leygardagur 24. mai 1986síða 6

Nr. 57 — 24. maí 1986 SFS sysialurin Utgevari: P/f Sosialurin (> Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Miller Telefon 118 20 Argjavegur 26, 3800 Argir Postsmoga 76, 3800 Tórshavn Studlid Amnesty International! EIN av teimum størstu sjálvfylgj- unum her á landi er, at vit kunnu frítt bera fram okkara sjónarmið hvort tey eru av politiskum ella átrúnaðarligum slag. Vit ikki so mikið droyma um, at hesin rættur skal kunna verða tikin frá okkum. MEN hesin rættur er als eingin sjálvfylgja í einum stórum parti av heiminum í dag. Størsti partur- in av heimsins íbúgvum hava ikk hendan rætt, og um tey hóast hetta troðsa myndugleikarnar og seta fram sjónarmið, sum íkki passar teimum, eru tey sloppin við »bert« at verða sett i fongsul. Eru tey minni heppin, verða tey pind og løstad og kunnu enntá rokna við at verða avrættað. HETTA vita vit alt um og hava kanska lyndi til at yppa oksl og siga, at „víst er hetta syndarligt, men vit kunnu tó einki gera við hesi viðurskiftia. MEN vit kunnu gera nakað fyri at hjálpa teimum, sum íkki eru so heppin at hava sama frælsi sum vit sjálv hava. Og hetta kunnu vit gera við at stuðla Amnesty Inter- national. Tað eru í hesum døgum 25 ár síðan, at fyrsta stig varð tikið at seta hendan felagsskap á stovn. Og hevur hann síðan tá ótroyttiliga barst fyri mannarætt- indunum bæði eystanfyri og vest- anfyri. Hesin felagsskapur ger nevniliga ikki mun á um tað er eitt høgra- ella vinstravent stýri, sum fremur brot á mannarættind- ini. Við ti úrsliti, at høgravend stýri, sum fáa ábreiðaslur frá Al siga felagsskapin reka ørindi fyri kommunistarnar, meðan tey vinstravendu stýrini hinvegin siga Al reka erindi fyri fascistar. Hetta má vera besta trygdin fyri, at Al ikki tekur støðu eftir polit- iskum liti men bert eftir teirri støðu, sum viðkomandi stjórnir hava til mannarættindini. Fyritaksstjóri: Krisjan Dahi Blaðfótk: Høgni Djurhuus Randi Jacobsen Tórfinn Smith Ljésmyndari: Kalmar Lindenskov Uppseting: P/f Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 oddagrein LONGU í 1965 varðs ett á stovn ein føroysk deild av Al, og fekk henda deild longu frå byrjan av vidurkenning sum ein sjålvstødug føroysk deild. Henda deildin hevur eftir førimuni alla tíðina verið vid i virkseminum hjá Al, nevniliga við at virka til frama fyri fólki, sum ikki eru so heppin, sum vit í Føroyum, at kunna siga okkara hugsan um landsins stjórn, hvor ið hon so enn er. Í SAMBAND við 25 ára dagin skipar føroyska deildin fyri ymsum tiltøkum. M.a. verður samkoma og konsert í Norður- landa Húsinum sunnudagin. Og girokort verða send í hvert hús. Nevnast kann eisini, at for oyska postverkið er eitt av teimum fáu postverkum í heim- inum, sum hevur givið út serstøk frímerki í samband við dagin. VIT skulu tí bert koma við hesi åheitan: Stuðlið Amnesty Iinter- national. Farið á samkomurnar sunnudagin! Teknid tykkum sum lim! Hetta kostar sera litid og vid girokortunum, sum verða borin í húsini, er tað at kalla eingin ómakur heldur. ELLA rættið felagsskapinum eina hjálpandi hond. Dagliga virk- semið hjá Amnesty International er jú at skriva til myndugleikarnar og aðrar um ávísar fangar við tí í hyggju at fáa teir frígivnar, og í hesum arbeiði kann ein og hver hjálpa til. Og td. bert eitt bræv um mánaðin ger eisini mun. LATIÐ okkum íkki koma soleiðis fyri sum týski presturin Martin Niemøller, sum Hitler fangalegu og sum segði í sjón- varpssendingini hendan dagin: FYRST tóku teir kommunistar- nar. Eg segði einki, tí eg var ikki kommunist. Síðan tóku teri sosialdemokratarnar. Tá segði eg einki, tí eg ikki var sosialdemo- kratur. SÍÐAN tóku teir fakfelags- menninar, men tá segði eg einki, tí eg var ikki fakfelagsmaður. AT ENDA tóku teir meg sjálvan, og tá var eingin eftir at mótmæla. setti í Hví verða arbeiðini so nógv dýrari? Í samband við 1. mai rødu mína hevði býráðsfor- maðurin í Havn, Poul Michelsen drúgva grein í Dagblaðnum, har hann m.a. ivadist í, um eg á Í maihaldinum umboðaði Uttanflokkalistan í bý- RAÐNUM ELLA Havnar Arbeiðsmannafelag Til hetta skal eg merkja, og eg sjálvandi talaði sum nevndarlimur í Arbeiðsmanna felagið hjá teim við- Havnar felag um