leygardagur 11. januar 1986síða 6

Telefon 118 20 Argjavegur 26. 3800 Argir Postsmoga 76, 3800 Tórshavn SS tina sosialurin TE Jan Miller Krisjan Dahi Høgni Djurhuus Randi Jacobsen Tórfinn Smith Kalmar Lindenskov P/f Sosialurin P/f Pressan 1981 Utgevari: Ábyrgdarblaðstjóri: Fyritaksstjóri: Blaðfótk: Ljósmyndari: Uppseting: Prent: Tervur á sosial- politiskum orðaskifti TAÐ er tervur á einum sosialpolit- iskum orðaskifti í Feroyum. Hetta var ein av niðursteðunum í sending- ini í útvarpinum hóskveldið um al- mannaspurningar. FYRST er at siga, at tað er glediligt, at Útvarp Feroya tekur upp slíkt evni til viðgerðar, og at tað verður gjert sum eitt orðaskifti millum fleiri fólk, ið hava ymsar meiningar um so týðandi spurning sum júst almanna- mál. SJÁLVSAGT er avmarkað, hvat ein kann fáa burtur úr bert eini slíkari sending og tað veldst so eisini um, hverji fólk eru við og hver spyr. Tað fingu lurtararnir so burtur úr, at kvinnur sum menn ynskja eitt meira breitt orðaskifti um sosialpolitiskar spurningar, og tí kunnu vit bert taka undir við, og beinanvegin bjóða les- arum okkara at luttaka í einum slík- um orðaskifti. Blaðið vil fegin vera karmur um ein dialog av hesum slagi. TAÐ er als einki at dylja yvir, at hóast Feroyar eru eitt framkomið land í mangar mátar, so liggur nógv á láni á almannaøkinum. Enn restar nógv í, til at vit kunnu siga, at her hjá okkum eru vit væl fyri við einum tíðarhóskandi sosialpolitikki. Av tí at stýringin og ábyrgdin av slíkum politikki fyri stóran part hevur verið í Danmark, so megu vit í dag ásanna, at nógvir bólkar í samfelagnum eru afturúrsigldir. NÚ verður so roynt at fáa í lag eina blokkstudulsskipan á hesum økinum eisini. T.v.s. at vit feroyingar skulu sjálvir avgera, hvussuleiðis pengar- nir, sum koma úr Danmark, skulu nýtast til sosialmál. Haraftrat koma vit sjálvir at gjalda meira enn higar- til, um so er, at vit ynskja at betra um ta sosialu trygdina í hesum landi. oddagrein PARTURIN hjá javnaðarflokkinum, tá tað hevur snúð seg um at fremja sosial framstig her á landi, liggur ikki eftir. Flokkurin gongur eisini nú inn fyri, at vit skulu hava sterri ábyrgd av tí sosiala politikkinum enn higar- til. Tað má vera aðalmál okkara, at fleiri og fleiri málseki verða legd undir føroyska umsiting og ábyrgd — tað er bert her heima vit eru fer fyri at síggja tørv og skeivleikar — og sjálvir kunnu vit best betra um hetta. Í SENDINGINI í útvarpinum var m.a. nevnt, at okkum tervar heim og íbúðir til fólk, sum eru undir and- veikraverndini. Ein av luttakarunum nevndi, at hesin tervur hevur leingi verið stórur, og kortini er hann ikki nektaður enn. Tað er tí neyðugt eitt nú á hesum økinum at kenna størri ábyrgd enn higartil. SAGT var eisini í sendingini, at ætlanin er at stovna eitt sosial- politiskt felag, sum hevur til endamál at birta uppundir eitt breitt orða- skifti um umreddu spurningar. Hetta er gott tiltak. TAÐ er heilt greitt, at eitt orðaskifti um sosialpolitikk er íkki bert eitt orðaskifti um pensiónir og aðrar veit- ingar. Uppi í hesum stóra spurningi hoyra eisini íbúðarviðurskifti, arbeið- aramál, trygd og heilsuviðurskifti 0.s.fr. jamii Nr. 3 — 11. januar 1986 Klivar — ein viðmerking Tað er vandamikið at saga greinina av, tá ein sjálvur situr á henni. Hetta og mangt annað kom eg at hugsa um, tá ið eg fekk fyrsta nummar av Sosialinum upp í hendi hin 4. jan. 1986 Har stendur millum annað, at »Margretha« farin av bygdini og steðan er ring í Nólsoy, víðari stendur: Vit vóna, at »Kapilsund« fer at avreiða aftur í Nólsoy. og til sein- ast sigur Jóannes við blaðið, at teir eru møgu- liga áhugaðir at keypa Klivar, men keypa flaka- virkið í Nólsoy uttan nakra tryggjaða råvøru' At rokna við yvirskots- fiski frá ødrum, vildi eg hildið var eitt heldur veikt grundarlag at rikið eitt virki á, men kunnu tit fáa tað at bera til og tryggja arbeiðsplássið, sum er í bygdini, er alt í lagi við ti. Men eitt er vist, tað kom mongum her úti dátt við, at Margretha fór av bygdini, tí sum viður- skiftini eru, er hatta best egnaða skipastødd at av- reiða fisk til eitt so lítið flakavirki, sum