koma fyri byggimál, sum vegna órógv av verandi eldri bygdaløgum fáa misjavna undir- tóku — við hvert beinleiðis mót- | støðu. i VIT kunnu kanska halda, at sam- felag i sokalladari menning ikki altid kann vara seg fyri broyting- um, ið nerva mugu hitt verandi, hetta hvussu góðan hug og vilja vit annars hava til at varðveita tað, vit innast inni halda vera vert at verja. HELST er her talan um tað, summi kalla fjákutan romantikk mótvegis tí ovurhonds praktiska, sum seinnu árini hevur átt einkar- rættin til at gera av, hvussu sam- felag okkara skal skipast TÁ SEMJA ikki so frægt sum kundi fáast um at fara so fram í samband við ferjulegu í Kirkjubø, at fornminnini har, einamest Múr- urin, vóru vard sum frægast, so er lítið at vænta av fridingartiltøkum í samband við bygging aðrastaðni | í landinum HUGALIGT er tað tó, at vágafólk aftaná skelkin við Eiðisvatni, av | sínum eintingum hava tikid stig | til at friða Fjallavatn og lendið har um leiðir. Nú stendur og fellur úr litið av hesum skilagóða tiltaki við teirri niðurstøðu, friðingar myndugleikarnir, hvørs uppgáva skuldi verið at friða sum mest og i best, koma til FREMST má | liggja, men av eins stórum týdn | fólk virka og liva í náttúrufriðingin ingi er friðingin av býar- og bygdaløgunum, av tí umhvørvi, ið og sum sostatt | hevur størsta árinið á trivnadin UTTAN alsk og tokka til eitthvort verður heildur eingin veruligur trivnaður og uttan trivnað stendur ólukkan í durunum. ÚRSLITIÐ verður eitt avskeplad samfelag uttan veruligan ans fyri fortíð ella framtíð. Eitt samfelag sum uttan fyrilit letur seg draga eftir hárinum aftaná teimum til- vildarligu og ivasomu grillunum, ið fløda inn yvir okkum uttaneftir og sum vit sambært tíðarinnar anda mugu og skulu fylgja, skulu vit ikki vera til láturs í okkara egna »nymåétans« samfelag. TIL AT byrgja upp fyri hesum ólagi mugu vit negra ansin her á landi fyri egnum umhvørvi og sjålvstødugt læra at virðismeta náttúruna, avrikini og handaligu sum andaligu varðarnar, teir gomlu settu eftir seg. TÁSTAÐNI kunnu vit sjálvi gera av, hvagar vit vilja við samfelag okkara. Tástani fata vit, at hetta samfelag er eittans og at vit íkki vinna aftur tað, vit av fjákalótum og gáloysni søpla burtur. IKKI fyrrenn vit læra, at náttúr- ugivnar avmarkingar eru fyri levnaði okkara her á landi, kunnu vit sigast at verða skikkad til at umsita okkara annars góða fødiland. ØKT fridingarvirksemi hevdi utt- an iva bøtt um støduna. Ikki bert við at bjargað vóru ávís náttúru- øki, byar- og bygdarløg o.a., men at hetta virksemi eisini hevdi stimbrað ansin millum fólk fyri tí, sum ikki bara var »sidsta skriggj« HVAT er vert at varðveita, kunnu vit spyrja. Svarið má vera, at alt sum skilafólk hevur tokka til og annars tað, vit enn vita ov lítið um, er varðveitingarvert LITISVERD eru okkara forn minni, samanborin við tey í stóru verð, mest sum armóðskend, men ikki eiga vit at gloyma, at hesi júst vóru úrslit av teimum valdandi tilfars- og náttúruav- markingunum og sum soleiðis eftir umstødunum rættuliga ståsi lig kr. Fortíðin tyngir figgjarorkuna Tað er gamalt sagt, at glogt er gestsins eyga Á hverjum ári fáa Fer- av teimum Hetta eru ikki vanlig ferðafólk, sum á hverjum ári vitja oyar vitjan visu monnunum higar, ti tey eru so hugtik in av Feroyum, og um so er at tey eru tað, so er hetta