hósdagur 10. oktober 1985síða 3

'Feroyum til Nr. 115 Mánadagin verður nýggi norðurlenski mentanar stovnurin í Mariehamn í Finnlandi vígdur. Hetta er eitt annað slag av ment- anarstovni enn Norður- landahúsið í Havn og í Reykjavík, tí hesin stovn urin er ikki nakað hús men ein stovnur, ið skal halda til í sjálvstýrishúsinum Mariehamn Í stýrinum fyri feroyingar henda stovnin eru umboðaðir av Jóannesi Dalsgaard. Hinir stýris limirnir eru úr Noregi, Finnlandi og Alandi Hugskotið til stovnin í Álandi kom fram í 1977, tá álendski legmaðurin Folke Woivalin í Norður- landaráðnum mælti til at 10. oktober 1985 kanna meguleikarnar tyri slíkan ment Alandi, og tvey ár samtykti Norurlandaráðið at kanna hesar meguleikar. Í 1981 fekk Ragnar Meinander álagt at gera frágreiðing mentanarliv at faa eim anarstovn I seinni um álendskt og eina meting av, hvussu norðurlendski stovnurin í Á landi fór at åvirka ment Alandi og mentanarligt anarlívið álendskt samstarv við hini norður londini Í hesum áliti verður víst á, at Áland liggur á mark inum millum tvey stór mentanareki, Sveríki og Finnland, og at Áland hevur síni egnu mentanar- ligu eyðkenni, sum eru í vanda fyri at hverva. Uppgávurnar hjá stovninum eru í tveimum Fyri tað fyrsta skal stovn urin virka fyri at styrkja álendska tjóðareyð- og menna mentan og kenni, og i styrkja og skiftið við hini eðrum lagi sam menna norður londini, serstakliga tey londini, sum Aland hevur lítið samband við, t.e Danmark, Noreg, Ísland, Føroyar og Grønland, sig ur Jóannes Dalsgaard stýrislimur Leggjast kann aftrat, at eyðkennini fyri Aland eru sambandið við sjógv- in, ein livandi fólka- mentan, eitt ríkt seguligt Síða 3 Tað stásiliga sjálvstýrishúsið varð liðugt í 1978. Har skal nýggi mentanarstovnurin halda til umhvervi og ein sjáld sama vekur náttura Vígslan Marie hamn byrjar leygardagin Vígsluhátíðin við mentanarligari ráðstevnu, høvudssevni hevur Mentanar liga stødan hjá smáu tjóð- unum mótvegis teimum stóru. Á ráðstevnuni, sum heldur fram sunnudagin, sum verða mentafólk úr ellum Norðurlondum, og fyri Førovar luttekur Heðin Klein, rithevundur Mánadagin verður sjálv ígslan, sum fer fram alinum. Har flyta løgmadurin Volg« Woivalin og Bertel Haard er fyri Norðurlendska Ráðharrastovnin reðu Umframt at Jóannes Dalsgaard sum styris- limur verður við til vígsluna, verða Feroyar umboðaðar an Lasse sum eisini sKai siga Neku! orð, ta íðarhaldið heldur fram um kveldið randi Handverkaratrot hóast nóg mikið av handverkarum Hvenn einasta dag eru lýsingar í feroysku bleð- unum eftir handverkarum elektrikarum, rer og blikksmiðum, fólki til timburarbeiði oa Og skipasmiðjurnar gremja seg um, at tær ikki fáa út- búgvið fólk. Tann stóri eftirspurn- ingurin eftir handverkar- um fær handverksmeist- ararnar at leita uttanlands eftir handverkarum. Heilt nógvir útlendskir hand- verkarar eru í Feroyum, men nágreiniliga hvussu nógvir teir eru, veit Hegni Hejgaard í Feroya Hand- verkarafelag ikki, tí teir verða ikki skrásettir sum útlendingar. Tað átti ikki at verið nakað handverkaratrot, sigur Hegni Hejgaard. Í hvussu er fáa nóg nógvir