leygardagur 11. januar 1986síða 13

Nr. 3 — 11. januar 1986 tidindabladid Vilhelm Johannesen heldur lítið um Sundsdepilin, ti hann er alt ov miðsavnandi. Eisini heldur hann, at gransking og vørumenning eru nåtturligar uppgåvur, sum Menningarstovan skal taka sær av fiskagóðskingarvirki og eg vildi ynskt, at stig vórðu tíkin úti kring landið at seta góðskingar- virki á stovn, bæði til at tilvirka saltfisk, framleiða veru ur svartkjafti, fiska- roykivirki 0.1. Eisini haldi eg, at vit áttu at fingið gongd á aftur grótidnaðin. Vit hevdu ein grótidnað, sum ikki gekk, men eg eri full- vísur í, at orsekin til, at hesin idnadurin ikki gekk, var tann, at virkið. sum talan er um, ikki var nóg væl útgjert. Hetta var ikki eitt nútímans virki og hevði ikki tey amboð, sum eru neyðug. Fáa vit eitt númótans grótvirki, so trúgvi eg, at vit kunnu fáa munandi burtur úr foroyskum gróti bæði til heimamarknaðin g møguliga til útflutn- ings Eitt projekt til eitt nytt grótvirki fyriliggur og sigur Vilhelm Johanne sen, at honum dámar væl hesar ætlanirnar Vindmyllur og taraídnaður! Hvussu við vindmyllu } idnaðinum í Vágum Landsstýrið i um eitt við ti málir fær landsstýrið meira at vita, hvat skal gerast, um in mánaða ella so Nú hava verið trup- ulleikar við vindmyllu- framleiðsluni. Er vandi fyri, at vindmyllufram- leiðslan verður eitt nýtt taravirki? — Tað trúgvi eg ikki, og eg trúgvi heldur ikki, at taravirkið átti at blivið tað, sum tað gjørdist. Persónliga vildi eg ynskt, at menn fóru undir aftur taravirki. Eg var sjálvur lands- stýrismaður, tá taravirkið fór í gongd. Vit vita, at virkið var ov illa figgjað. Eitt nú varð ein bátur bygdur til at fiska tara, og tann báturin fekk onga fígging, tí lógirnar fyri idnadargrunnin og menn- ingargrunnin heimað ikki at læna til skip, og hann kundi heldur íkki fáa stuðulslán, ti løgtingsins figgjarnevnd metti ikki, at tari var fiskur og so haldi eg heldur ikki, og nog stor hædd varð tikin fyri rakstrarfigging. Eitt tilikt virki skal ju roynd- arkoyrast i eina tid. Tann framleiðslan, sum varð send frá taravirk- inum til ymsar keyparar, varð ógvuliga væl móttik- in. Góðskan var av besta slag. Tað vísti seg tá, at tað var nógv kálk í tar- anum, og tí skuldi nógvur lútur til fyri at fáa kálkið burtur, og ti bleiv urtøkan úr taranum ov lítil. Størri årtøka tå tarin er skorin fyrr Vilhelm Johannesen sigur vidari, at hann hevur hoyrt, at menn hava skorið tara á somu stoðum síðani, og tað hevur vist seg, at urtøkan bleiv nógv størri Eg meini, at Torkild Lindberg hevði eina r kláring tå, sum tykist I DbDyrjan var Í ir Varð liga so blen hann skorir irtøkan eisini nogv størr Eg havi eisini fingið at vita, at tað eru tvey alginatvirki í Danmark Tey framleiða alginat við m.a. at innflyta ráveruna úr Alaska. Tá tað kann vera lenandi, so kann tað eisini vera lenandi at framleiða alginat burtur úr tara í Feroyum, her vit hava nóg mikið av tara. — Merkir tað, at um ídnaðarmálaráðharrin æt Vilhelm Johannesen um tað mundið, tá taravirkið gavst, at virkið hevði verið veruleiki í dag. — Eg hevði ið hvussu so er gjørt, hvat eg hevði kunnað fyri at virkið hevði kunnað koyrt víðari í nakrar mánaðir aftrat. Virkið byrjaði á heysti í 1980 og steðgaði longu tíðliga í 1981, og eg haldi, at tann tíðin var alt ov stutt til at vísa, um hatta var ein møguleiki ella ikki. Almenna fer at stuðla nýggjum taravirki — Eru ætlanir um at fara í gongd aftur? Eg havi skilt, at onk- ur av teimum somu monn- unum hevur áhuga at byrja av nýggjum, men bygningurin varð jú seld- ur, og eg veit ikki, um maskinur 0.1. eru í bygn- inginum longur. Men sjálvur vildi eg mett, at um áhugi er fyri at fara í gongd aftur. so átti ein frá almennari síðu at lagt rygg til eina tílíka endur- reisn Hvat viðvíkur vind- mylluframleidsluni, so sigur Vilhelm Johanne- sen, at landsstýrið hevur viðgjort málið og fer at taka steðu til eina umsókn frá stigtakarunum stutta tið um Vilhelm Johannesen igur seg vona, at 2 ned kemur á vindmyllufram iðsluna og heldur, at i at gera so nog øgligt Førovum. Hig hevur ein storur part iv vindmyllunum verið gjørdur í øðrum landum Her