týsdagur 17. september 1985síða 2

Síða 2 ærarin skal vera fyrimynd Hjá ti, sum hevur hegni til at fáast við børn og ung, er tað stutt- ligt at vera lærari. Men tað er eitt krevjandi arbeiði. Umframt at geva næmingunum beinleiðis vitan skal lærarin eisini uppala bernini. Ein uppgáva, sum skúlin fyri ein stóran part hevur yvirtikið frá foreldrunum. Nógvir lærarar knógva ikki longur undir hesum arbeiði. Teir orka ikki at arbeiða fyri undirlen. Eingin grund er til at evunda lærarunum ta longu summarfrítíðina, tí hon er hart tiltrongd. Arbeitt verður dúgliga 1 hesum degum í helunum hjá Feroya Lærarafelag í Tvergetu í Havn. Viður- skiftini í Vágs skúla er ikki meira at gera við nú, og tey tosa vit ikki um í hesum umfarinum. Nú snýr tað seg um lenarviðurskiftini og ar- beiðsumsteðurnar hjá lær- arunum Fleiri og fleiri fólk skilja, at tað er ikki bara, sum at siga tað, at vera lærari. At nógv annað ar- beiði er lættari og væl betur lent, sigur Hans Trygvi Henriksen, sum er formaður i Lærara- felagnum. Umframt felagsarbeiðið er hann lærari í Havn. — Lærarastarvið er so nógv eðrvísi og strævnari enn tað var fyrr. Tá fóru bernini heim, tá skúlin endaði. Nú er eingin heima. Omman og abbin eru ofta eisini til arbeiðis. Tað ger, at bernini hava størri tørv á at knýta seg til onnur vaksin fólk enn foreldrini, og tað verður so til lærararnar Kenna hvenn annan } Í skúlanum skulu bernini ikk al 2 Vit Skul- 1 k er núg g a 3 % F er og X ! lær al ini seg ! aran. Tey eru opin og fara til læraran, bæði fyri at fortelja, tá tey hava okk- urt at gremja seg um, og tá tey skulu hava troyst Ein lærari noyðist meira nú enn nakrantíð at vera góður við bernini. Soleiðis skal tað eisini vera, men hetta ger, at meira krevst av lærarun- um. Hann skal orka betur. Øll børn hava brúk fyri at hava onkra fyrimynd, og fyrimyndin er sjálvsagt lærarin, ið bernini eru hjá sterri part av degnum enn hjá foreldrunum. Ein lærari, sum ikki er væl fyri, er ein vánalig fyrimynd. Lærarin må fyrst og fremst hava sjålvsvirding, annars kann tad fåa alvarsligar sálarligar fylgjur fyri næmingarnar Ti er fyrsta kravið, at lærarar fáa eina rímiliga len, sum gevur teimum sjálvsvirðing. Ta virðingina hevur lærarin við figgjarligum trupul- leikum ikki. Til sáttmálasamráðing- arnar við Landsstýrið hesu ferð hevur Lærara- sjálvs- felagið kravt lønar- hækking, sum fyri teir lægst lentu lærararnar er 12 pst. Tað halda lærar arnir avgjert ikki vera nakað órímiligt krav, ti ) tey seinastu nógvu árini er læraralenin dragnað meira og meira afturút. Byrj- arlønin hjá lærarunum letuni 11.500 krónur liga lítið í mun vsbólkar við ra ara utbugving lærararnar við viðurskift- ini vísir seg upp á fleiri mátar. Ikki so fáir lærarar hava seinastu árini funnið sær annað starv, m.a. hjá tí privata, ið gevur teim- um 40-50 pst. hægri løn. Sjálvt um útbúgvingin hjá lærarunum bara er ætlað til fólkaskúlan, so kann Lærarafelagið ikki tala at, tá lærarar fáa sær annað arbeiði, har teirra útbúgving ikki kann brúk- ast. Felagið skilir, hví tey ikki orka lærarayrkið. Heilt nógir lærarar hava eisini annað arbeiði við síðuna av. Summir undir- vísa um kveldið, men teir flestu