leygardagur 1. februar 1986síða 7

Nr. 13 — 1. februar 1986 Betri brenning gevur ikki minni dioxin! Okt brenning av ruski gevur ekta dioxin-mongd sjálvt um optimal líkindi eru til staðar í brenniovn- inum. Hesi stórtíðindi ber danska blaðið -„Ingen- ieren< um tær seinastu kanningar í útlondum inn- an ruskbrenning. Tær treytir, ið higartil hava verið hildnar, skulu tryggja minst meguligt dioxin, er 3-t-hypotesan, t.e. javnur hiti, javnar turbulensur og hóskandi uppihaldstíð í ovninum. Henda hypotesa byggir á ta uppfatan, at dioxin- eiturevnini verða gjerd í sjálvum brenniovninum Men seinastu kanningar í m.a. Vesturtýsklandi, Japan og USA vísa, at dioxinið verður gjert aftaná sjálva brenningina, tvs. aftaná ovnarnar, har hitin er millum 300-400 og eisini í sjálvum skor- steininum. Av hesi orsek fer tað at vísa seg at vera nyttuleyst at investera í betri brenniovnar! Tað einasta, ein kann gera fyri at minka um dioxin-eiturevnini, er at frásortera kloreraði plast- veni sum PVC, tí hesi evni verða við iltingini gjerd um til saltsýru, og salt- syra irkar sum tann mest avgerandi faktorurin, tå id tey vandamestu dioxin- eiturevnini verða gjørd Eisini kundi hjálpt at skipa fyri at avmarka nýtsluna av PVC í ger- andisdegnum. Tungmet- allunum — harafturímóti — slepst ikki undan á nakran hátt við brenning. Heilsumyndugleikarnir í Danmark hava fingið í lag eina landsumfatandi kanning av dioxin-inni- haldinum í móðurmjólk. Mjólkin frá 50 kvinnum skal kannast saman fyri at finna dioxin-innihaldið í miðal í móðurmjólk, og eisini verður mjólkin frá 10 kvinnum kannað hver sær fyri at finna variat- iíónina av dioxin-inni- haldinum. Harumframt skal dioxininnihaldið í feitum mati av djórum kannast, tí her kann roknast við at meira er at finna av tí feittupploysiliga diox- ininum enn í eðrum mat- verum. Viðv. endurnýtslu skal umhvervisráðið finna fram til ymiskar endur- nýtslumeguleikar m.a. fyri pappír, plastikk, mat- leivdir, rusk frá vinnulív- inum v.m Við brenning slepst ikki á nakran hátt undan at spjaða tungmetallir í um- hvervið, og hesi nerast — á sama hátt sum dioxin- eiturevnini — upp igjøgnum feðiketuna, og raka okkum sjálvi aftur. Kanningar vísa, at feroy- ingar frammanundan hava meiri av tungmet- allum í sær enn fólk aðra- staðni, og eisini tí eiga vit at vera varin á hesum eki. Annars heldur borgara- nevndin móti brennisteð á Sandvíkahjalla, at brenn- ing er ein ring loysn á ruskspurninginum. Aður- nevndu kanningar siga, at ein brennisteð, ið ikki dálkar, er utopisk. Borg- aranevndin mælir tí enn einaferð til, at kommunu- og landspolitikarar fara at taka hetta til eftirtektar og fremja aðrar loysnir á ruskspurninginum ser liga endurnýtslu, sum heilt vist um stutta tíð verður tað einasta, ið glob- alt verður loyvt. Vegna borgara- nevndina ið arbeiðir móti brennisteð á Sandvíkahjalla M. Simonsen Rækjukvotur og rækjuskip Nakrar viðmerkingar til formannin í felagnum Rækjuskip. Undir yvir- skriftini »Ranin og Norð- stjørnan eiga ikki at fáa kvotu í Grenland SOS ialinum 23. januar 1986 sigur formaðurin fel agnum Rækjuskip, Jóhan á Plogv m.a „Landsstýrið ætl býta kvoturnar í Gern- landi millum 11 skip ístað in fyri 9, sum Rækjuskip hevði mælt til«, og formaðurin endar felagið við at siga: veg meini, at hasi bæði skipini skuldu als ikki havt loyvi at komið til Grenlands, tí tað er jú alt ov lítið at býta sum er«. Sitat endað Fyri tað fyrsta er at siga hattin av fyri landsstýr- inum, fyri tað næsta — um Ranin og Norðstjernan oyðileggja fyri Hegafoss, tá hann ikki koyrir fíggj- arliga, hví so ikki leggja veiðina um til svartkjaft Kanska komu hasar 40 deyðu milliónirnar til sín rætt. Tá kundi tú stovnað felagið Svartkjaftaskip og so havt einkarrætt til at býtt kvotuna. Hasa kvot- una, sum Norðstjernan og Ranin fáa í hava nógv at siga fyri skipini, skulu tey nakran tjans fyri at yvir- liva. Eingin fer væl, um annar fer illa. Grenlandi, hava Eysturgrenlandsrækjan MÅLING > TAPET * TEPPIR VINYL * FLISAR * PARKET - - aA Sida 7 Råfiskagrunnurin — Thomas Arabo I fleiri av blødunum i sein- astu viku hevur Tummas Arabo eina grein við yvir- skriftini: »Fiskasølan hækkar útflutningsgjaldið og tað almenna rindar«. Hetta er eitt aftursvar til eina grein, sum stóð í „Okkara Millum« í desem- ber um Ráfiskagrunnin við yvirskriftini: »Rå- fiskagrunnurin — mein- bogi fyri menning !