handverkarar útbúgving í foroyska > marknaðin. Ein orsek til trotið er, at fleiri føroyskir handverk- arar antin útbúgva seg víðari, fara í fast starv ella í annað arbeiði. Ein onnur orsek kann vera, at tað loysir seg hjá meistar- unum at innflyta arbeiðs- megi. Bróta sáttmálan Handverkarar, sum koma til Feroya at arbeiða, skulu vera limir í foroysku handverkarafelegunum. Sáttmálin millum meist- ararnar og handverkarar- nar ásetur bara minsta- mark fyri len, og meistar- in kann geva hægri tíma- len, viðbetur, fría ferð, frítt uppihald o.a. Men Hegni Hejgaard sigur, at Feroya Handverkarafelag hevur frætt um, at meist- arar hava tikið útlendskar handverkarar í arbeiði uttan at halda sáttmálan. Teir fáa hægri tímalen enn sáttmálalenina, men teir arbeiða dag og nátt fyri somu tímalen, og hetta er bíligari fyri arbeiðsgevar- an, tí føroysku handverk- ararnir skulu hava dupulta løn, tå teir arbeide yvir um vikuskiftið. Fyri teir útlendsku handverkararnar kann hetta loysa seg, tí teir arbeiða nógv og kunnu so fara heimaftur við stórari peningaupphædd, sjálvt um teir hava fingið minni, enn sáttmálin ásetur. Men við at arbeiða eftir slíkari avtalu, eru teir við til at undirgrava sáttmálan, samstundis sum teir verða tiknir fram um feroyskar handverkarar, sigur Hegni Hejgaard. Stýring av almennari bygging Tað er mest í Havn, at út- lendskir handverkarar arbeiða, undantikið har skipasmiðjur eru Ein annar trupulleiki hjá handverkarunum er, at øll bygging verður sett í gongd í senn. At vanlig fólk velja at byggja hús um várið og summarið, sigur eingin nakað til. Men tað átti at verið meira stýring á almennum og kommunalum byggi- arbeiði, soleiðis at alt ikki varð sett í gongd í senn, sigur Hegni Hejgaard, tí so var arbeiðið meira javnt alt árið. Hetta hevur verið tosað um í fleiri ár, men eingin hevur enn gjørt nakað við tað, sigur Hegni Hejgaard Hann heldur ikki, at Feroya Handverkarafelag einsamalt kann loysa spurningin um arbeiði Tað mugu handverkarar, meistarar og myndugleik- ar gera í felag, sigur hann. randi Drúgvar samráðingar Einki rekist fyri nekrum sáttmála millum Feroya Landsstýri og Lærara- felagið. Nakrir fundir hava verið millum part- arnar, men enn er einki komið burturúr. Mánadagin var seinasti samráðingarfundurin. Tá boðaði nevndin í Lærara- felagnum frá tí, sum aðal- fundurin hevði sagt: At felagið heldur fast við krøv síni um lønarhækk- ing, ið fyri tey lægst lentu merkir 12 pst. aftrat len- ini. Tað er legmaður, sum leiðir samráðingarnar fyri landsstýrið og hann sigur: — Landsstýrið hevur givið lærarunum eitt til- boð, og ógvuliga torfert verður at ganga kravi lær- aranna á meti, tí næstan allur arbeiðsmarknaðurin annars hevur fingið millum 5,5 og 6 pst. lenar- hækking. Aftrat tí eru fer- oyingar ikki einsamallir um at avgera læraralen- irnar, danir gjalda umleið helvtina. Ikki kann vænt- ast, at teir hvedu verið fegnir um so stóra lenar- hækking, tá man veit hvussu lenirnar á arbeiðs- marknaðinum hjá teimum eru trýstar niður, sigur Atli Dam, legmaður. randi TRYGGINGAR UMBOÐS STOVA MOYDALSVEGUR TLF 1 5222 HEIMA TLF 1 2940