finna sær heilt annað arbeiði, ið einki hevur við undirvísing at gera. Til demis eru tað fleiri lærarar, sum rógva út. At teir hava annað ar- beiði ger sjálvsagt, at teir ikki kunnu leggja alla orku í lærarastarvið. Men hinvegin noyðast teir tað fyri at fáa endanar at rekka saman. Læraralenin er ikki nóg stór at liva av, serliga ikki hjá ungum lærarum, sum bæði hava lestrarskuld og hava sett seg fyri hús. Nóg mikið av lærarum Læraratrot er ikki longur í Føroyum. Tað er bara til skularnar i teimum smæstu bygdunum, at tað stendur á at fáa lærarar Og hví er tað so? Ein grundin er, at hesi sterv ikki eru heil sterv. Tað hevði sjálvandi verið rímiligt, at hesi sterv vóru lýst sum heil sterv, sjálvt um lærarin ikki hevur fult tímatal. Í smábygdunum hevur lærarin heldur ongan meguleika at fáa sær annað arbeiði aftrat, tí har er einki arbeiði at fáa, sigur Hans Trygvi. Teir flestu sterru skúl- arnir fáa lærarar við út- búgving, sjálvt um trýstið at fáa starv í Havn er sterst. Tí hevur felagið heitt á Læraraskulan um ikki at taka nýggjar næmingar inn, kanska í nekur ár, og so í staðin brúka Lærara- skúlan til eftirútbúgving. Ein nevnd, sum Lærara- felagið hevur sítt umboð í, arbeiðir vid málinum. Hvat spyrst burturúr, er Nr. 105 — 17. september 1985 ikki greitt enn. Men verð- ur áheitanin ikki tikin til eftirtektar, ætlar felagið fyri ikki at fáa arbeðs- leysar lærarar — at mæla fólki frá at fara á lær- araskúla, tí tey einki ar- beiði kunnu vænta sær Haraftrat ber til at vísa á ta vánaligu læraralenina. Færri menn vilja verða lærarar Fyri nøkrum árum síðan var triðingurin av teim- um, sum sektu inn á Lær- araskúlan kvinnur, og tveir triðingar menn. Nú eru tvær ferðir so nógvar kvinnur sum menn, ið fáa sær læraraútbúgving. Tað hava vit tulkað sum, at menninir hava gjørt sær greitt, at ein lær- aralen ikki kann vera hovuðsinntekan hjá eini familju, og at kvinnurnar framvegis hugsa upp á tann gamla máta, at lenin kann vera góð at hava aftrat inntekuni hjá manninum, sigur Hans Trygvi. Einki at evunda Nógv fólk hoyrast evunda lærarum, at teir hava stuttan arbeiðsdag og langa summarfritid. Men tað er einki at øvunda, sigur Hans Trygvi. Lær- arar brúka nógva tíð til fyrireiking, teir skulu halda sína fakligu vitan við líka alla tíðina, og har- aftrat kemur nógv arbeiði, ið teir als onga viðbót fáa fyri. Sum demi kunnu nevnast foreldrafundir og flokslæraraarbeiðið. Tað er ógvuliga krevjandi at vera flokslærari. Ein floks- lærari skal vera nógv sam- an við næmingunum, eis- ini uttan fyri skúlatíð. Hann skal eisini við til veitslur og hugnakveld, og tað verður næstan mett sum ein skylda at fara við, tá teir sterru flokkarnir gera uttanlandsferðir. Sjálvt um tímatalið hjá lærarunum hvenn dag ikki er so høgt, er tímaætlanin ofta óheglig við fritimum ímillum. Tað eru tímar, sum fara til spillis og ikki kunnu brúkast til nakað. Hesa tíð krevur Lærara- felagið, at lærararnir fáa samsýning fyri. Skúli er skúli At tervur er á frítíðar- heimum merkja lærararnir væl, í hvussu er í Havn. Um tey vilja tað ella ikki, so noyðast bæði foreldrini at arbeiða, tí ell eru hart fyrispent fíggjarliga. Og Framhald á síðu 5