týsdagur 4. mars 1986síða 23

Nr. 26 — 4. mars 1986 tíðindablaðið Síða 23 Petur Andreassen 80 ár Sunnudagin, 2. mars, fylti Petur Andreassen, fyrrver- andi lærari, 80 ár. Petur er sonur Wentzel Andreassen, Wensil á Velba- stað. og Helenu Larsen úr Sandágerði. Í faðirættina er Petur kollfirðingur. Wensil var úr húsunum á Gerðum í Kollafirði. Blaðungur fór hann til Velbastaðar at vera húskallur á Steinum. Hini systkin hansara, ell uttan Pol, giftust til Havnar, Skælings og Sørvågs. Abbi Petur, i móðirættina, var Mass i Sandagerði, Mads Berg Larsen, hann var år Vestmanna og kom til Havnar at arbeiða hjá Gamla Restorff. Hann giftist vid Juli- nnu, av Hvítanesi. Tey bæði búsettust i Sandagerði Húsini hjá teimum standa enn Petur vaks upp á Velbastað. Pápi hansara var traðar g grótmaður, og Petur lærdi grótarbeiði av faðir sín- m. Veturin 1926—27 var Petur á Kebmandshvile Háskúla í Danmark. Í 1932 tók hann læraraprógv í Havn. Petur starvaðist sum lærari m.a. í Mikinesi Kollafirði og á Velbastað. Hann arbeiddi á amtsskriv stovuni í tvey ár, var eitt skifti sýslumaður í Klaksvík g eitt skifti bókhaldari hjá Absalon Jacobsen á Skála. Í 1937 giftist Petur við Elisabeth. dóttur Hanus og Mariu Kamban í Havn. Árini 1939-44 var Petur lærari í Lamba og í Æðuvík. Í 1944 fluttu hjunini til Skúvoyar, har Petur starvaðist til 1956. Petur var lærari í Skopun í eitt ár, síðani fór hann at undirvísa á Kommunuskúlanum í Havn, seinni á Eysturskúlanum, har hann var, til hann legði frá sær í 1974 Petur er eitt av hesum fólkunum, sum hava líka góðar gávur og líka góðan hug til handaligt arbeiði sum til andaligt virki. Alt handverk hevur fallið honum lætt Hann hevur dugað væl at smíða og verið bæði handa- ligur og vælgjerdur. Hann fór tíðliga undir træskurð, og hann hevur síðani hildið á at dyrka hetta kynstrið, við stórum bindindi og ágrýtni. M.a. hevur Petur evnað til, úr eik, mahogni, bók ella peruviði, eitt ótal av lampum, skrinum og kistlum. Hetta eru snotuligir lutir, ja, skreythandverk av fínasta slag. Um somu tíð hevur Petur havt stóran áhuga fyri og hegni til bókligt arbeiði, Í hesum sambandi má Wensil var it skriva, granska og umseta nsurin fyri sangi og tónleiki ikki gloymast íkur skipari og hevði sjáldsama vakra sangredd. Tað r serstakliga hin eldri beiggin, Juul, sum ferdi nenda in víðari. sålmasangin og kveðingina. Men ansurin , " I kvæðunum. vakurleikanum i føroyskum máli, ellum stendur yvir daglig vi fyri útkomuni eisini atvera ein aðaltáttur ndinum hjá Peturi Skúgvi munnu vera millum tey ðrarríkastu í lívinum hjá Peturi. Petur kom at kenna lina, fólkið hómaðist langt aftur var Petur bygdaseguna Tá id til bar ettirnår gerandisdagin vid i øllum arbeidi, fyri ein part å sjonum, mest kortini å andi. Og tað var ikki smávegis, sum hendi úti í Skugvi Gerandisdagurin var fjølbroyttari og eðrvísi enn t.d i Velbastað. Kol var ført úr Hvalba, torv úr Sodni á Sandoynni, sandur undan Skarvalofti. Tað hendi seg, at skip legdu rovini harúti. Brimpláss var, og viðhvert var einki samband við umheimin í vikur, onkuntid í mánaðir. Men tað, sum tå gjørdi Skúvoynna til nakað serligt, var bjargarektin. Petur var við í hesum arbeið- inum, fleyging, ræning. Saman við hinum skúvoying- unum var hann uppi undir Oynni. Hann kom soleiðis til at uppliva eitt kapittul í Skúvoyar og Feroya segu, sum nú man vera farið afturum med alla, men sum var so dramatiskt, so gerandisligt og samstundis so erandi stórbært, at frásagnirnar um tað um hundrað ár neyvan fara at vera roknaðar sum annað enn uppspuni. Í hesum arbeiðinum var brúk fyri samarbeiði, álvarsemi, góðum nervum og fimleika. Í tí heildini, sum bjargarektin var, áttu kvinnurnar sín part. Gentan ella konan, við roytingartræ í hondini og torvesku við lið, sitandi í fjarðum í dagar og nætur, er ein ógloymandi partur av hesi heildini Sum týðari hevur