lægstløntu her í sam- felagnum. Eg loyvdi mær at vísa á, at åvis arbeidi her i bynun verða nógv dýrari enn ætlað og spurdi eg eisini hver ið ábyrgdina hevur Tess meira ein kommuna brúkar av pengum, dýrari verður tað fyri hvenn einstakan borgara arbeiðs- tess eisini fyri mannin. Og tað er hann, sum eg hugsaði mest um Til hetta sigur býráðs- formaðurin í grein síni í Dagbladnum, og eg ger tað einu fjødurina til 5 hesn. Eg haldi, at tað var ikki eg, sum gjerdi nakra fiødur til høsn, men eftir ti sum fer fram i Havnar Kommunu í dag, sýnist tað ikki sum annað enn, at hendan eina fjødurin í mongum førum verða til 10 hesn At arbeiði verða dýrari enn ætlað, kunnu grundir vera tyri Tad er eisini meguligt. at grundir eru fyri, at bæði Gullsvingið og Villing- gjørdust Men hvør ardalur dvrari enn mett nógv er orsekin til, at vit, sum borgarar eru, ikki fáa at vita hví? Tað var serliga hetta eg eftirlýsti Ein av orsekunum til, at oll hesi arbeiði verða so nógv dýrari, er ivaleyst tann arbeiðs nogva kraftin, sum kemur uttan ífrá, orsakað av tí stóra byggivirkseminum, sun millum annað Havnar Kommuna hevur sett í verk. Eg kundi freistast at spurt, hvussu nógvar út- lendingar Havnar Komm- una hevur til kost og logi hvenn einasta dag. og hvussu nógv tað kostar. Poul Michelsen kann siga, hvat hann vil. Slepp okkum bert undan tápu ligum undanførslum, men gev okkum ístaðin eitt veruligt svar uppá hetta eg spyrji um Og eitt aftrat. Hvussu verður, tá øll hesi arbeiði eru liðug? Hver situr tá eftir við Svarta peri? Neyvan Poul Mici elsen, men arbeiðsmaðurir stór í Havn Andrias Debess Hans Birgir Hansen: EDV-nýtslan hóttir fólkaræðið Eitt gott fólkaræði er gagnligari enn EDV Ferovingar eiga at taka tað til eftirtektar, sum er hent í løndunum USA, Sveríki og Danmark og haraftur at seta sær sjálv- um spurningin: Kann Eff- ektiviteturin hjá EDV- maskinum metast í virði við fólkaræði? Henda greini er frá Jussi Merklin, sum er út- búgvin cand. polit. Hann var danskur ríkistrygdar- serfreðingur innan EDV- tólini frá 1971 - 1978 og er rithevundur til bekurnar Registerstaten Danmark, Demokratiet undergraves oppefra og Censur-Sagen. Jussi Merklin er eisini limur í Det Danska Data- rád. Hann sigur m.a., at tann nýggja teknologiin (EDV-tekonloggin) kroystir seg inn å øll økir i samfelagnum, og hevur hon í fleiri londum so við og við brotið igjøgnum — bæði á privata og almenna økinum. Tað skal ikki vera sagt, at EDV-teknologiin ongar positivar síður hevur, tí sum dømi um positiva åvirkan, kann nevnast økta framleidslan. Hjå summum fellur henda framleiðslan so væl í eyg- uni, at tey stara seg blind at hesi og harvið bert síggja ta Mær tykist góðu síðuna vent vera í holuni, tí sjávlt teir treiskastu teknokratarnir í løndunum sum USA, Sveríki og Danmark. noyðast nú at arbeiða við vandamilu árinunum, sum EDV-teknologiin viðferir. Hetta hóast teir fyri umleið tveimum árum síðani, treytalesyt av- sannaðu, at nakrir sum helst trupulleikar spurd- ust burturúr nýtsluni av EDV-maskinunum, sigur Jussi Merklin. Politisk amboð: Víðari sigur hann: Tú kanst ímynda tær EDV, sum eitt amboð til loysn av ymiskum uppgávum, men hetta er ikki nakað neutralt amboð. EDV er eitt smidligt amboð, sum kann inrættast eftir keyparans og brúkarans ynski, og kunnu tí keyp- arin og brúkarin avgerða nýtsluháttin. Hetta merkir sostatt, at sam- felagsliga EDV-nýtslan í veruleikanum verður eitt politiskt kann umskapa samfelagið fullkomiliga amboð, sum Bílig arbeiðsmegi EDV-tólini kunnu nýtast at skapa arbeiðsloysi við og í fleiri londum gongur sjón fyri segn. Bert eftir fáum árum eru fleiri arbeiðir longu útruddað, ti EDV-nýtarar ynskja at uppsiga dýru arbeiðs- megina — arbeidsfølk, og ístaðin gera nýtslu av bíligu EDV-maskinunum. Tá hesi mistek vórðu framd, varð ikki hugsað um útreiðslurnar fyri tey mennsikju, sum gjerdust arbeiðsleys og sálarliga niðurbrotin. Talan er í veruleikanum um stórar peninganegdir, sum sam- felagið skal av við í ar- beiðsloysisstuðli og nerva- heilivági til tey uppsegdu. sigur Jussi merklin, og leggur aftrat: >Men tað er ikki bert tey uppsøgdu, sum vera rakt av trup- ulleikum í samband við mista innteku, men eisini —ið