leygardagur 16. november 1985síða 7

Nr. 131 — 16. november 1985 Broytingar í skattalógini Undir viðgerðini av uppskotinum hjá Poul Michelsen ella fólkaflokk- ionum um broytingar í skattalógini, um at Tórshavnar kommuna kann fáa serloyvi til at útgjalda til pensi- onistar tann fyrr álíknaða skatt- in, uttan at pensionisturin so aftur skuldi gjalda skatt av upphæddini, ferdi byrådsformadurin í Havn fram, at teir vóru so væl fyri í Tórs- havnar kommunu, at teir kundu gera hetta. Teir høvdu pening stand- andi á konto til sama endamál. Uppskotið er fyri so vítt positivt, g kann væl brúkast sum vegleið- indi fyri broytingar í skattalógini, sum verandi samgonga vil koma Men uppskotið vísir eisini týðu- iga, hvussu fólkaflokkurin roynist g hugsar, tá hann er í samgongu, g tá hann er í andstødu. Uppskotsstillarin ferdi fram, at ólkaflokkurin í fyrru samgongu evdi roynt at fáa hetta uppskotið framt, men tað gekk ikki, tí hevdu eir tá fingið tað framt, so hevði alt verið greitt, men tað bar ikki til. Tí hevdu teir nú sett tað fram aftur. Taki ikki OB-hóttan fyri fult Sum viðmerking og fyri líkasum at undirstrika tað, sum var farið fram, segði Oli Breckmann m.a. : „Ég fari at fylgja væl við hesum máli, og eg fái at síggja, um sosial- istarnir tora at stemma ímóti einum loyvi til Tórshavnar kommunu at útgjalda úr kommunukassanum til pensionistarnar«. Eg taki ikki hóttan frå hesum tinglimi fyri fult, hana skuldi hann heldur sett fram, meðan hann sat sum ábyrgdarmaður fyri fyrru sam- gongu, har teir ikki fingu málið framt, og tá gloymdu pensionistar- nar fyri bara at halda saman uppá tað borgarliga alternativið. Hottan frá Óla Breckmann fær ikki meg at broyta steðu. Hon er greið. Allir pensionistar skulu við- gerast líka, uttan mun til um teir búgva í Tórshavn ella úti á bygd. Tí kann uppskot fólkafloksins bert brúkast sum vegleiðandi til beinanvegin. Hann segði, at barnið skuldi verið komið fyrr, men at vit kortini skuldu fara til Danmarkar nú. So varð gjørt, og tá læknarnir á Ortopædisk afdeling á Ríkishospitalinum sóu barnið og hevdu kannað tað, kom karakterurin til læknarnar á Landssjúkra- húsinum í Havn: Barnið skuldi verið komið higar fyri fleiri árum síðan! Eg vildi fegin, at Jákup Lindenskov sigur, hvat hann kallar framferðina hjá læknunum á Lands- sjúkrahúsinum í hesum føri. Er hetta ikki at krógva sjúklingar burtur, soleiðis sum As- bjørn Joensen målbar seg? Tad harmar meg, at Jåkup Lindenskov alment tekur til oråa fyri at verja slika framferå, men eg rokni við, at tað er gjørt orsakað av tervandi kunn- leika til málið. Hesa seinastu tíðina hevur nógv skriving verið um at seta ortopædiskan skurðlækna á Lands- sjúkrahúsinum, eftir at Eliesar Arge, legtings- maður (sjálvur yvirlækni á Landssjúkrahúsinum) hevur lagt uppskot fyri tingið um setan av slíkum lækna á Landssjúkrahús- inum. Ikki kann sigast annað, enn at uppskot hansara hevur fingið dygga undirteku frá — starvsfólki á Landssjúkra- húsinum. Fyrst kom grein frá sjúkrasystrunum á røntgendeildini og síðan grein frá hjálparlækn- unum á skurðdeildini. Um greinina hjá sjúkra- systrunum havi eg ikki so nógv at viðmerkja. Tó er okkurt, ein heftir seg við. Tær siga m.a. citat: > Nógv fólk hava fingið hjálp, tí at ortopædur til tíðir hevur verið á Landssjúkrahús- inum, men mong