leygardagur 15. februar 1986síða 19

Nr. 19 — 15. februar 1986 Føroyingar millum fyrstu sum fåa nytt koppingarevni Hóast arbeitt verð- ur dúgliga, serliga í Hálandi og Noregi, við at gera kopping- arevni móti teimum meningococsjúkum sum eru so vanligar í Føroyum, er ikki enn rokkið á mál. Arbeiðið er komið styttri enn mett varð fyri tveimum árum síðani. Men tað er tó framvegis greitt: tá koppingarevnið er klárt, verða Feroy- ar millum fyrstu lond, har hópkopp- seting skal fáast í lag. Hetta upplýsir landslækn- in, Hegni Debes Joensen, sum enn einaferð ger vart við óvanliga nógvu menin- gococsjúkutilburðirnar í Feroyum. Hóast einans 13 tilburð- ir blivu skrásettir í 1985, hetta er stívliga helvtin færri enn árini fyri, so er talið alt ov stórt saman- borið við onnur lond. Var tíðleikin tann sami her sum í eitt nú Dan- mark, so vóru ikki 13, men ein ella tveir tilburðir í 1985 ! Talan er um álvarsliga sjúku. Hon krevur skjóta viðgerð. Tann, sum onga Til- burðir Januar: | Februar: 2 Mars: 1 Mai: 3 1 1 1 1 Staður (Nólsoy) (Toftir) viðgerð fær, her 10 meguleikar fyr it sleppa við lívinum ! Landslæknin heldur framvegis, tað er neyðugt at ávara og upplýsa hesa herviligu sjúku, sum tey seks árini, 1980-85 hevur rakt 7 fólk Atta eru deyð hd Førovum Landslæknin skrivar: Meningococcarnir smitta vid dropasmittu frå nasa og svelgrúmi. Tað eru fleiri sløg av meningitis, men tað er bert hetta eina slagið, sum er smittandi. Royndir vísa, at tað er bert heilt sjáldan at bakterian, meningococc- urin, elvir meningitis. Vanliga livir bakterian i nasa- ella svelgrúmi hjá ti smittaða uttan at hetta førir við sær sjúku. Tað er ein rættiliga stórur partur av frískum fólki, ið gongur við meningococc- unum, serliga børn. Hugsast kann, at millum 10 og 30% av okkum i Føroyum i løtuni hysa hesum bakterium. Tær halda sær i okkum i vikur ella kanska upp í nógvar mánaðir. Sum nevnt ferir hetta vanliga ikki til sjúku hjá okkum. Hví tað eru nekur okkara, sum fáa Meningococtilburðir 1985 (Tórshavn, Skopun) (Oyndarfjerður, Strendur, Æduvik) Juli: (Tveroyri) August: (Eiði) Sept.: (Funningsfjerður) Oktober: (Klaksvík) Desemb.: 2 (Runavík, Vágur) Ein doyði í fjer. meningitis ad vita vil ikki Torført at fyribyrgja Sum tað skilst, so er hetta ein bakteria, ið er vanlig okkara millum, og ti er fyribyrgjan torfer Tær fyribyrgjandi at gerðir, ið vit í letuni fylgja her í Feroyum, eru komn ar í lag eftir samráð við Statens Seruminstitut og Sundhedsstyrelsen Í Keypmannahavn, sum vit hava samband við við- víkjandi tí ekta tidleik anum av meningitis, sum framvegis er i Føroyum Av hesum fyribyrgjandi atgerðum er tann, ið hevur nógv sterstan týdn- ing, at tey, ið hava havt nært samband við menin- gitissjúklingin, skulu vera serliga ansin við sjúku- teknum, ið kunnu stava frá meningitis, serliga eitt nú hevuðverkur, skjálvti, frá meningitis, serliga eitt nú høvudverkur, skjálvta, fepur, ússalig almensteða, eitt útbrot við smáum bleðigum 'í húðini, ið kunna gerast sterri, spýggja, svimbul og stirvni í nakka og ryggi (fáa ikki hekuna niður á bringuna), og tey skulu, um sjúkutekin vísa seg, beinanvegin fáa fatur á lækna við skjótari viðgerð fyri eyga. Betri enn pencillin | tgerðin er (fyr ið heilivag 1 