hugsar hann serstak- liga um masturina, ið myllan er fest á. Ein av orsekunum til, at hetta er gjørt á meginlandinum hevur verið tann, at skips- samband til eitt nú USA er betri higani. Nú er so samband kom- ið beinleiðis millum Fer- oyar og USA og fer hetta at halda fram, so heldur Vilhelm Johannesen, at tað átti at borið til at gjørt mastrarnar til myllurnar í Feroyum eisini og flutt tær beinleiðis til USA. Hetta hevði verið gott ískoyti hjá skipasmiðj- unum. Uppá fyrispurning Taravirkið átti at havt fingið betri umsteður at virka undir, heldur Vilhelm Johanne- sen. Hann heldur, at tað almenna eigur at stuðla monnum, um áhugi er at fara í gongd aftur hvussu nógvan pening vindmylluprojektið í Vág- um hevur terv á, sigur Vilhelm Johannesen, at her er talan um so mikið nógv av peningi, at neyðugt helst verður við serligari veðhaldslóg. — Vit hava lógina um veðhald fyri smærri ídn- aðarvirki, men vindmyllu- framleiðsla er jú stóridn- aður. Haraftrat er lóg um veðhald fyri flaka- og frystivirki sum heldur ikki fevnir um hetta slag av idnadi. Sundsprojektið Vit spurdu eisini lands- stýrismannin i idnadar- målum, hvørja meining hann hevur um tað stóra idnaðarprojektið á Sundi. Til tað sigur hann: Eg meini, at handa ætlanin er ov miðsavn- andi. Tað er givið, at vit skulu hava nekur nýggj virki, m.a. virki, sum við- nýggj gera fiskasløg og góðska tey fiskasløg, sum vit fiska í dag, men eg meini, at hesi virkini skulu spjaðast runt í land- inum. Annars haldi eg, at tað er ikki rætt, at depilin á Sundi skal átaka sær upp- gávur, sum eiga at vera almennar. Tað at granska, skipa fyri verumenning 0.s.fr. eru uppgávur, sum náttúrliga hoyra undir Menningarstovuna, tí í og við at tað almenna hevur hesar uppgávur, so hava øll javnbjóðis atgongd til at fáa úrslitini av gransk- ingini og verumenningini Eitt, sum eg eisini eri heilt ósamdur við Hans Mortensen um, er tað hann nevndi á Fiskivinnu tinginum í fjør um, at nakrir bátar skulu út at seta og aðrir út at draga Vit mugu fyrst seta okk um spurningin, hví ein fiskimaður er fiskimaður Tað er hugurin til at veiða. Til at siggja fiskin koma upp. Hvør timir at vera vid einum báti, sum bara setir! Tað verður eingin fiskimaður Aliráðið! At enda spurdu vit Vil- helm Johannesen, hverjar avgerðir, sum landsstýrið hevur tikið í undanfarna ári á vinnuekinum, hava havt serligan týdning. Til hetta sigur hann, at av gerðin um at skipa eitt ali ráð hevur ómetaliga stór an týdning fyri samskip an, tilrættalegging g framtíðar menningina av hesi nýggju vinnugrein ini Tað er eisini min fatan, at Aliráðið virkar rættiliga væl. Vit hava valt ta rettu samanseting ina av ráðnum og eg rokni við, at tað verður til gagn fyri alipolitikkin næstu árini jan Nýggjur fundur um kjarnorkuvápnafri Norðurlond Nú hendir aftur nakað í málinum um at gera Norðurlond til kjarnorku- våpnafritt eki. A norður- lendsku tingmannaráð- stevnuni í Keypmanna- havn í november mánað, mæltu norðurlendsku javnaðarflokkarnir til at seta niður ein norður- lendskan tingmannabólk, sum skal arbeiða víðari við málinum. Og tað verður gjørt nú. Mikudagin og hósdagin verður SAMAK-fundur í Keypmannahavn. Í SAM- AK eru teir norðurlendsku javnaðarflokkarnir og fak- rørslan i Norðurlondum. Tá verður væntandi sam tykt at seta tingmanna bólkin, har allir flokkar í teimum norðurlendsku tingunum fáa hevi at verða við. Ætlanin er eisini, at SAMAK-fundurin skal viðgera meguleikarnar fyri at hava eina norður- lendska tingmannaráð- stevnu aftrat um Norður- lond sum kjarnorku- vápnafritt eki. Tað hevur verið frammi, at ein slík ráðstevna skal verða í Oslo antin seinast í hesum árinum ella næsta ár. Úr Feroyum fara Atli Dam, formaður í Javn- Hans Jør gensen, Oli Jacobsen fyri fakrørsluna Arbeiðara- ráðstevna SAMAK-fundurin fer eis- ini at viðgera onnur mál. A skránni er m.a. arbeið- araráðstevnan, sum verð- ur 27.-29. august í ár, og í tí sambandinum verður í lotuni arbeitt við at gera eina bók. Ti føroyska partinum av bókini stend- ur Jóannes Dalsgaard, landsskjalaverður fyri Av eðrum evnum kunnu uevnast flótta- Framhald á síðu 15 aðarflokkinum skrivari, og