eru tey, ung og gomul, sum fram- vegis bíða á áravís eftir hesi hjálp“ (citat endað). Til hetta er at siga, at tað ivaleyst er rætt, at mong hava fingið hjálp, men hin- vegin ber eisini til at siga, at mong eru tey, sum kundu havt fingið hjálp við verandi umsteðum, men sum annaðhvert ikki hava fingið hesa hjálp ella fingu hana alt ov seint. Ikki tí at eingin ortopæd- iskur skurðlækni var á Landssjúkrahúsinum, men heldur tí at tey vórðu ikki send til rætt stað. Víðari siga sjúkrasystrar- nar (citat): Tað kundi verið líkt til, at tað ikki bert eru ov fá, ið arbeiða fyri at fáa ein ortopæd, men at tað tí- verri eru fleiri, sum bein- leiðis arbeiða im6ti« (citat endað). Men góðu sjúkra- systrar, hví er hendan andsteða íkomin? Saman við greinini hjá sjúkrasystrunum á rent- gendeildini verður endur- prentað grein, sum Sanna Dahl Niclasen, fyrrver- andi yvirlækni skrivaði fyri skjótt 10 árum síðan í tveimum av feroysku blødunum. Eg havi einki ilt at bera Sonnu Dahl Niclasen, men eg kann ikki lata vera við at nema við ein setning í grein hennara, har hon sigur (citat): >...soleiðis, at tey trý sjúkrahúsini ikki mót- arbeiða hverjum eðrum, men arbeiða saman sum ein eind« (citat endað). Eg kundi hugsad mær, at Sanna Dahl Niclasen gjøll- ari greiddi frå, hvat liggur i hesum orðum. Meinar hon, at sjúkrahúsini í dag mótarbeiða hverjum eðrum, so er hetta sera álvarssamt. Meinar hon hinvegin, at steðug út- bygging av smærru sjúkrahúsunum og Lands- sjúkrahúsinum hevur við sær, at sjúkrahúsini mót- arbeiða hverjum eðrum, so er hetta ikki minni álvarssamt. Í mínum eygum minnir hetta ikki sert um smádreingir, ið eru ósamdir og klandrast, men vónandi liggur hugs- anin innan okkara sjúkra- húsverk á hægri steði enn so. Hjálparlæknarnir á broytingar í skattalógini, sum aftur vilja geva likningarnevndinum rætt til at líkna eftir ogn og førimuni Og so kann tann broytingin eisini koma við, at pensionistar vera frí tiknir fyri at skatt a pensiónini. Hon er lítil nokk sum er, gjalda men so kunna teir gjalda av tí, teir meguliga vinna afturat við arbeiði uttan at niðurskurður verður gjørdur i pensiónsupphæddini »Ministarin fyri neyð og elendigheit« Tó má ein freast um broytingarnar í hugsanini hjá fólkaflokkinum frá at eyknevna landsstýrismannin, sum umsat sosialmál fyri >Ministaran fyri neyð og elendigheit« til nú at geva borgarstjóranum í Tórshavn loyvi at útgjalda álíknaða skattin aftur til pensionistarnar Hetta er positivt og taki eg undir við ellum positivum, sum ber á ta leið at beta um viðurskiftini hjá pen- sionistunum, eisini tað, sum kemur frá borgarstjóranum í Tórshavn, uttan at eg fari at eyknevna hann fyri tað, sum fólkaflokkurin válkar sær í. Tað eru tó Guðs bern, sum batna Sverre Midjord SS SS STS STS ah [fy | skurðdeildini á Lands sjúkrahúsinum hava skrivað drúgva grein undir yvirskriftini >Gevið okkum ein ortopæd- kirurg«, og skal eg her gera nakrar viðmerkingar til hana. Teir siga í greinini (citat): »Ortopæd kirurgi umfatar ta kirurgisku viðgerð av viðfeddum brekum og av brekum or- sakað av skaðatilburðum í rørslulagnum« (citat endað). Persónliga må eg siga, at tað harmar meg at lesa hesi orð frá hjálpar- læknunum á Landssjúkra- húsinum. Vísandi til mínar egnu royndir, sum skrivað er omanfyri, kenni eg meg noyddan at spyrja, hví