tað nú einaferð er Víðari eigur Jóannes, at tað eru nógv góð fólk í Nólsoy. sum eisini hava nógvar pengar um hendi, og tað ber til at keypa onnur skip til bygdina. Kann vera at so er, men at úttala seg soleiðis, hjálpir ikki uppá støduna, sum hon er, tað skal meira til. Sjálvandi skal tað vera til tykkara rós, at tit hava skaffað ráveru til virkið, eini 400-500 tons árliga hesi árini virkið hevur koyrt, men arbeiðsfólkið skal so sanniliga eisini hava rós fyri tað, og sum Jóannes væl veit, hava tey arbeitt nógva tíð yvir, uttan at hava fingið ella vilja tikið eitt einasta oyra í yvirtid, bert fyri at hava virkið koyrandi, og tryggja sitt egna arbeiðs- pláss. jú sanniliga eiga tey rós uppiborið. Til seinast sigur Jó- annes, at meguliga okkurt stig verður tikið, og at hann ikki tímir at seta pengar í, har aðrir skulu bestemma. Ja hvat skal man siga um tað! Sjálvur var undirritaði til fleiri fundir hjá Pf. Klivum, har tú sjálvur sat sum nevndarlimur, hví bleiv einki stig tikið tá, ella hví segdu tit einki, so onkur loysn meguliga kundi verið fingin á teim- um trupulleikum, sum tá vóru. Nei, tonk uppá greinina fyrst, áðrenn byrjað verður at saga At enda vil eg ynskja og vóna, at hver tað enn verður, sum meguliga keypir, og ella fer at reka flakavirkið í Nólsoy, so mugu nólsoyingar standa saman og royna at gera alt fyri at tryggja, at einasta stóra arbeiðspláss í bygd- ini verður varðveitt, ti skuldi tað hent, at virkið bleiv læst, vildi tað for- komið einum stórum parti av okkara trivnað og framburði í bygdini Gott nýggjár. Nólsoy hin 5. jan. 1986 Hans Martin Hansen Hin gamli maðurin og Andreas Vit kunnu vera samd í einum,og tað er at Andreas Reinert er á góð- ari leið, tá hann, við bók- ini hjá Ernst Hemming- way »Gamii maðurin og havið< sum skrekkmynd, ávarar Tummas Arabo, nú albogakriggið um ali- vinnuna aftur er við at harðna millum traðar- menninar vestanfyri og menningarmenninar eyst- anfyri. Mín góði vinur Audre- as, tú veit betur, enn tað tú skrivar til Tummas, og eg eri eitt sindur harmur um, at tú, tann dámligi maður tú er, ikki gevur ærurættin fyri pionerar- beiðið innan føroysku ali- vinnuna til teir av forfedr- um okkara, sum veruliga engdu og drógu stóra ali- fiskin upp í ljósmálan. Í ræðslumynd ella sem- ingsroynd tíni í Sosial- inum 06-01-86, samanber tú stóra fiskin hjá gamla manninum við feroysku alivinnuva. Millum reglurnar haldi eg meg hóma Tummas Arabo og aðrar sum blóð- tyrstar hávar. Gamla mannin, sum dugdi og sum hevði alla æruna av at hava drigið og bart við risafiskin á borði, samanber tú við Jákup Sverra Joensen, Kjartan Hoydal og P/F Fiskaaling. (Tú sigur íkki P/F Fiskaaling v/ A. Reinert, leiðara). Nú má tú halda mær til- góðar, at eg haldi teg verða heldur góðan við traðarmenninar á »vest- frontinum<, men sann- leikin má eiga hásætið. Eisini í foroyskari alisogu, Andreas. Eg haldi, at sannleikin er hesin: Eingin ivi er um, at ali- vinnan er stór og burdi havt verið tann stóri fisk- urin í langar tíðir. Gamli maðurin kann einans samanberast við teir sum upprunaliga stríddust og engdu uttan slangu í landskassanum, nevniliga: N.J. Morten- sen sáli v.f. á Tveroyri í 1886, Jákup Liitzen sáli v.f. úr Tórshavn í 1887, Elit Gotfred sáli úr Vági í 1945, Sigmundur Peder- sen sáli úr Tórshavn 1930- 1970. Menning Geyti úr Kollafirði 1946 til dags dato. Teir blóðtyrstu hávar- nir haldi eg vera aðrir nevndir og ónevndir menn, sum, í seinri tíðum, eru komnir til stóra fiskin hjá omanfyrinevndu slóð- brótarum, og sum enn einaferð eru við at birta al- bogakriggj av nýggjum millum traðarmenn á vestfrontinum og menn- ingarmenn á eystfront- inum. Annars vil eg ynskja tær Andreasi góða eydnu við semingsstríði tínum og við vón um frið millum frontarnar vestan og eyst- an. Eisini vil eg nýta hevið til at ynskja nýútnevnda alistjóranum uttan PORTEFEUILLE Tommy Petersen tillukku við sigrinum yvir nýút- nevnda fiskarístjóranum við PORTEFEUILLE Kjartan Hoydal. Gott nýggjár allir alarar og havbúnaðarmenn. Knút Lystiliga prentar í Gotu, tlf. 41085 Vit gera hvat vit kunna — og kunna tað vit gera