týsdagur 17. september 1985síða 18

Karl Nolsee skrivar Inuittar vilja hava sina egnu tjod — ið fevnir um eitt stórt eki frá Grenlandi til Alaska. Grenlendingar fingu herfyri heima- stýri og vilja ikki meira nevnast norðurdanskarar ella Grenland- Norðurdanmark ! Eisini teir royna at knýta fastari samband við egið land og mentan og skilmenn vestan hav. Kanada er sambandsríki við aðal- stjórn í Ottawa og við heimastýri fyri teir einstøku landspartarnar úr Kyrra Havionum til David Stræti. Norðanfyri hesar heimastýrdu landspartarnar er egiliga stórt landaøki, »Northwest Territories< undir beinleiðis umsiting aðalstjórn- arinnar í Ottawa. Tað rekkur úr Alaska vestantil, eystureftir til havið millum Gren- land og Kanada og langt norður móti Norðurpólinum. Her búgva 49.000 fólk. Harav eru 25.000 eskimoar ella Inuittar, sum teir nevna seg, og restin er indianar og hvít. Landið er so stórt, at torfert var at umsita >Northwest Territories< úr Ottawa í syðsta partinum av Kanada, og tí varð umsitingin í 1967 flutt til Yellowknife langt norðari. Men frá umsitingini í Yellowknife til stersta býin í hesum landspart- inum, Frobisher Bay, eru um 2200 km. Upp aftur longri er til landnyrð- ingslandspartin, har ið flestir eski- moar búgva, og hesir hava torfert við at kenna, at teir hava felags áhugamál við umsitingina í Yellow- knife, tíansheldur við aðalstjórnina í Ottawa. Heldur síggja teir Yellowknife og Ottawa sum fígginda, ið hóttir til- veru teirra og sum ofta misskilir teir. Í 1982 samtyktu íbúgvar í tí eys- ara arktiska landspartinum krav um at býta >Northwest Territories“ i tvey við Nunavut í eystara part- inum. Nunavut merkir »okkara land< á Inuktit-málinum, sum er tað, ið kanadisk eskomoar tosa. Ætlaða heimland teirra, Nunavut, fer at vera sterri enn Alaska. Kanadiska stjórnin samtykti at ganga teimum á meti og fór í gongd . við fyrireikingararbeiðið, ið skal verða liðugt í 1987. Ein oddamaður Inuit's sigur: >Vit fara varisliga fram og tosa einans Nr. 105 17. september 1985 um heimastýri, sjálvt um vit leingj- ast eftir at Nunavut, »okkara land“, skal gerast veruleiki. Teir hava vissað aðalstjórnina um, at ynski teirra er egin lands- partur kanska at enda við heima- stýri. Hugsjónin um egið heimland vinnur alt meira frama — eisini millum eskimoar í Quebec og Labra- dor. Kanadiarar í suðri eru farnir at óttast fyri, hvat ið hetta fer at verða til. Undangongumenn hjá eskomoum hava fingið neyvt sam- starv ið ættfrændir sínar í Gren- landi og Alaska gjøgnum >Inuit Circumpolar Conference«. Eskimoar í Baffinlandi siga, at nú restar bara, at politikarar broyta kanadiska landkortid og koma åsamt um mark uttanum Nunavut, »Okkara land«. Inuit-fólkini úr Grenlandi til Al- aska hava ein dreym, sum tey vilja gera til veruleika ! 29.08.85 Karl A Framhald av síðu 9 liðið roynist væl á vøll- ionum á Toftum. Getu- menn gjørdu tað, at B68 ararnir enn ikki kunnu kalla seg feroya- meistarar 1985, men tað er lítil ivi um, at meistara- heitið næsta sunnukveld er ogn toftamanna. Teir skulu »bert« greiða javn- leik móti NSÍ. og satt at siga eru B68'ararnir so væl fyri, at teir »eiga« at vinna dystin, sjálvt um hann verður spældur á vellinum í Runavík. Toftamenn kunnu eisini vinna FM-heitið sjálvt um teir verða fyri ósigri, tí sjálvt um HB og KÍ vinna dystir teirra, so er málúr- tekan hjá B68 tann besta og skulu hini liðini vinna rættuliga stórar sigrar fyri at tryggja sær FM '85. B68'ararnir vita, hvat skal til, og teir klára óiva eisini at basa nervunum komandi sunnudag, men tað vera óivað nógv, ið fara at ganga við nervum, bæði í Havn, á Toftum, og í Klaksvík, alla hesa vikuna. Framhald av síðu 11 setir bóltin í netið til 3—0. Nú vóru EB-leikararnir mest sum tryggir í 2. deild, mundu teir óiva halda, tí verjan tók sær ov nógv av lettum, og tá 41 minuttir vóru leiktir av seinna hálvleiki eydnaðist tað B68 at koma igjøgn- um, og Tórmóður Nesá setti bóltin í netið til 1—3, sum eisini gjerdist enda- liga stødan í dystinum. Uppiborin sigur Hesin tryggi sidur til EB var fult uppiborin. EB åtti mest sum allan dystin. Fyrra hålvleik gjørdi B68 ongantid vart vid seg, men í seinna hálvleiki vóru teir nógv meira við, men tó so at EB alla tíð- ina hevði tamarhald á teimum. EB kundi lættliga fingið okkurt málið aftur- at, m.a. høvdu teir eitt vakurt skot upp á mál, men tað rakti beint á yvir- leggjaran. EB hevur ein dyst eftir, og er hann móti B71, sum liggur sum nr. tvey nú bert eitt umfar er eftir av landskappingini. Men B71 hevur ongan meguleika at taka meistaraheitið frá EB, tí trý stig eru á muni. Men EB ætlar ikki at taka sær av lettum í dyst- inum móti B71, hóast hann sum so er týdningar- leysur fyri uppflyting. EB vann fyri góðari viku síð- ani á HB uttan dyst, tí HB ikki fekk mannað lið, og EB ætlar at vísa sand- ingum, at tað er ikki or- sakað av »forering« frå HB, at teir flyta upp í 2. deild. Hesi seinastu úrslitini hjá EB eru tó ikki ókeypis fyri felagið, tí bæði til dystin móti HB og nú eisini móti B68 hava teir fingið Lárus Gretarsson, sum annars hevur spælt við EB alt ár, heim úr Ís- landi at spæla við EB, og hendan dystin hevdu teir eisini fingið Hans Esbern heim úr Danmark, so tað var ikki fyri einki, at EB hátíðarhelt uppflytingina við einum dunnuspæli sunnukveldið..... Framhald av síðu 14 Vinnandi liðini fáa steyp og medaljur til ognar. Vónandi fara um 50 lið at boða frá luttoku, ella o.u. 350-400 ungfólk. Kappingin byrjar fríggja- kveldið tann 4/10, har ætlanin er at leika nøkur umfer fyri at leygardag- urin ikki skal gerast alt ov strævin. Seinni um kveldið verður so dansur, skemt og annað í VB-húsinum fyri almenninginum. Leygarmorgunin verður byrjað aftur kl. 9.00, og hildið verður fram til finaluluttakararnir eru funnir, væntandi um átta- níggjutíðina leygarkveld- ið. Leygarkveldið verður so ein hugnaleta í VB-hús- inum við borðhaldi, dansi, skemti o.ø. Hetta verður tó bert fyri teimum luttak- andi. Sunnudagin verða so finalurnar = leiktar og steypini handað. 3 Kø AO Se rn ka