hósdagur 6. februar 1986síða 18

Síða 18 Atli Dam, løgmadur: Vónandi fáa vit eina skilagóða semju við SEV — sum tryggjar, at mest meguligt av SEV-ætlanini verður varð- veitt og av tí arbeiði, sum longu er gjørt — og samstundis tryggjar, at tað, sum restar í av orku, fæst til høldar. M.a. hetta sigur Atli Dam, løgmadur í samrødu við Sosialin, nú landsstýrið hevur fingið eitt álit um útbygging av vatnorku- møguleikum i hæddini i Eysturoynni. Vit spurdu fyrst løgmann, hví landsstýrið hevur tikið stig til at seta ein arbeiðsbólk at koma við einum slíkum áliti. Hann sigur: — Alitid er gjørt — fyri at fáa vissu fyri, at tær út- rokningar, sum hava fyri- ligið um útbygging í hæddini í Eysturoynni, eru rættar — og so vísa, at meginparturin av avfall- inum er í erva, og at mest orka tí fæst burtur úr við at savna hetta í 300 til 350 metra hædd og síðani koyra tað oman til sjóvar- málan. Okkurt skilagott burturúr — Eg vóni, sigur Atli Dam víðari, — at hetta álitið kann nýtast til nakað skilagott — til eina skila- góða samráðing millum SEV. landsstýrið, Orku- ráð og aðrar, soleiðis at tað frægast meguliga úr- slitið fæst burtur úr. Legmaður vísir í hesum sambandi á, at hann tí hevði ætlað at hetta álit skul; vera meira »okkara millum«, men í tíðini vit liva í er ikki gjerligt at dylja nakað fyri pressuni — og tað skal tað heldur ikki, og vit skulu eisini hava eina frælsa pressu sum sakliga viðger sam- felagsspurningar, men eg vildi ynskt, at hevi beyðst til eina sakliga samráðing við SEV um eina semju ella eina neyðsemju, áðr- enn ein verulig agitatorisk blað-. útvarps- og sjón- varpsviðgerð tekur seg upp 30 mill. kr. ónýttar í havið! — Tað, sum hetta málið snýr seg um, sigur Atli Dam víðari, er ikki meira ella minni prestisja hjá nekrum. Tað snýr seg um at byrgja fyri, at einar 25- 30 mill. kr. árliga í ell ár fram í tíðina skulu sleppa at renna ónýttar í havið. Er tað so, at 25-30 mill. kr. meira kunnu vinnast í inn- tøku árliga, um SEV bert vaðar sær hesar metrar upp á vestursiduni á Eysturoynni, so ber hetta jú ein rættiliga stóran kostnað og minkar týdn- ingin av eini meirílogu, sum bert er-einaferð, og tí vóni eg, at tað nú ber til at fáa eina skilagóða semju við SEV, sum tryggjar, at mest meguligt av SEV- ætlanini verður varðveitt og av tí arbeiði, sum longu er gjert og samstundis tryggjar at tað, sum restar í av orku, fæst til heldar. SEV viðurkennir ! — Tá nú landsstýrið setir ein arbeiðsbólk at viðgera vatnorkuspurningar í Eysturoynni og SEV longu hevur brúkt nógvan pening til kanningar- arbeiðið, er tað tá ikki at taka SEV av ræði? — Tað er eingin loyna, at ein meirluti í landsstýr- inum hevur mett, at ein nakað eðrvísi skipað út- bygging gav meira orku. Tað hava vit eisini fingið at vita frá serfreðingum fyri langari tíð síðani, og SEV sjálvt viðurkennir hetta í einum áliti, sum teir handaðu landsstýr- inum í oktober mánað í 1985. Og tá so er, so haldi eg tað er neyðugt at við- gera henda spurning, so rætt sum til ber. Eg leggi ikki í at koma inn á meira í letuni. Bestu orkuloysnir — Um nú SEV als ikki fer at lurta eftir landsstýr- inum, merkir tað so, at landsstýrið fer at taka dystin upp við SEV? — EG leggi ikki í at leggja upp til nakrar konfrontatiónir framman- undan eini samráðing við SEV, so slíkar hypotet- iskar spurningar leggi eg ikki í at svara. Eg rokni við, at innast inni eru menn so samfelagshug- aðir, at teir eru fyri at fáa tær best meguligu orku- loysnir fyri samfelagið, sum kunnu fáast. Tað, sum málið snýr seg um, er ikki ein dystur mill- um landsstýrið og SEV. Tað er ein avvegan millum tvey sjónarmið: ein rætti- liga rúman meguleika fyri at kunna hava ein regul- ator í elveitingarskipanini við eini stórari vatn- goymslu — og so hitt, hvussu nógv skal ein gjalda í mistari orku fyri henda