hósdagur 10. oktober 1985síða 12

Framhald av síðu 11 sum kundi fingið ekonomi í slíka roynd, vildi verið Havsbrún í Fuglafirði, tí teir kunnu útnytta spill- hitan eisini. Tað er annars einki duls- mál, at SEV dámar lítið at einstek virki sjálvi fram- leiða orkuna, tí hetta ger, at SEV missir góðar og stórar kundar. Klæmint Weihe: — Vit mugu fyrst gera okkum greitt, at Bacalao sum so ikki framleiðir streym, men at teir ístaðin fyri at brúka streym hava ein dieselmotor, ið rekur ein skrúvukompressara. Hetta vil tí vera nakað eðrvísi, enn um talan var um at framleiða el eisini. Grundarlagið tikið undan SEV — Men vit skulu standa sum felagsgevari fyri alt fólkið í Feroyum og verður so tað góða grundarlagið tikið undan okkum, so sum virkini, ið keypa nógvan streym, so fer tað bara at hevna seg inn á onkran annan, og tað haldi eg ikki er rímiligt. Stødan í dag er tann, at tey mongu virkini eru bestu og lættastu kund- arnir hjá SEV. SEV- stjórin vísir á, at teir sjálvandi ikki kunnu nokta virkjum at gera ílegur í slíka orkufram- leiðslu, men so skulu tey bara vita, at SEV fer ikki at standa klárt sum ein re- serva fyri tey. Hann sigur eisini, at hvat Bacalao viðvíkur, so hevur SEV fyri nekrum árum síðani bygt ein transformara bert til Ís- virkið og gjert eina stóra iløgu í hesa. — So ganga nekur fá ár og hetta inntekugrundar- lag verður tikið undan okkum. Hetta kennst heilt evugt, sigur SEV-stjórin. — Ein kann ikki vænta,: at vit skulu gera nakað lukreativt fyri eitt virki samstundis sum SEV skal standa sum garantur fyri eina drift. Vit kunnu ikki útbyggja okkum anlegg, soleiðis at tey til eina og hverja tíð koma at svara sínar skyldur, tá tann besti parturin av inntekugrund- arlagnum verður tíkin burtur. Trúgvi ikki Bacalao fer at framleiða streym eisini Vit spurdu Klæmint Weihe, um SEV ætlar at nokta Bacalao streym, um ólag kemur í teirra egnu orkuframleiðslu. — Tað skal eg ikki út- tala meg um í dag. SEV skal jú rekast sum ein forrætning soleiðis at oll fáa sum mest burtur úr, men hvat ein ger í slíkum føri, tori eg ikki at siga, men eg trúgvi kortini ikki, at Bacalao fer so langt sum til at framleiða streym eisini. At teir raka ein skrúvukompressara við einum dieselmotori er so ein heilt annar spurn- ingur. Vakstrarhús framleiðir streym Annars vísir Klæmint Weihe á, at í dag verður tann politikkur brúktur, at allir brúkararnir skulu gjalda líka nógv fyri kWt, líka mikið um hann kostar 5 kr. at framleiða á einum plássi og 50 oyru á einum eðrum stað. Men hendir nú tað, at tað betra grundarlagið verður tikið undan hesi fyritøkuni, so er ein noyddur at umhugsa steð- una av nýggjum. — Her er tað so spurn- ingurin, um meirkostn- aðurin vit fáa við at nakrir av okkara sterstu kundum sleppa okkum, skal býtast javnt yvir allar teir kundar sum eftir seru. So koma útjaðaragkini uppá seg at gjalda meira og tað verður tá uppaftur tyngri hjá teimum. Tað eru tó virki, sum longu framleiða streym sjálvi og koyra hann inn á netið hjá SEV. Vakstrar- húsið í Sandavági hevur í eina tíð framleitt streym og latið hann inn á SEV- netið. Vit spurdu Klæmint Weihe, hvat SEV hevur at siga til hetta. Hann sigur, at SEV hevur havt eina munnliga avtalu um at gera eina roynd við at kanna orkuframleiðslu burtur úr vatninum, sum rennur framvið vakstrar- húsinum. Henda roynd verður helst víðkað soleið- is, at SEV og Orkuráðið saman fara at gera eina kanning. — Kunnu vit gera kann- ingar og vit harvið fáa betri grundarlag at byggja eina heildarmetan á av hesum spurningi, so eru vit ikki ímóti tí. Í dag er tað so, at vakstrarhúsið í Sandavági hevur turbinu og hita- pumpu, sum fær orkuna frá vatninum í ánni nær- hendis. Teir fáa bíligt heitt vatn, sum upphitar alt vakstrarhúsið og á henda hátt spara teir nógva olju til upphiting. Aftrat hesum hava teir so eisini sett ein generator til anleggið til at framleiða streym við. Streymurin fer so allur inn á netið hjá SEV. Avtalað