kortini ikki hevuðs- erindini Hetta eru limir í ráð- gevandi nevndini vidvikj- andi Feroyum Henda nevnd er niðursett av statsministeriinum, og hevur til uppgávu at fylgja figgjarligu gongdini i Føroyum og geva stats- ministaranum frágreiðing Ráðgevandi nevndin skal eisini úttalilsi til statsligu = myndugleikar nar í søkum, sum viðvíkja geva statsstuðuli til iløguvirk semi her å landi. Tessvegna koma teir higar, og fyri betur at seta seg inn i øll vidurskifti i samband vid figgjarstødu og figgjargongdina i før- oyska samfelagnum. Hes- ir sokallaðu visu menn lata so år hondum eina frágreiðing um hvussu- leiðis teir meta fíggjar- stødu landsins at vera. A- sannast må, at seinastu årini hava teir ikki verid nøgdir vid figgjarstødu og figgjargongdina i Føroy- um. Tad er ikki sjåldsamt, bædi i talu og skrift at SS Se EN á hoyra og síggja at lands- kassin hevði undirskot tvey figgjarår, bæði í 1979 og 1980 ímillum 40 og 50 milliónir tilsamans. Hetta ti oljukreppu okkum sera stóðst av sum rakti meint. Samgongan sum tá sat, setti eisini innteku lógir í verk fyri at beta um figgjarstøduna, og loysa vinnuna úr teim trupul- leikum, sum stóðust av oljukreppuni. Tað eru ávisir menn úr undanfarnu samgongu, sum upp í saman hava ført fram, at landskassin og foroyska samfelagið gekk við halli, og at hetta fingu teir vent til eitt fitt yvir- skot. Rætt er tað, at figgj- arlógin tvífaldaðist tey fýra árini, sum borgarliga samgongan stýrdi landi- num, men ivasamt man vera við yvirskotinum. Tað er samstundis rætt, at almennu útreiðslurnar øktust ræðuliga nógv tey árini. Tá ið tvey ár vóru liðin av undanfarna val skeiði, ógvaðist Dagblaðið yvir, at almannaráðharr in, sum var sambands maður, hevði økt almennu útreiðslurnar við 65% eft- ir tveimum árum, og at hetta var met Eisini í ár er komin frá- greiding um fíggjarligu gongdina, men smátt hev ur verið við yvirskoti. Her verður endurgivið eitt brot: Overskuddet pá lands- kassens drifts- og an- lægsbudget i 1981/82 3,7 millioner kroner og i 1982/83 og i 1983/84 har der været et over- skud på henholdsvis 91,7 og 115,2 millioner kroner. I 1984/85 ændres overskuddet til et un- derskud på 97 millioner kroner. Ikke mindst de forudsete store subsi- dier til fiskerierhvervet ligger bag denne udvik- ling. Her verdur tydiliga sagt frå einum halli i fjør. Her er hall og ikki yvirskot, so sum sagt hevur verið. Ti er tad rætt sagt i figgjarlogarålitinum hjá samgonguflokkunum, at figgjarliga gongdin i fjør kemur at tyngja figgjar- orku landskassans i hes- um årinum. Jørgen Thomsen Fyrispurningur til Landsstyrid Er tad rætt, at avlamis- fólkapensionistar, sum hava avlamisbil við radio og sum ikki kunnu koma av fetanum uttan henda bil, skulu tvingast undir panting til at gjalda fyri tvey radio, eitt í bilinum og eitt við hús, tilsamans kr. 1.108, Spurningurin verður settur landsstýrinum, sum bidist svara her á sama staði — í Sosiali- num. t Framhald av síðu 2 búgva. Er hetta at fáa lív aftur í midbyin??? Eg eri bangin fyri, at ein mið- ur har bert skrivstovur g alt færri íbúðarhús, € Jadø Í 1 V ynskja ein midb 3 Haraftrat hevur h ðsformaður so ggiliga gjørt til låturs S K i Ul V rðve 1 Sioa og He sens húsum. Hesi bæð kundu verið ður vøkru heildini ð Tinghúsvegin, koma t liggja krovst millum r g á fle S åg iðn Í býráðsfor manr randi A