týsdagur 4. februar 1986síða 7

;Vr. 14 — 4. februar 1986 Rættleiðing til sunnbing um bygdafundin í Sunnba 15. januar í ár Tá nú ein huldumaður fer í bleðini við einum lesara- brævi og Mðger meg per- sónliga, skal eg gera nakr- ar rættleiðingar til skuld- setingar og illgitingar hansara. Eg var við til omanfyri nevnda fund og spurdi eg síðumenninar hjá mær, um nakað útróðrarfelag var til og segði annar teirra seg ikki kenna til slíkt felag í Sunnba, men hin svaraði, at eitt útróðr- arfelag var í bygdini, og hugsi eg sostatt, at hesin maðurin er greinskrivarin. Sostatt reistist eg ikki upp á fundinum og segði alment, at eg ikki kendi til nakað útróðrarfelag, sum huldumaðurin vildi vera við. Um so er, at nakað útróðrarfelag er til, so kann hesin huldumaðurin upplýsa sunnbingum, hver ið er í stjórnini í hesum felag, og hver, ið rindar limagjald til felag- ið Sami huldumaður sigur neg vera kom! við eini rúgvu a 3 ið ør ikk í Te!1dd fundarfoikii r if er 2 næstlort bygdarådnum hevði verið í samband við landsverk- reðingin og formannin í bygdaráðnum, sum var burturstaddur, um lendingina og tað, sum farið var og lovaði lands- verkfreðingurin, at ein verkfreðingur skuldi koma á staðið 16. januar og kanna og uppmáta skaðan og var hetta eisini gjert. Sostatt meti eg, sum næstformaður, at hava gjørt mína skyldu hesum máli viðvíkjandi. Hann sigur víðari, at eg var spurdur, um bygda- ráðið hevði havt fund um skaðan, og at eg hevði svarað nei. Til tað er at siga, at ein bygdaráðslim- ur, so ótrúligt hetta ljóðar, spurdi meg, um bygda- ráðið hevði havt fund um málið og svaraði eg honum, »at tú sum bygda- ráðslimur mundi vitað, um nakar fundur hevði verið“. Sostatt svaraði eg hverki ja ella nei, og so- statt kunnu tit síggja, at henda huldumansgreinin í Dimmalætting 25. janur eru ósannindir frá byrjan enda SU ølium sunnbingu 1 rbeiði eg i ar eg fra húsur myrkri å morgni og komi aftur til husar i myrkri å kvøldi. Møguleikarnir hjå mær at bjarga og kanna, hvat farið varð í Pollinum, vóru ikki av teimum bestu, men var eg har úti á kveldi. Eg kundi tó ikki meta um, hvat farið var í Pollinum fyrrenn 14., 15. og 16. januar og síðani tá havi eg fylgt við hesum máli og skal eg gera alt, sum stendur í mínari makt at fáa bett um Pollin, so at útróðurin kann halda fram ótarnaður. Hesin huldumaðurin, sum skrivað hevur greinina í Dimmu, man óiva hava sitið í sóknar- stýrinum fyrr og lopin frá, áðrenn skútan er sokkin undan honum. „Men skomm fái tú svarti huldumaður við tínum ljóta kjafti tú vil hava meg at mis teinkja sunnbingar við tínum pennaskafti « “ við Vil eg hesum endi hesaferð og svari eg ikki huldumannaDrøvur að! ferð Gunnar Poulsen Í in, hvert Tad fer nú at vera í ellivta Í tíma at avgerð verður tik- ferjulega skal byggjast i Kirkjubø ella å | Velbastað. Tað var árið 1793 tann 28. jan. at nogvur upp- gangur var i Kirkjubø Hetta árið skoladu burtur 5.469 kvadradfavne tað stendur í øske Kongsbonder Ella 1 3/4 merk eftir inn- angarðs meting. Tað er ikki av tilvild at hetta verður nevnt. Ti tað er júst her á leið, ið talan sum Fær- hevur verið um at byggja ferjulegu, og tað ið má haldast at hava allar stersta