er, at SEV skal keypa streymin frá vakstrarhúsinum fyri 44 oyru kWt, men vakstrar- húsið má so gjalda van- ligan kostnað fyri tann streym tað brúkar tvs. umleið 1.30 kr. fyri kWt. Ímóti framleiðslu av elorku Vit spurdu Klæmint Weihe, hvussu SEV fer at fyrihalda sær, um nú kanningarnar, sum skulu gerast, vísa, at tað er sera gott ískoyti fyri smærri virki sum eitt nú vakstrar- húsið skulu brúka nógvan streym, at tey sjálvi fram- leiða henda streym. Til tað sigur hann: — Min prinsipiella støda er tann, at ein eigur ikki at geva loyvi til framleidslu av elorku inn á netið hjá SEV lutvíst orsakað av trygdartrupulleikum og Síða 12 tíðindablaðið (505 alurin Nr. 115 — 10. oktober 1985 lutvist vegna presedens- vandan. — Tad kann ju henda, at ein heilt missir tamar- haldið á slikari streym- framleiðslu. Nakað annað er so, at virku sum hetta brúka vatnið til upphit- ingarendamál í samband við hitapumpur. — Tað hevur ikki verið nakað dulsmál, at SEV hevur ikki verið ov fegið um, at virki sjálvi fram- leiða sín streym, men hava tit hótt virki, sum hava í umbúnað at framleiða streym ? — Tað er ikki okkara uppgáva at hótta nakran. Men vit hava loyvi til at siga okkara hugsan. jan Lystiliga prentar | estra ] i Gøtu, tlf. 41085 Vit gera hvat vit kunna — og kunna tað vit gera. SEV tekur prinsippavgerð um brúksrættin til vatnið Loyva smoltsteð í Miðvagi at brúka vatn úr KER [TI AT] A til Cornet? 3 2 Leitisvatni Få GX ;* I Herfyri var fundur millum SEV og stigtakararnar til eina stóra smoltsteð í Mið- vági um rættindini til at brúka vatn úr Leitisvatni til smoltframleiðslu. Klæmint Weihe, stjóri í SEV, sigur, at teir á fundi num komu til eina prin- sippiella semju um nýtsl- una av vatninum. — Vit tilskila okkum rættin til fyrst at brúka vatnið til orkuframleiðslu, og so lata vit vatnið víðari til alarar, sum kunnu brúka vatnið til smolt- framleiðslu. ARNFIN JUR SETBERG Spurningurin um rættin til vatnið í Feroyum er vorðin rættiliga aktuellur, nú alarar hava so stóran terv á tí til eitt nú smolt- framleiðslu, og somuleiðis nú ávís virki meta, at tey kunnu hava fyrimun við at brúka vatnið til egna orkunýtslu. Hvat viðvíkur smolt- spurninginum so hava fundir verið millum SEV og Aliráðið, sum eru komin samt um at arbeiða víðari við málinum. Hvat viðvíkur teirri stóru smoltsteðini, sum ætlanin er at byggja í Mið- vági, so hava stigtakar- arnir fingið flestu loyvini og tervaði teimum so nú eina tilsegn frá SEV um loyvi til at brúka vatnið, sum SEV annars tilskilar sær fyrsta rættin til. Nú SEV so hevur latið við seg koma í hesum ávísa málinum, tervar so ætlaðu smoltsteðini í Mið- vági bert endaligt loyvi frá myndugleikunum. Blaðið hevur frætt, at umsóknin liggur í Aliráð- num til viðgerðar. Tað hevur ikki eydnast okkum at fáa fatur á Edmund Joensen, sum er ein av stigtakarunum til hesa ætlanina. Fyrsta rættin Vit hava annars spurt Klæmint Weihe, SEV- stjóra, hverjar lógir ella reglur SEV heldur seg til, tá tað snýr seg um rættin til vatnið. Hann vísir á, at SEV hevur fingið eina konsess- ión dagfest 5. okt. 1963, sum gevur SEV rættin til at nýta vatnið til vatn- orku. — So kann ein sjálvandi tulka tað sum ein vil, og tað hava vit eisini gjert á fundi við Aliráðið, og vit hava tosað við legfreðing- arnar í landsstýrinum um hetta. — Tað er vist eingin ivi um, at um SEV fyri- skrivar sær rætt at brúka vatnið til vatnorku, so hevur man fyrsta rættin til tað og so kemur hitt aftaná. — Men, leggur Klæmint Weihe aftrat, — eg meini, at alispurningurin er so týdningarmikil fyri sam- felagið, at vit eiga at finna fram til eitt samarbeiði. Har kunnu vit so brúka vatnið til orkuframleiðslu fyrst og so kunnu aðrir brúka tað til smoltfram- leiðslu aftaná. Tað skuldi verið so líka til. Klæmint Weihe leggur aftrat, at tað eru eki, sum SEV ikki hevur áhuga fyri og tað eru eki, sum SEV vil brúka og sum slolt- alarar ikki sleppa at brúka. Hetta mugu so partarnir finna fram til. jan