leygardagur 18. januar 1986síða 32

Síða 8 ———m—— efa ie ——m—úN Fríggjadag kl. 20.30 Eg og genta min Hvør var Harry? Simon Harrap, sum er einsamallur påpi, saman við dóttur síni Samanthu, eru hevuðspersónarnir í skemtireðini >Ég og genta min«. Simon kemur móður heim av skrivstovuni, eftir ein óvanliga strævnan dag. Hann hevur, saman við starvsfelaga sínum Derek, roynt at fáa eitt lán, fyri at bjarga fyri- tekuni undan at fara á húsagang. Komin heim situr dótt- irin frammafyri sjón- varpstólið og hyggur at nevaleiki, og tað er ikki júst hetta Simon helst vil síggja ella hoyra. Hann hatar haðrskap av ein- hverjum slag, og hetta er heldur ikki gott fyri dóttur sína at hyggja at, heldur hann. Samantha líður pápans boð, og fer ístaðin at spyrja hann um hver manna sín var. Hon kendi ongantíð mammu sina, sum doyði, tá Samantha bert var fýra ára gomul. Fríggjadag kl. 20.55 Afgh % hd ” Asien Ein filmur um eitt land i stríði — Afghanistan. Hetta er vesturtýskur filmur, tikin upp í 1984, sum sigur nakað um hvussu mujahedeen-rørsl- an virkar. Vit síggja álop á eina sovjetiska hereind, vitja okkurt eki, sum fyrr hevur verið hersett, eina landsbygd og somuleiðis verður vitjað á eini muja- Simon og dótturin Samantha Simon vil helst ikki tosa um hesi viðurskifti og bið- ur hana heldur tosa við ommu sína ella Derek, men ávarar hana at nevna navnið »Harry«. Tad ger hed en bólk í syðra part- inum av Afghanistan. Soleiðis vísir filmurin eina ferð g'agnum hetta hersetta laud. Heraftrat eru nýggjari kut, sum vísa hvussu partarnir berjast móti hverjum eðrum. Stórálop eru sjáldsom, men alla staðni er stríð og måymiskum steði. Tað eru 100.000 sovjet- bert áhugan sterri at fáa at vita hvar »Harry« var. Richard O'Sullivan leik- ar pápin og Joanne Ridley leikar unga dóttir hans- ara. iskir hermenn í Afghan- istan. Mong eru flýdd men onnur liva eftir, sum einki var hent. Sannroynd er, at torfert er at stjórna einum lar 'i sum Afghan- istan, tá hugsað verður um gvografisku viður- skiftini, islamiskar trad- itiónir og onnur serlig við- urskifti. Nr. 7 — 18. januar 1986 Elin S. Jacobsen skrivar hóskveldið í sosial- Sendingin farnu viku um politikk endaði ikki við nakrari niðurstøðu ella greiðum svari til spurning- in, um vit hava nakran sjålvstødugan sosial- politikk, sum Bogi Godt- fred setti luttakarunum, men var ikki verri fyri tað. Luttakararnir royndu at bera fram tankar um, hvat sosialpolitikkur er, og havt endar álið er vid hon um, og vit sluppu (næst an) undan ti persónliga keglinum og — stiklandi orðalagnum, sum kjak millum politikarar vanliga endar vid. Ein nidurstøda var tó, at tørvur er á sosial politiskum orðaskifti. Men skal tad vera, t.d. i blød unum, må tad vera vid sakligari argumentum enn at skira tey, sum gloppa munnin, »fantasmagorisk ar vulgerkommunistar«, ytjóðveldissosialistar = við solsiduinntøku«, »ikki meiri skil å politikki enn hundur i himmiriki«, sum O.B. tekur til i Dagblaðn um 13.1, samstundis sum hann fylast å vantandi sak ligheit og objektivitet i sendingini. Bæði í hesi sending og í sendingini »Å ferð á bygd« vórðu bátahyljar nevndir. Í Norðlýsinum lesi eg, at á Borðoyarvík skal bátahylur gerast til 130 bátar aftur at teimum flotbrúgvum, ið longu eru á vánni í Klaks- vík. Marjun Sigurðs- dóttir vildi vera við, at bát- arnar, hon sær liggja við flotbrýrnar í Havn, verða ikki brúktir. At Hermund Mikkelsen á Tveroyri nevnir, at fyrimun til pláss í bátahyli skulu teir bátar hava, ið verða brúktir, styrkir illgrunan av, at íkki er nyttan so sjålvsøgd við ellum hesum bátunum Ikki ti eg ikki dugi at síggja, at tað er heilsugevandi ítriv at fara á flot í frítíðini, men ongantíð hoyrist, at neyðugt er at argumentera so nógv og berjast fyri iløgum í båtahyljar til stutt- leikabåtar, sum tå talan er um at útvega tryggar og mennandi ansingarmøgu leikar til børn, hóast nyttan har er meira eyðsæð Orðini mentan og list | Johan Samuelsen skrivar verða