leygardagur 7. juni 1986síða 3

Nr. 63 7. juni 1986 — Tað er eingin annar enn eg sjålvur, sum standi aftanfyri ætlanina »Sundsdepilin« og eg eri ikki strámaður fyri nakran útlendskan kapital Soleiðis sigur Hans Mortensen í eini við- merking til skrivingina um ætlanina at fara undir arbeiðið uppá Sundsdepil- in. Hann er sera ónegdur við yvirskriftina í Sosial- inum seinasta hósdag, sum var: >Hver stendur veruliga aftanfyri Sunds- depilin?< — Eg skilji hasa yvir- skriftina soleiðis, at sipad verður til, at okkurt lusk er aftanfyri, men til tað kann eg bert siga, at tað er tað ikki. — Tað liggur hverki til mína náttúru ella ment- alitet at skula brúkast av ødrum. Eg arbeiði ikki fy ri aðrar og kann siga, at eingin stýrandi kapitalur verður á útlendskum hondum, sigur Hans Mortensen. — Men hvussu ber tað til, at útlendskir lánistovnar vilja figgja eitt so stórt projekt, sum bert ein maður stendur aftanfyri, og í hvenn mun fíggja útlenskir lánistovnar pro- jektið? Hans Mortensen: — Eg havi rætt til at læna peng- ar sum einhver annar, ið ætlar sær í gongd við eitt idnadarprojekt og í hesum førinum vísir tað seg, at útlendskir lánistovnar eru sera hugair fyri at læna pengar, tí teir trúgva uppá projektið. Teir siga beinleiðis, at hetta er rætta leiðin hjá feroy- ingum at ganga, nevniliga at foredla fiskin meira og samstundis framleiða út- gerð til fiskiflotan. Teir meta kjarnan at vera eitt sera týdningarmikið lið í ellum hesum ætlanunum. So teir trúgva uppá pro- jektið og persónarnar aft- anfyri. Er tað ætlanin, at tú einsamallur skal standa fyri ellum projektinum, ella sleppa aðrir eisini uppi eitt nú við at seta pengar i? Tað er so spurning- urin, hver torir og hver hevur áhuga fyri tí. Hig- artil er tað so bert eg sjálvur, sum havi sett pengar í projektið og havi eg úr egnum lumma brúkt millum 3-4 mill. kr. til projektið. — Onnur er annars vælkomin at seta pengar í, um tey hava hug til tað, sigur Hans Morten- sen, sum annars ikki held- ur nakað legið vera í ti, at ein einsamallur persónur tekur stig til slíkt stórt projekt. — Um viðkomandi per- sónur sjálvur átekur sær fíggjarligu ábyrgdina, so dugi eg ikki at síggja, at nakað legið er. Eg má hava loyvi einsvæl og ein- hver, sum fer undir at seta á stovn handil ella annað, at taka stig til eitt slíkt projekt. Nú verður byrjað Tað eru tvey ár síðani, at Sundsdepilsprojektið varð almannakunngjert, og nú eru so tey flestu loyvini í lagi, soleiðis at farast kann undir ar- beiðið. Tað fyrsta, sur. verður gjørt, er havnin og bygg- ibåningin av lendinum, sum Tórshavnar komm- — Eg eri ikki strámaður fyri nakran útlendskan una stendur fyri. Tikið er av einum tilboði frá byggifelagn':r. Pihl á Søn uppá góðar 44 mill. kr Ætlanin er at seta spak- an í í juli ella august. Sundsprojektið snýr seg í stuttum um at byggja ein ídnaðardepil við fleiri virkisbygningum og so eini kjarnu. Hans Mortensen sigur, at upp- runaliga projektid er nakað broytt soleiðis at tað nú er 40% minni. Samlaði kostnaðurin er nú mettur til einar 200 mill. kr. ímóti 350. Sjálvur kjarnin fer at kosta mill- um 50 og 75 mill. kr Men hví fara undir hetta stórarbeiði, nú so nógv onnur arbeiði eru í gongd og tervur er á ar- beiðsmegi? Til tað sigur Hans Mortensen, at tað er greitt, at nógv arbeiði er í gongd, men hetta fer helst ikki at standa við. — Tá vit fara í gongd umnekur ár, so haldi egf viðurskiftini er komin í aftur eina normala legu. Kanska tá verður ov htið arbeiði. / Fleiri í arbeiði á landi Hvat arbeiði viðvíkir, so heldur Hans Mortensen, at fiskifloti okkara er alt ov stórur og at framtíðar flotin fer at krevja nógv færri mans enn í dag, og tað ger at neyðugt verður við