Petur greitt eitt ótal av sterri og smærri bókum úr hondum. Málið, hann brúkar, er lætt og smidligt, tað málið, hann hevur hoyrt foreldur og bygdafólk síni tosa. Royn og fortel Robin Hood fyri einum barni og brúka týðingina hjá Peturi, har er einki at draga frá ella leggja aftrat, eingin knortlut saman- seting at snáva um, einki klombrut ókunnuorð, tú rennir teg fastan í. Stórarbeiðini hjá Peturi eru óivað tær báðar umsetingarnar eftir Hans Kirk, Utróðrar- menninir og Benarmenninir. Tann fyrra av hesum bókunum, sum var lisin upp í Útvarpi Feroya fyrst í sekstiárunum og seinni útgivin á Bókagarði, vakti stór- an ans. Tann seinna, sum kom út í 1984, á Orðum og Legum, hevði uppiborið eina heitari mótteku, enn henni lutaðist í okkara mangan undarliga blinda og tilvildar- liga blað- og bókmentaheimi. Í sínum lærarayrki hevur Petur verið ein klókur og greiður undirvísari. Petur hevur frasegugávur, av tí stillfora slagnum, í hansara spakliga fráseguhátti lá fjaldur ein loyndur dramatikkur, sum fangaði áhoyr- aran. Í sínum hevuðsyrki kom Petur at vera ein teirra, sum umframt at geva vanliga undirvising, eisini flutti víðari hetta, vit rópa »fedranna mentan<, og sum næmingar sjáldan hugsa um, fyrr enn teir eru tilkomnir og við skili og viti síggja tað steði, sum er teirra rót. Eitt annað, sum eyðkendi Petur og Elisabeth, konu hansara, var, at teirra áhugi fyri næmingunum rakk væl út um skúlatímarnar og skúlaárini. Hesin áhugin fyri, hvussu tað seinni í lívinum kom at gangast eins næm ingum, sum Hans Kirk so ramliga letur læraran Ulrik- sen í Benarmonnunum vera eitt dømi um, er kanska tað størsta prýðið hjá ti føroysku lærarastættini, ella einum parti av henni Av lyndi er Petur spakligur og litillåtin, í síni hugsan sakligur. Tað er ikki honum fyri at koma við metingum fyrr enn hann hevur hugsað seg væl um. Hetta er komið til ettargranskingi ha n ir iingist nog inn he } ð at felt fyr in hár t ir ka ð akk« Drov É kjaiatillar | ið h ive il åldan, hevur tikið til or ) okkurt søguligt ella ættarsøguligt evni, hevur ikki verið lætt at mótmælt og neyvan verið neyðugt at lagt nakað aftrat Petur fer nú um tey áttati. Heilsan er hampuliga góð Peran, sum altid hevur lýst við góðum, steðugum ljósi er tann sama, sum hon altid hevur verið. Tað er at vóna, at hann fær nógv góð ár aftrat, og at hann fær stundir at fullføra sítt verk um ættirnar úti i Skúgvi, kvinnur og menn, livandi og farin -8n útvarp føroya Týsdagur 4. mars 09.30 11.01 12.55 13.01 14.01 14.30 15.01 19.00 19.30 20.00 Feroysk fólkamentan I Stuttsega Feroyski skipalistin Seinnapartsløg Leif Låadal skipar fyri Fiskivinnutåtturin Ur plåtusavninum — Hans J. Egholm Ungdómssendingin: Fólksins redd Sending um nærvarp í Keyp- mannahavn. Birita Mohr og Dag- mar Joensen-Næs leggja til rættis Barnaútvarpið Oddvá Nattestad leggur til rættis Úr plátusavninum Gissur Patursson velur legini Talvkapping Mikudagur 5. mars 09.30 Á ferð á bygd 11.01 13.01 14.01 15.01 19.00 19.30 20.00 20.30 Kveðuljómar fyri sjófólkið Seinnapartsløg Leif Låadal skipar fyri Náttúra og umhvørvi Popptindurin Hedin Jensen skipar fyri »Négv horn, men fáir halar« Seinastu snøklarnir um Isle of Man. Tréndur Djurhuus leggur til rættis Løg mær dåmar. Astrid McDon- ald og Finnbjørn Olsen skipa fyri »Føroyingar og grindaspurning- urin«. Seinni fyrilestur hjå Årna Olafsson Løg frå fimtiårunum Marius Rein velur løgini sjonvarp føroya Tysdagur 4. mars 19.20 Tíðindi fyri deyv 19.30 Barnasendingin 20.00 Dagur og vika 20.30 Kaldar fótur — am. filmur 22p30Tå kærleikin fer av kós 23.20 Liðugt I dag: »Den farligste sygdom Norea Radio Danmark Millumbylgja 1467 kHz kl. 19.30-19.45 Norskar sendingar eru å stuttbylgju. 41 metra- bandinum hvenn dag kl 8.00 frygter du der Jorgen Trihøj Poulsen, próstur, luttekur Samkoma teirra eldru verður i dag kl. 15.30 í KFUK : vit hugna okkum