leygardagur 20. juli 1985síða 6

Telefor 118 20 Argjavegur 26, 3800 Argir Postsmoga 76, 3800 Tórshavn Útgávudagar: tysdag, hósdag og leygardag Lýsingar skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi kl. 10 dagin fyri útgávudagin Búskapur hóttur BUSKAPUR Føroya verður hóttur frá fleiri síðum í hesum degum. Fyri tað fyrsta av okkum sjálvum — sambært Ráðgevandi Nevndini undir danska forsætismálaráðnum. Vit duga ikki at húsast hjá okkum sjálvum. Vit læna ov nógvar pengar og brúka ov nógv í mun til tað vit forvinna. Harnæst verða vit nú hótt av útheiminum, sum keypir okkara fiskavørur. Serstakliga Stóra Bretlandi. Orsøkin er grinda- drápið. Útlendingar halda, at vit duga ikki at húsast við grindini heldur. BÆÐI hesi mál eru álvarsmál fyri okkara lítlu tjóð. Tað er tí ógvuliga umráðandi, at vit brúka fjølmidlarnar til at tosa um tingini — við vón um, at eitt breitt og sakligt orðaskifti kann bera nøkur positiv úrslit við sær. FØROYSK vinnulívsfólk, politikarar og vanligi lesarin av eitt nú Sosiali- num åvara øll ímóti teirri avleiding, sum vidgerdin av grindadråpinum i bretsku fjølmidlunum kann fåa fyri okkara búskap. Legmaður hevur sagt, at hann letur seg ikki diktera av fanatiskum umhvervisfólkum, men hevur gjørt vart við, at føroyingar eru sinnaðir til at fremja tær åbøtur, sum eru neyðugar til tess at fáa eitt so humant grindadráp sum gjørligt. Onnur halda, at vit beinanvegin eiga at vísa okkara góðu og positivu síðu og lurta eftir teimum úttalilsunum, sum fremmand umhvørvisfélk eru komin við. HER í blaðnum hava vit víst á, at tað kann vera til stóran bága fyri okkara tjóð, um avleiðignin av uppøsingini í bretsku fjølmidlunum hevur við sær, at føroyskar fiskavørur verða boy- kottaðar. Tað kann tó ikki verða talan um at gevast við grindadrápinum. Tí flestu føroyingar meta grindina vera ein part av okkara livihátti. AT grindin ikki hevur sama týdning fyri húsarhaldið í dag, sum hon hevði fyrr, er rætt. Tað er okkara hugsan, at vit eiga at taka við læru av tí kritikki, sum hevur verið førdur fram. Vit vísa sum heild aftur metodunum, sum bretsk umhvervisfólk hava brúkt í lýsing teirra av føroyinginum og grindadrápinum. Her er tó okkurt sætt, men her er eisini nógv Ósatt. Og tað er júst hetta, sum er ósatt, ið +tiA IU Utgevari: P/f Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Miller Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Blaðfólk: Høgni Djurhuus Randi Jacobsen Dagny Joensen Uppseting: P/f Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 oddagrein kann vera okkara tjóð til óbótaligan skaða. MEN tað verður tikið til, at einki er so ringt, at tað ikki er gott fyri okkurt Og skulu vit síggja tað positiva í kri tikkinum, og tað skulu vit, so er tað hetta, at vit nú fáa eyguni upp fyri negativu síðuni við grindadrápinum. Eitt nú tann máta, sum vit hava dripið grind uppá í Sandagerði nú í nógv ár. Tey, sum hava verið vitni til slík dráp, mugu mangan vera farin til hús við spyggjandi vamli. Tað er henda part- in av kritikkinum vit mugu taka til eft- irtektar og spyrja okkum sjálvi, hvat vit kunnu gera soleiðis at grindadráp- ið fer fram á ein hátt, sum øll kunnu góðtaka. TÁ ein av lesarum okkara í blaðnum í dag leggur okkum undir at verja grindadráp, so er tað bert helvtin av sannleikanum. Vit hava so sanniliga eisini víst á her í blaðnum, at