rifampicin n iðan 8 Rifampicin Ju et betur hosk- di 1 fyribyrgjandi ni enn pencillin, ið varð nytt til 1981. I teimum flørum, har talan er um ein einstakan tilburð av men- ingococmeningitis, verður mælt til, at rifampicin rður givið til fólk í tað i flestu forum siga til næsta umhvervinum húskið. Rifampicin verður Tolir fólk ikki rifampicin, ella er annað, ið ikki skulu taka tað, verður givið í tveir dagar ger, at tey annar heiliv Alir Føroyum hava henda heil agur givin kommunulæknar ulvag lókan at ter hava skilaðum r geva um folkum, ið skul hann eftir nærr eglum Tad er av størsta týd- ningi at eisini tey, id fåa hesa vidgerå, eru sera ansin ella at ansað verður væl eftir teimum, so at tey við byrjandi sjúkuteknum sum skjótast verða sædd av lækna, ti tað er eingin trygd fyri, at rifampicin í øllum ferum verjir móti sjúkuni. Hvor skal hava viðgerð? Snýr tað seg um tilburð á barnagarði, veggustovu ella barnaheimi, skulu øll bernini á barnastovninum og starvsfólkið viðgerast við rifampicin. Harum- framt skal húskið hjá ti sjúka viðgerast, men ikki húskini hjá starvsfólk- unum ella hinum bern- unum. Snýr tað seg um ein til- burð hjá skúlabarni skulu ell bernini í flokkinum og lærararnir, ið undirvísa í hesum flokki, viðgerast við rifampicin. Húskið hjá ti sjúka skal eisini hava viðgerð, men ikki húskini hjá hinum bernunum ella lærarunum. Røtt ljós — KIOSK VAKA — letur aftur 15. februar og takkar øll- um viðskiftafólki fyri gott samstarv. P.S. Postur og møguliga fyrispurning- ar, skulu sendast til Tradagøta 13 — 3800 Argir (tlf. 14260). tin trygd YU FFRDSIEETRYGD Børn og starvsfólk dagrøktarstovnum og flokkum, ið er profyl aktiskari viðgerð, nýtast ikki at halda seg við hús undir viðgerðini fólk annars, ið fáa profyl aktiska viðgerð, vanliga kunnu rekja dagliga ar- beiði sítt Av heilsufreðiligum tættum, sum meguliga kunnu hava ein ávísan týdning til tess at minka um vandan fyri meningo- cocsjúku, hevur verið nevnt, at ein eigur at hava góða luftnýgging (av og á lata vindeyguni upp) i húsinum og hava rúmhit- an undir 22 hitastigum. Vissa er tó ikki enn fingin fyri, at hetta hevur nakran týdning. eins og Umráðandi at bera skjótt at Viðvíkjandi fyribyrgjan skulu vit taka upp aftur, at tað, ið hevur stersta Aldursbólkur: 1986; — 1984: 198 1962: 1961: 1980: 0— 1 ár 2 5 1 6 5 4 1— 4ár 6 12 15 7 $8 13 5— 9 år 4 6 4 3 7 2 10—14 år 0 3 2 4 8 3 15—19 år 1 1 3 4 0 5 20—79 år 4 4 1 2 4 5 Tilsamans 13 31 26 æz 48 vr ið hava samband við meningitissjúkling í tíðini við sjúkubyrjan skulu vera ansin við teimum ådurnevndu sjukuteknum, ið kunnu stava frá meningitis ella blóðeitran elvd av men- ingococcum, soleiðis at um slík sjúkutekin visa seg, beinanvegin fáa fatur á lækna Vit hava her nevnt, at tey, ið hava havt bein- leiðis ella nært samband við meningitissjukling, skulu vera serliga ansin. Hetta er galdandi fyri eitt nú húski, arbeidsfelagar, floksfelagar og foreldur hjá hesum. týdning er, at tey havt nært serliga tey, Hetta ansnið fyri áður- nevndu sjúkuteknum skal tó eisini vera galdandi fyri okkum onnur í hesi tíð, har vit hava ein so stóran tidleika av meningitis- sjúkuni í Feroyum. Lystiliga prentar í Gøtu, tlf. 41085 Vit gera hvat vit kunna og kunna tað vit gera