týsdagur 27. mai 1986síða 7

Nr. 58 — 27. maí 1986 Ikki annað enn ein kundi væntað Enn einaferð eru danir á gosi, tí steðan í Fólka- tinginum aftur er tann, at ein føroyskur fólkatings- limur avger um eitt inn- anhýsis danskt prinsipp- mál, um Danmark skal hava enn eitt sjónvarp, TV2 kallað. Stjórnarflokkarnir vilja hava hetta mál samtykt, men radikali flokkurin. ið annars stuðlar stjórnina, er partvíst ímóti hesum. Andsteðan er ímóti upp- skotinum. Forsætisráðharrin hev- ur aftur biðið stuðuissvein sín, O. Breckmann koma til Keypmannahavnar, tí hann hevur brúk fyri hansara atkveðu. Tað er sjálvsagt, sum Jógvan Sundstein, for- maður fólkafloksins segði við danska útvarpið sunnukveldið, at føroyskt valdu fólkatingsmenninir hava sama rætt at at- kveða í fólkatingsinum sum einhver annar. Men munurin er bert, at hetta er tann rættur, sum fólka- flokkurin ákærir hinar fyri at brúka. Og við atkveðugreiðsl- uni undan páskum at- kveddi fólkaflokkurin jú beint ímóti tí, sum hann sigur seg standa fyri í før- oyskum politikki. Fólkaflokkurin kann sjálvsagt beklaga, at um- boðsmaður teirra í Fólka- tinginum ger beint tvert- urímóti tí, sum hann undan valinum lovaði veljarunum. Tað er jú ikki fremmant fyri Fólka- flokkin. Í hesum feri at blanda seg upp í innan- hýsis donsk viðurskifti. Men so kann Fólka- flokkurin í hvussu er breggja sær av at eiga heiðurin fyri, at Danmark í dag er tað land, sum hevur hægsta skatta- trýstið, takkað veri at- kveðu teirra í Fólkating- inum. At teir gera beint ímóti tí teir annars siga, er ikki annað, enn ein kundi væntað frá teirri síðuni. J. Lindenskov NB Tað síðsta, vit hoyrdu í Dounreay må steðgast Kjarnorkuvanlukkan í Tjernobyl hevur avdúkað, at kjarnorka til sokallad friðarlig endamál ikki er so vandaleys, sum ofta pástaðið. Hendan vanlukka hevur eisini sýnt heiminum, at tá óhappið er úti, er einki sum eitur landamerk og einki, sum kann steðga eitringini. Her ráða veður og vindur — ikki teir teknokratar og planleggj- við longri fráleika ff KJARTAN DALSGAARD TRYGGINGAR arar, sum seta kjarnorku- verkini niður á pappirid og rokna út, at eitt óhapp kann henda í mesta lagi hverji tveyhundraðtúsund ár Tað er í treysti til tilikar útrokningar, at kjarn- orkuverk serstakliga und- ir oljukreppuni vórðu legd uppat tættbygdum ekjum at veita orku til húsarhald og ídnað. Men sum sagt hava tær mongu van- lukkur á kjarnorkuverk- um í seinastuni sýnt, at vit hava við tekni at gera, sum vit als ikki kenna til fulnar og sum vit undir ávísum umsteðum als ikki hava tamarhald á. Eisini Feroyar liggja í vandaøki, tá talan er um kjarnorku til friðarlig endamál. Stersti vandin hóttir okkum frá grann- anum fyri sunnan Stóra- bretlandi. Í Dounreay úti við strondina í útnyrð- ingspartinum av Skot- landi liggur eitt kjarn- orkuverk. Hetta er í sjálv- um sær nóg álvarssamt fyri okkum. Nú er so ætl- anin at byggja eitt verk afturat at viðgera og endurnýggja kjarnorku- burturkast frá eðrum kjarnorkuverkum. Henda samreðu millum OB og danska útvarpið er heldur ikki annað enn væntað. Fólkaflokkurin er íkki annað enn eitt tiltak í en- ternum donskum konserv- ativum politikki og er til- reidar at koma, tå Poul Schliiter hevur brúk fyri eini atkveðu. Til tess at fáa rættvis- gjørt hesa segu fólka- floksins, skjýtur OB skuldina á teir radikalu, nú hann enn einaferð blandar seg. Tydiliga kemur til skjals loyndaravtalan so- leiðis: at OB altíð er tekur, tá ið tørvur er fyri honum í innanríkispoli- tikki. ætlan verður, um hon gerst veruleiki, einsonn hóttan móti okkum, sum búgva í Føroyum, um tað er eftirfarandi, sum norska pressan hevur sagt frá. Í Noregi, sum eisini liggur í vandaøkinum, hava myndugleikarnir longu tikið stig til at leggja trýst á Bretland fyri at fáa steðgað verk- inum í Dounreay og fyri at forða at nýggja verkið verður bygt. Feroyingar kunnu ikki sita hendur i favn, meðan bretar so- leiðis spæla við lagnu okk- ara. Vit eiga saman við eðr- um tjóðum og samfel- egum eitt nú norðmonn- um, íslendingum, hetlend- ingum