regulator. Ongantid gjørdar kanningar i hæddini — Tá nú SEV hevur brúkt so nógva orku og pening til at gera kanningar í Eysturoynni, so tykist tað rættiliga legið, at teir ikki hava gjert tær kanningar, sum hesin seinasti arbeiðsbólkurin nú hevur gjørt! Tad er nokk tiverri so, soleiðis sum bæði Berdal og Orkuráðið hava víst á, | og sum SEV eisini hevur fráboðað, at tað ongantíð eru farnar fram veruligar kanningar av orkumegu- leikum við útbygging í hæddini. Norðurparturin av Eysturoynni er ongan- tíð kannaður fyri megu- leikarnar í hæddini. Og hetta kemst sjálvsagt av, at SEV frá byrjan hevur valt tann meguleikan, sum liggur í teirri sterru reguleringstrygdini, men minni orku. Atli Dam, legmaður: — Landsstýrið hevur sambært reglugerð fyri SEV skyldu til at gera sær metingar um, hvussu rådiligsr tær ílegur og tann príspolitikkur, sum SEV rekur, eru. Oljuinn- flutningurin Samfelagsliga sæð sær tað í letuni út sum at man við at fremja hesa útbygg- ingin alla vestursíðuna av Eysturoynni í 140 metra hædd missir fyri einar 30 milj. kr. árliga í inntøkum, og hesar skulu so fáast til vega við at framleiða streym við motororku og við einum framhaldandi innflutningi av olju. Innflutningi av olju sleppa vit ikki undan, tí tað verður framvegis so, at meginparturin av tí orku, sum SEV skal lata, verður framleiddur við motororku, men tað at kunna spara oljuinnflutn- ing, sum svarar til fram- leiðslu av streymi til einar 30 mill. kr. árliga, tað er eisini vert at hava við í myndini. — Eg vóni, at vit fáa eitt skilagott samstarv við SEV, nú vit fara undir hesar samráðingar seinna- partin. Kendu okkum ikki tryggar — Um so er, at SEV íkki ynskir at laga seg eftir ynskjunum frá landsstýr- inum, fer tað so at fáa av- leiðingar, at landsstýrið fer at siga nei til SEV um at taka lån? Nr. 15 — 6. februar 1986 — Eg vil ikki kommen- tera handa spurningin, tí hatta er at leggja upp til eina hypotetiska kon- frontatión. — Men hví hevur lands- stýrið ikki svarað SEV og játtað teimum loyvi at taka lán til SEV-út- byggingina ? — Tað er sagt frá fyri langari tíð síðani, at lands- stýrið kendi seg ikki trygt við eina útbygging, sum ikki fór hægri upp enn til 140 metrar, og at vit ynsktu, at hesin spurning- urin varð kannaður nærri. Eisini orkuráðið mælti til at kanna henda spurning- in meira gjella og sambart reglugerðini, sum er gald- andi fyri SEV, so skal landsstýrið meta um, hvussu ráðiligar tær ílegur og tann prís- politikkur, sum SEV rekur, eru, og tað er ein partur av tí skyldu, sum landsstýrið = hevur at fremja slíkar metingar. Skylda okkara — Málið hevur einki við tað at gera sum ávís bleð og persónar vilja hava tað til, at landsstýrið her vil jarðleggja ein kommun- alan felagsskap, við at undirmeta hansara arbeiði. Tverturímóti er talan um, at landsstýrið hevur skyldu til at fylgja við tí, sum SEV fyritekur sær og ikki, sigur Atli Dam at enda. jan útvarp føroya Hósdagur 6. februar 09.30 Isle of Man: Átta ferðafólk fyri íbúgvan 11.01 Fiskivinnutátturin 14.01 Ur sjónleikarseguni I 14.30 Løg mær dåmar 15.01 Dagsins poppur 19.00 Reportasja 19.30 ToTo Tónleikasending hjá Janusi Petersen 29.00 Meg minnist Fríggjadagur 7. februar 09.30 Reportasja 11.01 Um seyð og av seyði (e) 14.91 Fiskivinnutåtturin (e) 14.30 ToTo Janus Petersen. 15.00 Ungdómssendingin: Føroyahølini í Keypmannahavn. Hvat hendir og hvør kemur? 19.00 Meldurin. Sonne Smith Konsert- vitjan Komandi viku fær Kon- sertfelagið vitjan av floytuspælaranum Ernst Dalsgarð, ættaður av Velbastað og Nahomi Suzuki, pianisti úr Japan. Tey bæði fara at spæla í miðhellini í nýggja skúl- anum í Vestmanna týs- kveldið 11. februar kl. 20. Mikukveldið kl. 21 hava tey konsert í Fuglafjarðar kirkju og hóskveldið kl. 20 verða tey í Norðurlanda Húsinum. Hetta er fyrsta tiltak Konsertfelagsins í ár.