týsdagur 4. mars 1986síða 10

Stjórnarásett landasorg í Tanzania, Argentina og eðrum fjarskotnum londum So hegt í mæti stóð hesin fremsti statsmaður Norðurlanda úti í heimi Brennandi áhugi hansara fyri korum teirra neyðsteddu í 3. heim- inum og har ófrælsi valdar, og hans- ara ótroyttiliga stríð ímóti fátækra- demi, búskaparligari eyðræning og skeivum býti millum tilafturskomin og framkomin lond, festi í so manga staðni í heiminum og á altjóða polit- iska vígvellinum Hann var mælskur og verðin lurt aði meira og meira, hóast tey, ið kendu seg argað, at byrja við ikki góvu honum orðaljóð Hansara beiska og bersegna her ferð ímóti kríggi, imperialismu og valdsgerðum, men fyri friði esti mangan, men sum fráleið, stóð virð- ingin fyri stoðum hansara eftir, hann hevur tikið tær so tíðliga, tí hann fyrr enn aðrir sá, hver leið var rett Vit javnaðarfólk eltu fegin henda slóðara í altjóða politikki. Men eisini handfaring hansara av dagligum politiskum arbeiði tóku vit fyrimynd í og royndu at nýta í egnum virksemi. Sveríki — við hesum stóra javn- aðarflokki — var landið, ið vanliga lá á odda. tá tek skuldu takast at verja sosialu trygdina, fyriskipa arbeiði fyri flest megulig, tryggja líkheit og javnstødu millum manna og fremja eina solidariska samfelagsgongd, har Nr.26 — 4. mars 1986 Olof Palme fræls menniskju virka í felag á jøvnum stødi Vælferdin kostar, og viljin til sol idaritet vikast hjå teim, sum fingu lut, ta størri og sterri partur av ur tøkuni skal latast aftur til felags skapin sum skattur og avgjøld, ti skuldi Svøriki eisini fyrr enn onnur lond læra at ganga å rødini millum ynskið um trygd til øll og hugin at leggja ábyrgdina av hesum á øll' onnur enn ein sjálvan Teir búskaparligu javnvágstrupul- leikar. sum nútíðin við ellum sinum tøkni hevur at dragast við, høvdu síni serligu eyðkenni í einum sam- felagi sum ti svenska, so gjøgnum demokratiserað tað bleiv. Ti ikki logið at javnaðarfólk í eðrum londum altíð litu við áhuga at politisku úr slitunum í hesum landi SAP Svenski Arbeidaraflokk urin átti hugsjónarlig stórmenni á odda. áðrenn Palme tók við í 1969, men tá varð leiðslan litin manni, sum ikki átti retur í arbeidararørsluni, men kom til hennara Hann var — sum sagt bleiv hjá okkum — av ti „betra slagnum« og hartil akademikari. Hendan veru- leika rivu mótsteðumenn honum ofta í næsar, men í egnum flokki varð ongantíð grett um, at hetta ikki var hóskandi viðferi. Tverturimóti kom velduga vitan hansara, klókskapur og rúma minni, eins og skjótleikin til at finna óroyndar loysnir, bæði koll- veltandi og »pragmatiskar« flokk- inum sera væl vid, so hvert sam felagsspurningar gjørdist fløktir og torgreiddir Í tjaki var hann greiður og lætt skiltur evnaði at leggja málini fram so tú skákaði tær ikki undan at taka stødu. Hann kundi vera eirinda leysur við mótsteðumenn, men vin sælur og >charmerandi< sum hann eisini var, skapti hann sær virðing á slíkan hátt, at øll hevdu eina meining um hann og politikk hansara, eingin slapp at vera líkasælur, tú mátti svara spurningum hansara, taka steðu til hugmyndir hansara, og oft ast boyggja teg fyri sannleikanum í próvferslu hansara, tí eru Sveríki og Norðanlond í dag so merkt av hesi syrgiligu valdsgerð Sagt er, at hann fall fyri hatrinum, sum fatan hansara av verðini fekk at spretta, men góða sáðið man vaksa seg sterkari, ti arbeiðslag hansara var at leita sær stuðul í fólkamein ingini, og hann hevði klettatrúgv uppá, at hendan var hin einasta, sum kundi boyggja stórveldaleiðararnar og fáa teir at semjast um frið og av- vápnað. Viðrák var sjáldan í byrjan ímillum hesa fólkameining og hug- sjónarliga dirvi Palme, tí hann tordi tonkja teir ótonktu tankarnar so nógv fyrr enn aðrir, tordi fremja tær óroyndu og óhugsandi loysnirnar, áðrenn aðrir vóru tilbúnir, og gavst aldri á hondum, hóast ell vónbrot. Hann segði, at svartskygni — pessimisma — var ónýtilig sum ar- beidsfortreyt, og at tað var ósemiligt at loyva sær at „geva upp fyri bad job« Ofta endurgivnu oråa hansara »Politikkur er at vilja«, eru i flestu førum misfatað. Hann segði veru liga: >Politikkur er at vilja vilja broytingina, og tað finnast ikki givnar uppskriftir um, hvussu hon skal fremjast, hverki kommunistiskir lærusetningar ella kapitalistisk bú skaparfreði eiga svar uppa sam felagsspurningarnar Í hesum lá trúgv hansara uppa, at spurningarnir áttu loysn í gerandis degnum, í stødugari virkan, enda vendan og leitan. Hetta var »prag matikarin< Palme, men frammanfyri lá hugsjónin um tað rættvisa, trygga og progressiva samfelagið, sum eigur eitt rímiligt mát av lukku, lívsinni- haldi og menniskjansligheit til hvenn einstakan borgara Okkum í feroyska javnaðarflokk inum kenst í dag, sum ein viti er slóknaður, men vit kenna okkum rík av fyridømi og bjartskygni hansara og royna at varðveita hansara djørvu hugmyndir Føroya Javnaðarflokkur heilsar við sorg og djúpastu virðing Olof Palme 2. mars 1986 Atli. P. Dam Frá fundi í samstarvsnevndini hjá Norðurlendsku javnaðarflokkunum og fakfelagsrersluni. Palme er sum altíð við á |