grinda- dráp, soleiðis sum tað oftani fer fram, er ikki at bjóða hvørki djórunum, før- oyingum ella teimum fremmandu, sum nýta høvi at hyggja at. Vit skriv- aðu í seinastu oddagrein: Þat vit eiga nú at taka við tí besta partinum av kritikkinum og fremja åbøtur, har tað er rætt og neydugt«. GRINDADRÁP nýtist ikki at vera hvorki skomm, skendsil ella brots- verk, sum lesarin tekur til í blaðnum í dag. VIT eru helst á einum vegamóti, har vit mugu gera upp við okkum sjálvi, hvussu grindin skal drepast í framtíð- ini. Kanska eru tað hættir, sum eru betri hóskandi. Lat okkum fáa eitt tjak um tað og burtur úr hesum tjaki- num skipa framtíðar grindadrápið. NÚ frættu vit so, at altjóða hvala- veidunevndin hevur samtykt, at ein bólkur skal setast at kanna grinda- drápið nærri. Vit kunnu so ikki annað enn gera okkum til reiðar til at taka væl ímóti hesum kanningarbólki og gera okkara til at geva honum eina sakliga og neyva uppfatan av grinda- drápinum. Kanska hetta fer at vera bæði til okkara egna besta, nevniliga at vit tá taka okkum um reiggj og fremja neydugar åbøtur á grindaøki- num og harnæst og ikki minst, at hesi fólk, sum vónandi eru at sær komin og ikki arbeiða fyri ta sensati- énshungrandi pressuna, kunnu greiða bretum og ødrum frá, hvussu er áfatt á hesum eki. Jari Nr. 81 20. juli 1985 Til Fótboítssambandið HB, B36 og Fram Nú hevur ljóðað. at Havn- arfeløgini hava noktað Fotboltssambandinum at nyta tann almenna vøllin i Gundadali á Olavsoku Hettar kemur ógvuliga illa við hjá FSF, tí Olavsøkan er rætta løt- an til slíka finalu, tá hugs- að verður um áskoðarar, ja faktist einasti megu- leiki at fáa liv í aftur Isa- fjarðarsúlukappingina. Tað er nógv fyri, at limir í FSF skulu oyðileggja so nógv fyri teirra felag. Eitt skulu tit vita, tit, sum eru i nevndunum hjá HB, B36 og Fram, ja By- sjálvsagt ráðið við. tit eiga ikki Olavsøkuna, tað er tjodar dagur feroyinga. tanr dagur har flestir foroying ar stevna saman til gaman og álvara, men tit eru so dominerandi. tit skulu hava ágóða og avgerðar rætt til Olavsøkuna, EIN MARKLEYSUR FREK- LEIKI! Tit umbera tykkum við. at tit ikki kunnu vera vell- in fyri uttan í 2 tímar av peningaligum ávum, (tvætl). Hvussu ber tað til, at oll bygdarfeløgini klára seg so gott, sum tey gera??? Tey fáa ongan ágóða av Olavsøkuni (tað burdu tey fingið á tjodardegnum) og ikki nærum so stóra áskoðara- fiøld sum Havnarfeløgini, haraftrat hava tey krúpa til Byu- og bygdar ráðini eftir hjalp. Brúki tit tey til fyrimynd, HB, B36 og Fram. Til seinast fari eg at heita a FSF. tá man ikki fær tað besta, so tað næsta, bididgnr vøllin á Argjum, hann liggur lítið longri frá Miðbýnum enn ovari vellur ger, so hvat áskoðarum viðvíkur, skuldi tað ikki minka so nógv. Við itrottarkvødu Bygdarmaður P.S. Vónandi hesa finaluna á Olavseku. og ikki bert Havnarfelog fótbólt við timburmonnum síggja vit ini sparka VOR LYST Oddagreinin hjå Sosiali- num hósdagin 18. juli verjir grindadråpini. Og i hinari vikuni endurgav Sosialurin legmann fyri at hava skýrt bretsk um- hvorvisfólk >ekonomiskar terroristar«. Hvat er hetta? Hvi eru javnaðarmenn einsíðugt farnir í part við grinda- drápsmonnum? Vilja javnaðarmenn ikki vita av okkum, sum halda, at grindadrápini eru skomm og skendsil og brotsverk? Málið um tað feroyska grindamorlið hevur tvær síður: A) eina etiska, og B) eina