týdningin, í hesum so viðbrekna máli, er, at grótið, sum nýtast skal til verndargarðarnar, verður alt sprongt úr hesari hellu, sum stendur úti í sjógvi. Tað fæst meiri grót enn brúk verður fyri, verður upplýst frá Landsverks- skrivstovuni. Tað man vera henda grynna, sum fyri ein part er komin undan kavi árið 1793. Vit kunnu so vera fyri ella ímóti ferjuleguni. Men tað man valla finnast pláss í Feroyum, sum kann gera so nógvan kyrran sjógv, bert við at spreingja grót so at siga úr sjónum. Soleiðis at einki grefligt sár verður at síggja á landi. Hvat siga fridingarnevndirnar = um tað? Landsstýrismaður Lasse Klein sigur, at ferjulega í Kirkjube fer at kosta um 23 mio. og á Velbastað stivar 42 mió. Tað var júst hetta ið und- irritaði bendi á, í eini grein um ferjulegu í Kirkjube fyri uml. einum ári síðani : að mundi vera yggjuráð leggja fer jegu her Ti her r k 1 ið ið I Si kostað verið nýtt í staðin til at umvælt múrin í Kirkjube vid, so at tað gjørdi veru- ligan mun. Ti múrurin fer ikki nú. ja frá einum degi til annan at standa til at rapa. Har eru frost- sprungur víða um og tá serliga á norðurhorninum, sum fyrr er greitt frå, ti har er riva úr erva og niður í grund. Hesa sprungu vísti eldri maður mær, longu tá eg var ung- ur smádrongur og hon sæst eyðvitað betur idag, enn fyri eini fýrati árum síðani. Nei, her krevst annað og meira til. Ikki eigur at vera helmað í, fyrr enn ein formur av eini ella aðrari takkonstrukt- ión er lagdur omaná múr- in. — Við at leggja klipur og sement í veggirnar bindur ikki múrin saman. Regnið má byrgjast úti, so at frostið missir vald- ið. Um ferjulegan gerst veruleiki, i Kirkjubo, kunnu her skapast eftir førimuni vinnulig tiltek. Vit kunnu nevna ali- vinnu. Her rennur reinur sjógvur, á báðum føllum, framvið. Utróður kundi eisini komið til greina. Tí ikki var Kirkjubeur hildið vánaligt útiróðrarpláss, bæði í eystur- og vestur- havi á fyrru árum. Við hesum í huga og ivaleyst eðrum við, tykist tað hugstoytt, tá alt ar- beidsført fólk má av bygd- ini í góðum árum, tí her má einki nemast. Hóast frammanfyri nevnda ferjulega fer at liggja um 1/2 km vestan fyri forn- minnini. Eg verði ikki sert argur, tå eg siggi ummælið frå yvirfriðingarnevndini og stoðutakan hennara til etta mál. Hetta er nasa vgerð g 4 * ” ni Í ul 4 il rjug bit nor I £ i Síða 7 | Ferjulegan fær eisini | tydning fyri Kirkjubø sunnanfyri fara just at verja fornminnini imóti havódnum. Um hetta ikki kundi vit kallast vandalistar. Verður tað borið so í bandi, at einki av vinnuligum uppruna var 80, skal siggja dagsins ljós í Kirkjubø, og at fólk mugu søkja sær eyð á ødrum plássum, verður einaferð fyrr ella seinri bríkin keld. Verið vís í ti. Alt hetta frá yvirfrið- ingarnevndini mugu vit lata um okkum ganga, imedan allar heimsins tjóðir, sum seyður í tronga, hava frítt at fara á hesum staði. Vit í Kirkju- bø, ið eru fyri ferjulegu, eru eisini góðir við forn- minnini. Tað má kortini bera til at liva saman við tí forna, og um somu tid, hugsa um framtíðar møguleikar, um tek eru á. Um andin í eini bygd skal vera såmiliga friskur, er treytin, — at fólkið má kunna skapa eitthvert sum bygdin kann geva kost á. Verður hetta