týsdagur 16. juli 1985síða 16

Tit ringja — vit skriva Er nakað á vási? — !vamál? Ein spurningur, efla tíðindi, so ring til okkara. Vit eru til reiðar! HR + Lýsingar: Lýsingarmaður okkara er ráðgevari hjá fyritskum og einstaklingum í lýsingaspurningum. Hetta verður gjørt uttan meirkostnað fyri lýsaran. »Rådgevandi nevndin«: Uttanlanda- skuldin fer at avmarka buskaparfrælsi Føroya — um ikki neyðug og strong tiltøk verða sett í verk, sigur Råd- gevandi Nevndin viðvíkjandi Føroyum í seinastu frågreiding síni, sum hon hevur latið danska forsætismálaráðnum. Eisini fjølmidlarnir hava fingið frågreidingina og prenta vit hana í heil- um líki. Hon er soljóðandi: Búskaparliga steða Feroa á sumri 1985 Nevndin vitjaði í Feroy- um í tíðini frá 4. til 11. juni 1985 og hevði fundir við landsstýrið, figgjarnevnd- ina, Búskaparráðið um- framt umboð fyri ymsar myndugleikar og vinnulív- ið Grundað á tað, sum nevndin fekk burtur úr hesi vitjan og á tær nýggju hagfreðisligu upp- lýsingarnar, sum eru komnar fram síðni mars í ár, tá nevndin kom við síni seinastu frágreiðing, hev- ur nevndin hetta at leggja aftrat um búskaparligu steðu Feroya: Høvudstrupulleikin i føroyska búskapinum er sum fyrr nevnt tann terv- andi javnvágin millum framleiðslu eðrumegin og nýtslu og ílegur hinumeg- in. Trupulleikarnir í sam- bandi við hesa javnvág eru bert ektir, m.a. av teirri orsek, at feroyska framleiðslan og útflutn- ingurin bert hava víst ein avmarkaðan vekstur, um somu tíð er feroyska nýtslan og serstakliga iløgurnar i fiskiskip og farmaskip v.m. øktar munandi. Í 1984 var úrslitið eitt undirskot á gjaldsjavna- num uppá umleið 800 mill. kr., soleiðis at tann fer- oyska nettoskuldin til út- landið í byrjanini av 1985 varð gott og væl 3.100 mill. kr. svarandi til 62% av bruttotjóðarúrtekuni ella 157% av samlaða út- flugningi Feroya av ver- um og tænastum í 1984. Steddin á uttanlanda- skuldini og við tí ferð hon veksur, er merkisverd. Til sammetingar eru í hjá- TØKK Vid hesum fåu ordum vil eg veita for- lagnum »Orå og Løg« mina innilig- astu tøkk fyri útgávuna av bókini „Seinasta útróðrarferðin og aðrar småsøgur« eftir bróður mín, Magnus Dam Jacobsen. Ein serstøk tøkk til sín Gunnar fyri vøkru orð tíni — eisini Amariel Norð- oy verður veitt ein tøkk fyri listarligu væl hepnaðu kápumyndina. Marna Glerfoss lagda yvirliti tel fyri tvey OECD-lond, sum í 1983 høvdu eina nettoskuld til útlandið, ið svarar til meira enn 10% av brutto- tjóðarúrtekuni. Í tí ári- num var feroyska uttan- landaskuldin framvegis bert umleið 2.300 mill. kr. svarandi til 52% av bruttotjóðarúrtekuni og 121% av samlaða útflugn- inginum av verum og tæn- astum. Sambært gongdini hig- artil i år, so heldur nevnd- in ikki, at tað eru tekin til, at uttanlandsskuldin skjótt fer at minka Grundað á innflutnignin teir fyrstu mánaðirnar í ár kann ein vænta ein vekst- ur í innflutninginum uppá 15-20% í mun til 1984. Verður fiskiveiðan óbroytt í mun til 1984, so kann ein ikki vænta nakr- an vekstur í negdini av út- fluttum fiskaverum, men sum fylgja av prisvøkstri á útflutningsverunum, sum longu hevur verið, kunnu vit rokna við, at út- flutningsvirðið í 1985 fer at vaksa við 10-15%. Við teimum prísum, sum vit kenna í letuni í samband við keyp av fiskiskipum v.m. í útlandinum, so eru útlit til, at undirskotið á handilsjavnanum fer at vaksa vid nøkrum hundr- ad mill. kr. Gjaldsjavnin fer harum- framt at vera åvirkadur av vaksandi útreiðslum til rentur og uttanlands- skuldini umframt ein åvis- an vekstur í tilskotunum úr Danmark. Samanum- tikið eru útlit til eitt undir- skot á føroyska gjalds- javnanum í 1985 uppá um- leið 1 mia. kr. Við óbroytt- um gjaldoyriskursum fer hetta at geva eina fer- oyska uttanlandsskuld omanfyri 4.100 mill. kr. svarandi til umleið 77% av teirri mettu bruttotjóðar- úrtekuni