búskaparliga. Viðvíkjandi A): Tað er greitt fyri hverjum rætt- siktaðum menniskja. at tað er skeivt at pína med- skapningar í hel. Tað er etiskt og pedagogiskt líka rímuligt sum at læra børn- ini at stinga stokkar inn í búkin á kettuni. Og um so hvalváknið verður forboð- ið, so er sóknarongulin eft- ir. Og hvussu kenir eru drápsmenninir at skera á háls? Teir flestu hvalirnir doyggja helst av sjokki og blóðmissi. Tað finst ” ira einki for- svar fyri grindadrápinum í tess nuverandi formi. At sadistiskir mentaloysing- ar vaga sær at mentan og gamlan sið kann einans vekja beiskan látur. Viðvíkjandi B): Tað er lygn, at grind hevur so øgiligt at týða í ti før- oyska húsarhaldinum i dag. Í nógvum húsum verður eingin grindabiti etin. (Og forrestin: hver troystar sær at taka grind upp úr bacilludýkinum í Sandagerði?) Siga vit, at 10.000 føroysk húski eta grind tvær ferðir um árið, tosa um tey nýtast ikki at gera sum Havnarfelogini. at og dogurðin hevur virði av 50 kr. (sammett við annan mat), so gevur hetta eina millión krónur. Smápeng- ar. Hetta er ikki meir enn ein nekulunda bussur kostar. MEN tað verður ikki talan um smápengar, um miljøfølkini i USA og Bretlandi lata eitt orð falla til tær fyritøkur, sum inn- flyta føroyskan fisk. Verð- ur ein boykott-herferå sett i verk (og vandi er fyri ti), so kann ein og hvør gita, hverjar fylgjurnar verða fyri alt okkara samfelag. I langa tíð hava skila- fólk ávarað um, at hetta fór at henda: at tann før- oyska grindaskommin fór at frættast um lond. Men eingin vildi hoyra. William Heinesen, Mikines, Jens Pauli Heinesen og onnur hava víst á tað barbariska og nazistiska í grinda- drápinum. Einki hjálpti. Og nú er Fanin leysur. Nú er tað líkið út, hvørji svín vit eru. Hvat er so at gera? Hetta: Vit mugu fullkomi- liga broyta steðu til okk- ara sakleysa og blíða gest, hvalin (hann er eisini okk- ar næsti skyldmaður í zoo- logiini). Prinsipielt má grindadrápið í tess núver- andi formi forbjóðast. Men tann foroyska grindaveiðan kann (i sam- ráði við onnur lond) halda fram við einum avlívingar- hátti, sum kann góðtak- ast. Seydabyrsan er upp- Papcon er WC pappír og kekspappir úr bestu góðsku, framleitt í Føroyum Papcon er biligast og best á marknaðinum funnin, hví ikki uppfinna grindabyrsuna? Legtingið eigur at forbjóða grinda drápi eina tíð av árinum Teir øfantaligastu hval- vágirnir verða strikadir . straks — fyrst hospitals- køsturin í Sandagerði. Ein kvota verður ásett í sam- ráðing við onnur lond. Grind skal einans drepast av fakfólki. Soleiðis kunnu vit spakuliga koma fram til tann dag, tá vit errin kunnu siga við umverðina, at vit hava friðað grinda- hvalin. Annars haldi eg, at t.d. Sosialurin skuldi gjørt eina kanning av meining- ini hjá fólki um grinda- dráp. Blaðið kundi td. spurt: Heldur tú, at grindadrápið skal halda fram, soleiðis sum tað er nú? Ja ella nei. So fáa vit kanska at síggja, hverji vit eru. Útlendingar kalla okkum lystmordarar. Í hálvtannaðhundrað ár hava vit í okkara vill mannadansi útbasunerað: Raske drenge, grind at dræbe, det er vor lyst. Hví drepa vit grind? Er tað av neyð? Nei. Er tað av pen- ingaligum orsekum? Nei. Er tað av »lyst«…? Boykottin hóttir. Um- verdin skumar av ødi. Før ovingar tvíhalda um „gamlan sid«. Tað er idi otsins privilegium at standa við hárinum niður eftir nakkanum, tá skaðin ER hendur. Nic