ikki havt í huga, hvat serliga unga fólkinum viðkemur, endar alt á skrågøtum Tað má kallast vandal- isma, í orðsins rætta týdningi. Hevði gamli bóndin, tann framburðs- maður hann var, — vitað, um tað afturhald, ið menn nú vilja leggja yvir hesa, av kava og havódnum so illa viðfarnu bygd, hevði hann ógvast við. — Tað er hart at verða tikin við kverkrataki. Sverri Patursson Kirkjubeur ÉT miðal flakavirkjum í Feroyum, hvussu nógv tað kostar at framleiða veruna. Hetta verður sjálvsagt ein meting, og teir, sum eru effektivir, * teir hava sjálvandi eitt sterri avlop enn teir, sum eru ineffektivir. So verður avreiðingarprísurin sett- ur, og har er tað so tað al- menna igjøgnum Ráfiska- grunnin skoytir 60 mill. kr. uppí prísin. Ein og hver kann síggja útfrá hesi myndini, at tá ið Fiskaselan tekur 7-8 mill. meira burturav, ja so skal Ráfiskagrunnurin skoyta tað uppí, um avreiðingar- prísir og alt annað skal vera óbroytt. Tá ið Birgir í ein vissan mun gremur seg um, at flakavirkini fáa ov lítið av peningi til nýílegur, rationalisering og veru- menning, so vil eg vísa á, at tað eru fleiri almennir lánimeguleikar til hetta virksemi, og teir verða eisini brúktir. Birgir sær út til at hava yvirsæð, at eg skrivi í míni grein, at Ráfiskagrunn- urin nokk er eitt sindur stívt system, og kundi óivað verið umskipaður soleiðis, at hann kom betur til gagns fyri vinn- una. Her hava so fleiri tankar verið frammi í seinastuni, eitt nú hevur Thulesen skotið upp, at Fiskasølan burdi verið býtt upp í fleiri smærri fiskaselur, og tað eru fleiri ið meina, at Rá- fiskagrunnurin skuldi lig- ið í seluliðinum. Sjålvur rokni eg vid, at vit åttu at havt eina fiska- selu fyri góðskaðar verur, og har lagt Ráfiskagrunn- in í seluliðið. Tað hevði óivað verið gagnligt, og hevði helst bøtt um møgu- leikan hjá virkjum at arbeitt. Sjålvt um vit høvdu havt fiska- selur, so hevði tað verið neyðugt, og borið væl til at arbeiðið uteftir. Tað er longu neyðugt at hugsa eitt sindur um hetta, tí viðvíkjandi út- flutningi av alifiski, so eru tað longu fleiri seljarar, og skal tað ikki koma kaos í marknaðin, so verður tað neyðugt at finna eina skip- an. Tað tykist mær eitt sindur »fornnorrønt« tá ið Birgir skrivar, at Fiska- selan hon klárar seg sjálv- an, ja, tað ljóðar sum Fiskaselan koyrir púra fleiri smáar elsinl samskipad óheft felagnum, og konsoliderar seg bæði væl og virðiliga Hyggja vit eftir hver ið eigur Fiskaseluna, so er tað eingin loyna, at fleiri av teimum virkjum, ið út- av restini av sam flyta gjøgnum Fiska- seluna, í dag liggja á kneunum í landskass- anum fyri at biðja um pen- ing, og tá ið ein veit, at 260 mill. kr. verða sirku- leraðar aftur til fiskivinn- una, so hugsi eg, at tað er eitt sindur flott at pá- standa, at størsta fyritøka í Feroyum hon klárar seg leys av samfelagnum. Tað ger hon ikki. Fiskaselan er ein so týð andi partur í samfelags- mynstrinum, at vit hava brúk fyri, at hon virkar væl, og ger hon ikki tað, so má hon bara broytast. Tí meginreglan fyri eina og hverja organisatión er, at hon skal vera í samsvar við sítt umhvervi, er hon ikki tað, so er hon sjúk, og má viðgerast hareftir. Virðingarmest Thomas Arabo