og 200% av tí metta útflutninginum av verum og tænastum. Komandi árini fer uttan- landsskuldin at vaksa enn meira, kanska so nógv, at skuldin til útlandið við tíð- ini fer at avmarka búskap- arfrælsi Feroya. Rætt er tað, at ein kann rokna við einum vekstri í framleiðsluni av sílum og laksi, men ein kann neyv- an rokna við sterri vekstri í fiskiveiðini og tí heldur ikki í tí partinum av út- flutninginum, sum er grundaður á fiskiveiðina. Gjaldsjavnin fer samtíð- is at verða nógv tyngdur av teirri skipailøguætlan uppá gott og væl 1 mia. kr., sum landsstyrid hevur samtykt at seta i verk inn- an midjan 1988 og somu- leiðis av, at tær almennu ílegurnar tey næstu árini fara at liggja á einum sera hegum steði. Nevndin skal samstund- is gera vart við, at hækk- ingarnar av innflutnings- gjaldinum, ætlaði niður- skurðurin av studningi- num til fiskivinnuna og onnur tiltøk, sum lands- stýrið hevur sett og ætlar at seta í verk, ikki eru nóg mikið til at venda gongd- ini i føroyska búskapinum til tess at fåa betri javn- våg millum inntøkur og útreiðslur. Nevndin heldur, at orsekin til at tey neyðugu stigini til tess at broyta búskaparligu gongdina, ikki eru tikin enn, er tann, at ein aftrar seg at taka avgerðir, sum kunnu ávirka virksemi og harvið sjálvt arbeiði í Føroyum. Við at útseta avgerðir er vandi fyri, at ein seinni er noyddur til at fremja til- tek, hvers búskaparligu og sosialu avleiðignar fara at raka enn meira meint. Tað hava ikki verið trupulleikar við at fíggja ta ovurstóra undirskotið á gjaldsjavna Feroya, sum ikki minst tær stóru al- mennu og privatu iløgur- nar hava við sær. Tann harða kappingin, sum í løtuni er lutvíst innan europeiska skipasmiðju- ídnaðin og lutvíst á tí danska og tí altjóða penga- og kapitalmarkn- aðinum, merkir, at tær flestu konkretu ítekiligu almennu og privatu iløgu- ætlanirnar verða fíggjaðar uttan trupulleikar. Tó Bretskir hermenn frá 2. heimsbardaga vitja i Føroyum Um somu tíð letur Føroya Krigssavn upp. Mikudagin 17. juli koma nakrir av teimum bretsku hermonnum, sum vóru í Feroyum undir eðrum heimsbar- daga, aftur á vitjan. Tað er Feroyskt- Bretsk felag, ið hevur skipað fyri ferðini, sum endar mánadagin 22. juli, tá ið ferðalagið, sum telur 19 fólk, fer aftur til Bretlands við Norrenu. Hetta eru menn úr herdeildini CAMERO- NIANS, sum eitt skifti vóru í Feroyum. Áður hava menn úr Lovat Scouts og onnur vitjað Feroyskt-Bretskt Fel- ag. Gestirnir halda til í . Havn, har teir fara at vitja sevnini á Debes- artreð, Fiskaselun Utvarpshusink “ Norð- urlandahúsið, Svimji- høllina gg nýggju blað- hús Fe er PE Anríars verður skipað fyri bilútferð inn í Eysturoynna at hyggja at virkjum og drum har. Seinnapartin sunnu- dagin 21. verður minn- kann sigast, at rentabili- teturin í nógvum av hes- um ætlanum er ógvuliga ivasamur. Avleiðingin kann tí ger- ast hon, at framtíðar rentu- og avdráttarbyrða Feroya fer at vaksa mun- andi, uttan at valutainn- tekan fer at vaksa sam- svarandi. ingargudstænasta í Havnar kirkju, har varabiskupur og ein av bretunum, sum er prestur, fara at tala, og har enskir og feroyskir sálmar verða sungnir. Úr Havnar kirkju verður vitjað inn í Vesturkirkjuna. Og haðani gongur leiðin til helið í Heygsvegnum, har »Føroya Krigssavn 1940-45«, sum Fer- oyskt-Bretskt Felag hevur arbeitt vid i fleiri år, fyribils fer at halda il, Føroya Krígssavn, sum roynir at savna og syna fram lutir og ann- að í sambandi við tidar- skeiðið 1940-45 í Fer- oya segu, verður form- liga latið upp av Lassa Klein landsstýris- manni á lítlum hátíðar- haldi hendan sunnu- dagin, har umboð fyri Cameronians handa savninum eina minnis- plátu. Á hátíðarhaldi- num verða eisini um- boð fyri Tórshavnar býráð og onnur, ið stuðlað hava, hjástedd. Íslendinga- felagið í Føroyum tif. 16134 - 15671 St HA