tit so ikki gera nýtslu av ortopædkirurgi, tá talan er um viðfedd brek? Hjá barni okkara var talan um viðfett brek, men hví varð tað so ikki sent til ortopædkirurgiska viðgerð, sum sambært tykkum sjálvum skal nýtast í slíkum feri? Tað ber tykkum ikki til at um- bera tykkum við, at eingin ortopædkirurgur er á Landssjúkrahúsinum. Vit hava ein í Feroyum, og hann var javnan á Lands- sjúkrahúsinum fyrr. Brek- ið hjá barni okkara var konstaterað rættiliga tíð- liga, men kortini varð ikki farið rætta vegin — fram- vegis sambært tykkara egnu orðum í greinini. Eg veit fullvæl, at ábyrgdin er ikki tykkara, men yvir- læknanna, men hevði tað ikki verið rímiligt, at tit kannaðu hesi viðurskifti til fulnar, áðrenn tit al- ment krevja verandi um- stødur broyttar við at seta ferð fram kirurg húsið? krav um ortopæd- Landssjukra- Í greinini hjá hjålpar- verður víðari sagt (citat): ...harmast vit læknunum stingur seg upp nevnliga orðið lokalpoli tikkur. Eg skal geva teim um rætt, sum siga, at innan eitt so týdningar- mikið eki sum sjúkra- og heilsuverkið eigur ikki at tí um, at orðaskiftið um hetta evnið verður av- sporað og ikki snýr seg um tann aktuella tervin á Landssjúkrahúsinum, men um lokalpolitikk. Vit heita á fólk um at vísa menniskjansligt um- hugsni í hesum og vera við tiul at tryggja, at sjúk- lingar fáa optimala við- gerð. (citat endað). Góðu læknar, hví halda tit, hetta orðaskiftið verð- ur »avsporad« og snýr seg ikki um aktuella tørvin å Landssjukrahusinum, sum tit málbera tykkum? Eg veit ikki, hvussu stórur aktuelli tervurin á ortopædkirurgiskari vid- gerð er á Landssjúkrahús- inum, men eg veit, at hann hevur verið har. Og av egnum royndum veit eg eisini, at partur av hesum tervi kundi verið nektaður við verandi kapasiteti, men varð tað ikki. Og mangt bendir á, at mín til- burður er ikki tann einasti í so máta, og er tað tí ikki óhugsandi, at tervurin er ikki so stórur, sum tit vilja gera hann, bert ver- andi kapasitetur verður nýttur. Tá tit heita á fólk um at vísa menniskjans- ligt umhugsni, fari eg at loyva mær at senda tykk- um somu áheitan. Tá tosað og skrivað verður um spurningin um ortopædiskan skurðlækna til Landssjúkrahúsið, er tað eitt orð, sum hverja verða tosað um lokalpolit- isk áhugamál. Men spurn- ingurin er so, hví hetta orðið altíð kemur inn í tos- ið. Vit hava tvey smærri sjúkrahús og eitt sterri landssjúkrahús. Allar ser- deildir eru á stóra sjúkra- húsinum uttan tann eina, nevnliga tann ortopædkir- urgiska. Sum er ferðast serlæknar frå Lands- sjukrahusinum vid jøvn- um millumbilum ú* á tey smærru sjúkrahúsini, og tað sama var galdandi fyri serlæknan í ortopædi fyrr. Hendan skipan tykist sera skilagóð, men spurn- ingurin er so, hví hon ikki virkar í tí eina ferinum — nevnliga av einum lítlum sjúkrahúsi til tað stóra. Lat okkum fáa eina sanna frágreiðing um hetta — ikki frá onkrum tilvildar- ligum lækna ella yvir- lækna, men frá t.d. lands- læknanum ! Feroysku sjúkrahúsini verða undir einum rópt Sjúkrahúsverk Føroya. Mín áheitan á myndug- leikarnar skal vera: Fáið hetta verk at virka! So fáa vit ivaleyst eitt gott sjúkrahúsverk — læknum og starvsfólki annars til sóma og okkum eðrum gagns. Sjúkrahúsini kunnu ikki vera pallur fyri ósemju og kegli. Tey eru bygd til álvarssamari endamál enn so. Árni Joensen