hósdagur 6. mars 1986síða 21

———we—" Nr. 27 — 6. mars 1986 Ótti í USA A: Kunnu sjálvmorð verða smittandi? — sálarfreðingar ivast ikki longur í hesum Tað gerst alsamt vanligari, at amerikanskir skúlaung- dómar taka lívið av sær. Hagtelini vísa, at sjálvmorðs- títtleikin er vaksin við næstan 300% innan 15 til 19 ára aldursbólkin síðan 1958 Aftaná 1981 visa hagtølini, at sjálvmorð ikki eru farin munandi upp um hetta markið. Tað, sum nú erkymlar foreldur, skúlamyndugleikar og sålarfrødingar eina mest, eru tey sonevndu -hóp-sjálvmorðini- ímillum ungfólk, tí stór líkindi eru fyri, at tey virka smittandi á ung sum heild. Ongir sosialir trupulleikar Í Bryan kommunuskúlanum í Omaha hendi tað herfyri, at í bert fimm daga tíðarskeiði tóku tríggir ungdómar lívið av sær. Hesir kendu bert hvenn annan leysliga, og enki samband tóktist vera ímillum sjálvmorðini. Tey vóru ell úr miðstættarfamiljum og sýntust ikki at hava nakrar álvarsligar sálarligar trupulleikar at stríðast við Ein teirra, Michele Money, 16 ár, hevði onkrar trupul- leikar við dronginum hjá sær, men er annars lýst sum sera positivur persónur. Ein annar, Mark Walpus, var tóttamaður, ið hevði nógvar vinir. Tann triði, Tom Wacha, hevði stutt fyri ta harmiligu hendingina greitt einum vinmanni frá, at hann hevði »andstygd fyri lívi nume Ráðgevari tosar við næming í Bryan High School Øsing og vitloysi Øsing og vitloysi herjaði ímillum næmingarnar á skúla- num, eins og nógv foreldur, aftaná hendingarnar, men vegna munagott samstarv millum lærarar og foreldra- felagið í býnum, settu í verk nógv ymisk tiltek til at sissa ungfólkini og tosa tey til rættis, eru tíðindi ikki komin um fleiri sjálvmorð í skúlanum. Sálarfroðingar ivast ikki í, at sjálvmorð kunnu vera smittandi innan fyri ávísar bólkar, sum eitt nú skúlanæmingar. Fyri stuttum doyðu sjey ung í Piano í Texas fyri egnari hond. Fimm dreingir í Westchester og Putnam økjunum í New York tóku lívið av sær í februar 1984. Tær seinastu tvær vikurnar hava fimm dreingir í David Prouty framhaldsskúlanum í Massachusetts eisini roynt, og í einum feri eydnaðist at taka lívið av sær. Høvudbryggj um status Hver er atvoldin til sjálvmorðini? Svarini verða sera ymisk. Nógv hava bent á ta sannroynd, at sjálvmorðs- tíðleikin økist, tess framkomnari ídnaðarlondini verða, samstundis sum sjálvmorð næstan eru ókend í sokallað- um primitivum samfeløgum og fátækastu pertunum av heiminum. Í Danmark verður mett, at umleið 50 fólk royna at taka lívið av sær hvenn dag og hjá 4—5 eydn- ast tað Fylg við, hvat hendir Mark Walpus Profa máling besta dygd Såmiligir prísir MIDBYURIN TORSHAVN TLF. 16066 Í USA er tað serliga høvudbryggj um status, sum verður atvold til sjálvmorð. Sera herð kapping er imill- um ungdómarnar um »imynd«, um høgar kararkterir og góð úrslit í ti felagsliga lívinum. Tað er til dømis ógvuliga vanligt, at dreingir gera enda á sær eftir at hava kent seg sviknar av gentum, ella ikki hava havt ta framgongd millum gentur, sum status-imyndin hjá ti amerikansku miðstættini krevur av einum dreingi. Eisini verdur bent å rock'n'roll tekstir sum møguliga orsøk, har tann mynd verður givin av lívinum, at tað einki er vert. Skúlastjórin á Bryan skúlanum í Omaha segði fyri tíðindamonnum seinastu viku: »Hesir triggir ungdómarnir høvdu ein boðskap til okkara, og vit mugu leita eftir honum og finna hann.« etj.- Milliónir í happadrátti Evely Adams trillión móti einum, og teir leggja afturat, at hetta er ongantíð Hægsti vinningur, ið nakrantíð er latin í amerikanskum V4 spæli (»Pick-6« hent fyrr i ameri kanskum happa- dråtti. Evelyn er sjálvandi sera negd við úrslitið. Hon eig- ur lítla kiosk í New Jersey saman við dronginum hjá sær, milliónir krónur men nú umhugsa tey Aftaná ein slíkan vin- at selja kioskina ing vóru ivaleyst Evelyn hevur nevni- nógv givin at spæla í liga hug at ganga á happadráttinum fyri handilsskúla fyri at lívstíð. Men Evelyn kunna seg við figgjar Adams helt fram Og tað hendi: Seinastu vann hon aftur, hesa ferð 13,5 happadråttinum i New Jersey) varð handaður vinnara- num Evelyn Marie Adams í oktober sein- asta ár. Talan var ikki um minni enn 32 liga umsiting ótrúliga Nógv hava viku henni spurning um hon fer at halda fram milliónir = vid at spæla VW krónur. lalt hevði hon >Kanska tað fer at soleiðis fingið slakar eydnast hjá mær 50 mió. kr. frå happa- triðju ferðina,< sigur dráttinum á minni hon. »Men eg haldi enn hálvum ári. Ser- at eg skuldi hildið freðingarnir siga, at uppat, so onnur eisini líkindini fyri at hetta fingu hevi til at kundi hent, vóru 17,3 = vinna.<