og orknoyingum at gera eina felags fylking ímóti teimum vandamiklu ætlanum, sum bretar hava. Tað skal vera okk- ara vón, at landsstýrið sum skjótast tekur hend- an spurning upp yvir fyri uttanríkisráðnum eins væl og okkara ættarfrændum fyri vestan, sunnan og norðan Jóannes Dalsgaard Tórfinn Smith Síða 7 Óli Breckmann og danska TV 2: Fólkaflokkurin aktar harra- boðum úr Keyp- mannahavn Óli Breckmann á kngunum fyri Schliitter Uttan mun til um Óli Breckmann fer at atkveða fyri TV 2 á danska fólkatingi ella ikki, so hevur hann longu fleiri ferðir víst, at hann, og sostatt føroyski fólkaflokkurin hevur lagt seg út í innanhýsis donsk viðurskifti. Hetta hendi m.a. herfyri, tá hann bjargaði tí sonevnda páskapakkanum. Hesaferð verður helst trystid frá floksfeløgunum í Feroyum so mikið stórt, at Óli Breckmann, tá avtornar, noyðist — ímóti sínum egna vilja — at lata vera við at leggja seg út í donsk innanhýsis viðurskifti. Í Danmark hevur tjakið um eina sjónvarpssteð aftrat. TV2 kallað, staðið á breddanum leingi — og nú er málið so langt frammi, at Fólkatingið seinni í vikuni skal avgera, hverja lagnu hetta mál skal fáa. Tað hevur staðið rættiliga nógv á gosi um henda spurning, tí her snýr tað seg m.a. um at geva rúmd fyri einari sannari innrás av ellum meguligum formum fyri sendingum uttanífrá, m.a. meira og minni ótamdari reklamu frá útlenskum fyritøkum. Og hesum er danir yvir- hevur sera ivasamir 1. Men hjá okkum gjerdist spurningurin ikki so lítið spennandi, tí nú er greitt, at ilt er at fáa ein meirluta fyri uppskotinum uttan so, at eisini teir føroysku fólkatingslimirnir atkveða fyri. Ella fyri at nevna tað so, sum Fólkaflokkurin segði undan seinasta fólkatingsvali, blandar seg upp í innanhýsis donsk viðurskifti. Ikki tí, Óli Breckmann, og harvið Fólkaflokkurin, smæðist ikki fyri at blanda seg upp í donsk viðurskifti. Tað var nett- upp eitt sovorðið innan- hýsismál, hann atkveddi fyri, nevniliga so, at danir við fólkafloksatkveðuni nú hava heimsins stersta skattatrýst, -prosent. Men reddir eru tó frammi um, at formaðurin í Fólkaflokkinum, Jógvan Sundstein hevur sagt, at tað er at blanda seg, um OB nú atkveður fyri TV2. Hvussu verður og ikki — atkveðan hjá Fólka- flokkinum, um hann blandar seg upp í ella ikki, er fullgyldug. Spurning- urin er bert, um avtalan, sum Fólkaflokkurin hevur gjort við konservativa for- sætisráðharran, er so mikið avgerandi í spurn- inginum um at blanda seg upp í danskan politikk, at OB noyðist at atkveða fyri Orkuspell Í oddagrein nevnd Orku- spell skrivar Dimmalætt- ing um studningsveiting- ina til Feroya. Tað er klárt at Sam- bandsflokkurin ger alt fyri at fjala útyvir máttloysi sítt. so sum tað vísti seg seinastu 4 árini teir sótu í ábyrgdarsessi, sum ferdi samfelag okkara út í eina sera hættisliga fíggjar- steðu, ikki minst tá vit hugsa um statsins studn- ing til Feroya. Teir blundaðu bara yvir- fyri tí veruleika, at borgar- liga ríkisstýrið, sum Sam- bandið annars stuðlar av kraft. yvirhevur ongantíð vildi so mikið sum tosa vi teir um studningsveiting- ar, tí teir fyrst vildu hava umleggingina av studn- ingsveitingunum til Feroya frá hondini. Men Sambands- flokkurin hevði valt at seta kikaran fyri tað blinda evgað — her skuldi og mátti førast rættur sambandspolitikkur. Úrslitið kenna vit. Full- komið stopp fyri broytt- um ella ektum ríkisstudn- ingi til Feroya har ríkis- stýrið annars vanliga tekur lut. Tí ríkisstýrið vil ikki tingast fyrrenn studnings- umskipanin er frá hondini. Tó, Sambandsflokkurin fekk Bertel Haarder und- an seinasta vali at geva eitt lyfti, tað var blokk- studningurin til vinnu- skúlarnar í Feroyum. Veruleikan um, at vit nú missa studningsrætt finna vit á sosiala økinum. Blokeringin fyri sam- ráðingum á hesum eki hevur Sambandsflokkurin einsamallur ábyrgdina av Tí flokkurin noktaði fyri at fera tær samráðingar- nar sum ríkisstýrið kravdi, um teir yvirhevur skuldu vera við í framtíðar loysn av felagsuppgávum. Soleiðis er tað bara. J. Lindenskov