< Tummas Arabo sigur, at Fiskaselan hevur gjert eina innanhýsis viðteku um at hækka rakstrar- gjaldið við 1% og hevur harvið tikið 12 mió. kr. úr Ráfiskagrunninum, svar- andi til 20% av tí upp- hæddini, sum Ráfiska- grunnurin hevur at ráða yvir Tíverri arbeiðir Tumm- as Arabo her við skeivum telum. Um tað hækkaða rakstrargjaldið hevði verið galdandi fyri alt 1985, vildi hetta givið eina meirinnteku uppá 7,150 mió. kr. (og ikki 12 mi6.). Herfrá skal so trekkjast álíknaður skattur í 1985, sum tað almenna fær kr. 2.188.923 mió. kr. ella eina netto meirinnteku uppá 4.961.077 mió. kr. (og ikki 12 mió.), harav aftur meg- inparturin ætlandi verður bundin í rakstrar- og ílegugrunn — sí niðanfyri. Ein endurteka av rokn- skapartelum frá 1984. Grundgevingin fyri, at rakstrargjaldið fyri ávísar verur er vorðið hækkað frá 2 til 3% eru: l. at seluaktiviteturin er vorðin vaksin og fjel- broyttari og vil í fram- tíðini vaksa enn meira. góðskueftirlitið er út bygt og effektiviserað Urslitid av neyvan nakar i iva um 3. Mett varð flutningin i 198 ild henda øking meirinntøku mió. kr. Eisir varð a tað N hesum er uppá 8 mett, at Fiskasølar skatt, so var ein meir- innteka uppá 7 n kr neyðug fyri at náa sama úrslit sum P iri 4. Tann poiit KKU hevur verið, var man árini KONSONGETINES- samdur um at halda áfram vid. Orsøkin er stóran tar pening til figgian av serligum goymslum og Tummas Árabo sigur, a Fiskaselan fær útreiðslur dekkadar tekur harafturat eitt av gjald fyri selu eins og flakavirkini fáa allar sínar útreiðslur dekkaðar Hetta er misvísandi ella betur beinleiðis ósatt. Í reglugerðini fyri Rá- fiskagrunnin frá 15. mai 1975 verður nágreiniliga gjert upp, hverjar út- reiðslur ið flakavirkini og/ella Fiskaselan skulu hava dekkaðar. Hesari reglugerð eiga hverki flakavirkini ella Fiskaselan nakran lut í. Henda reglugerð verður fylgd við prísútrokning av Ráfiskagrunninum. Har- umframt hevur Fiska- selan rakstrarútreiðslur umframt útreiðslur til renting av tiltaksgrunni og egnum grunnum. Hetta sæst av roknskap- inum, sum verður kunn- gjørdur á hverjum ári. I 1984 var eitt »rakstrar- yvirskot« uppå 19.491.919,-, si lysingar i blødunum i byrjanini av mai månadi 1985. Hetta »yvirskot« saman við flytingum frá árinum frammanundan, sum var 3.806.805, bleiv nýtt so- leiðis: renting av til- taksgrunni og skuldbinging (góðskrivað limunum bein- leiðis) renting av egnum grunn- um 8.478.277 lagt í ílegu- og rakstrargrunn avsett til skatt flutt til næsta ár —1.463.693 lalt 23.298.724 10.710.817 3.384.400 2.188.923 Í útrokningunum hjá Rá- fiskagrunninum, sum tal- an er um, fáa flakavirkini tillutað ávíst skiftisavlop í Hvalbiar Sóknar Javnaðarfelag kr/kg, men tað er her ikki tikið hædd fyri nakrari risiko viðvíkjandi megu- ligum reklamatiónum, meguligum útreiðslum til verumenning, nýílegur, rationalisering 0.s.fr., tverturímóti, vandin fyri tapi veksur, tá prísirnir vaksa. Rakstrarúrslitið hjá flakavirkjunum er har- eftir og tað hava vist tey flestu eina hóming av og í vissum førum hevur tað sviðið so fast, at lykilin hevur verið settur í hurð- ina. Tað er áhugavert í grein- ini hjá Tummas Arabo at lesa um ta internu pulju- skipanina, sum Fiskasøl- an hevur. Tað er torfert at skilja, hvat Tummas Ara- bo meinar við, tá hann metir, at >skipanin kundi óivað verið brúkt til at marknaðarfert og roynd arkoyrt góðskaðar verur 0.s.fr.« Hugsanin er væl ikki her tann, at okkara pulju- skipan og Råfiskagrunn- urin kundu verið sligin saman? Hetta var satt at siga frammarliga i orða- skiftinum i 1975, tå Rå- fiskagrunnurin bleiv til, men hesum setti Fiska- sølan seg av opinlysum or- søkum ímóti. Tær politisku hugsjónir- nar í greinini annars skal eg ikki nema við, men bert gera vart við, at Feroya Fiskasela hevur síðan byrjan í 1948 havt sum aðalstevnumið at klára seg sjálva, bæði í ein og annan hátt, eisini fíggjar- liga, og tað hevur eydnast higartil. Birgir Danielsen Ársaðalfundur verður í gamla skúla | leygardagin 1. februar kl. 17. | NEVNDIN A remmen) —————— Þorrablót Íslendingafelagsins, februar á Hotel Borg. Bílegging á tlf. 161 34. | verður 15. | Stjórnin