ofta brúkt hvert um annað. Í fyrilestri sínum månakvøldid nýtti Eyðun Andreassen orðið mentan í eini víðari merking: um atburð og vanar, hugsan- arhátt og heimsmynd, lívs- virði og hvussu vit ogna okkum tað, vit kalla livs- virði. Við nøkrum dømum úr gerandislivinum vísti hann, hvussu púra ólík nú- tíðar mentan í hesum týdn- ingi er mentanin í Føroyum fyri einum 100 árum síðan. Tað noydir okkum at spyrja, hvat vit meina við at varðveita foroyska mentan og sidaarv. Sam- felagið broytist í heilum, á summum økjum líðandi, í ødrum forum brådliga, og fyri at skilja fortreytir og úrslit hjá mentan okkara, mugu vit hava eitt søguligt samanhang og líta aftur- eftir at royndum og um- stoðum hjá teimum, ið vóru undan okkum, eins og vit mugu royna at greina rørslur og byltingar í okkara egnu tíð. Fyrilestrar sum hesin kunnu hjálpa tonkunum á glið Lítið hevur verið at sæð í sjónvarpinum av foroysk um tilfari í nýggja árinum men sunnudagin endur sendu teir Havnarmyndir nar, sum annars vórðu frumsýndar um jólini. Lat ta” verða sagt beinan vegin, at foroyska tilfarið uttan iva er nakað av tí sum mest verður hugt eftir í SVF, og sjálvandi vóru Havnarmyndirnar onki undantak í so máta. Hópurin av fólki hevur sæð leikin í Sjónleikarhúsinum, og tí var tað uttan iva við stórum spenningi, at fólk settu seg niður framman fyri skerminum at líta eftir hesum leiki, sum á palli hevði fingið framúr góða måttøku millum fólk, og við fullum rætti. Men her kom so týðiliga munurin fram millum aldargamla fjølmidalin, sum sjónleikur jú er, og so hetta nýggja fyribrigdi, sum eitur sjón- varp — leikritið var skrivað til framførslu á palli, og har åtti tad sina styrki, men hóast fólk úr Sjónleikara- húsinum høvdu roynt alt tað tey kundu, fyri at laga leikin til sjónvarpsfram- førslu, m.a. við góðum samtíðarmyndur:, so misti leikurin ikki so lítið í uppliv- ing og innihaldi í sjónvarp- inum. Harfyri verður ikki sagt, at Havnarmyndirnar ikki riggaðu á skerminum, men vit kunnu - har afturímóti bara sláa fast, at sjónleikur sum listargrein, enn ikki hevur fingið sín líka ! Sendirødin Okkara liv andi gongustjørna« er heilt góð. Vit hava ferðast i kring i heiminum saman vid David Attenborough, og sæd hægstu tindar å Mount Everest, verid å flestu oydimørkum heims- ins, niðri á botni i Amazon ánni og mangar, mangar aðrastaðir við — og alla- staðni evnar maðurin, liv- andi og ágrýtin, at greiða frá einum ótrúligum djóra- og plantulívi, har dýr og plantur, hver í sínum lagi, hava megnað at skapt sær livsmøguleikar, hóast livs- umstødurnar i fyrsta um- fari sýnast at vera púrasta burturvið — ein ókendur heimur verður okkum opinberaður. Og her hevur sjónvarpið verið til ómeta- liga stóra gleði fyri nógv fólk — heilt einfalt, náttúrusendingar í sjón- varpinum eru at fegnast um, tí tær hóska so væl í hesum fjølmiðli. Og her vísir tað seg sum at bretskir fugla- og djóraser- frødingar, saman við bbc, hava greitt at vísa hesa síðuna av tilveruni á ein lættfatuligan og hugvekj- andi hátt á skerminum, so at ein og hver kann læra og fegnast um hesar send ingarnar. Her kemur ongin bretum nær! Filmurin týskveldið 7. januar um sakarmálini i Núrnberg eftir kriggið er ein av teimum fáu film- unum í sjónvarpinum, sum ein fer at minnast leingi — hesin var í dygd bæði hvat leikarum og uppseting viðvíkur í serklassa, hóast hann var s/h. | filminum varð gjørd ein verulig roynd at lýsa støðuna, sum bæði hin ákærdi, í hesum førinum tysku nazi- dómararnir undir Hitler- stýrinum, og dómarar og åkæri úr Amerika høvdu at stríðast við undir hesum langa og tvørliga sakar- mál. Tidin arbeiddi fyri týskin, tað vistu teir og út- nyttaðu støðuna fult og heilt. Amerikanski ákærin vildi hava rættvísið at sigra, við ikki sørt av hevndarhuga blandaðum uppí, men bleiv uttan iva av —starvsfeløgum og broyttum politiskum umstødum annars, noydd- ur at vidganga, at mangan er torført at fáa útint tað, eins rættsinni býður einum.