arbeiðsplássum á landi. Her er so ætlanin, at Sundsepilin skal vera ein av avbjóðingunum. Talan verður rætt og slætt um umplasering av arbeiðsmegini. Hóast tað nústani nú verður farið at projektera sjálvan Sundsdepilin, so hevur partafelagið Sjótól, sum Hans Mortensen eigur, í eina tíð gjørt yms- ar menningarroyndir. Tal- an er um trý projekt, meðan 7 onnur eru á tekniborðinum. Tað snýr seg um útgerð og reiðskap til fiskiflotan Hans Mortensen, stjóri: — Eg eri ikki strámaður fyri nakran útlendskan kapital Brúk fyri báðum Ein partur av kritikkinum móti Sundsdeplinum hev- ur verið, at almennir granskingarstovnar eiga at taka sær av verumenn- ing o.l. og at hetta eigur at verða latið til privat- virki at umsita Hans Mortensen: — Ég haldi tað er brúk fyri bæði teimum verandi almennu stovnunum og einum „Sundskjarna<. Vit hava longu uppdagað, at eingir stovnar eru í Føroyum, sum kunnu taka sær av ti útviklingsarbeiði, vit gera. Vit eru ti noyddir at keypa »kjarnuvitan« í eðrum londum. Eg ivist ikki i, at vit kunnu fáa eitt sera posi- tivt samarbeiði við ver- andi almennar stovnar so sum Heilsufreðilig Starvsstovuna, leggur Hans Mortensen aftrat. Hann tekur annars ikki undir við úttalilsum hjá Vilhelm Johannesen, idn- aðarmálaráðharra í blød- unum herfyri, um at bert tað almenna eigur at standa fyri menningar- arbeiði, tá kunnu flest megulig hava atgongd til úrslitini. Eg må so avgjørt visa hasum aftur. Tad, sum eyðkennir føroyingar okkurt skal gerast, so er, at få kannast og endar tað við, at útlend- ingar stinga av við hug- skotunum. Bygdamenning! Hans Mortensen, sum sigur seg einki hava ímóti at leggja seg út í tjak um Sundsdepilin nú, heldur, at tann parturin av krit- ikkinum, sum hevur snúð seg um bygdamenning, hevur verið heilt skeivur. — Eg haldi, at orðið bygdamenning er vorðið misbrúkt. Øll brúka hetta orðið, men eingin sigur, hvat tað í vruleikanum stendur fyri. Eg haldi t.d ikki, at tað er bygda- menning at flyta eina skrivstovu úr Havn og út á bygd Sjálvur haldi eg, at Sundsdepilin og tær hug- sjónir, sum liggja til grund fyri honum, eru bygdamenning, og hetta gjørdi eg eisini vart við á fiskivinnutinginum her- fyri Sundsdepilin skal spræna megi út í hvenn krók í landinum, og eg haldi. at hetta projektið kann verða sera góð in- spiration til veruliga bygdamenning, sigur Hans Mortensen at enda. jan EB SS ESS SATA, Framhald av sidu 2 Hevur landsstyrid mist styrigreidirnar fyri bord? Landsstyri stendur sum sagt rættiliga hjålp- arleyst i dag. Eitt ambod, sum tørvur er å, er lands- bankin. Um hann virkaði í dag vóru vit betri útgjerd- ir, men vónandi er hann ikki langt burtur. Bú- skapardeildin er seti á stovn og skal hon m.a. fyrireika landsbankan, samstundis sum hon skal vera ráðgevandi hjá lands- stýrinum í búskapar- spurningum. Um tað var ein komm- una, sum skuldi flutt allar hesar pengarnar heim, so kundi landsstýrið gjert sina ávirkan galdandi orsakað ásetingar í komm- unulógini, men tað er eingin lóg, sum ásetur, at nakar privatur skal hava lovi til at taka lán Eitt annað SMS Er hetta ikki ein óbein- leiðis eggjan frá landsins síðu til at tað verða privat- menn, sum taka lán heim og harvið stýra vinnuliv- inum heldur enn td. kommunur. Tað kann ein siga, men hetta er eisini ein av- bjóðing til teir almennu myndugleikarnar. Hetta vísir ikki minst, at tað al- menna als ikki hevur tey neyðugu amboðini til at stýra búskapinum Hóast landsstýrið ikki fær gjørt nógv fyri ella ímóti = ætlaðu Sunds- depulsætlanini, so verður málið helst umrett í lands- stýrinum fyrsta dagin, heldur vilhelm Johanne- sen. Landsstýrismaðurin óttast fyri teimum avleið- ingum, sum depulin kann fáa, og heldur, at Sundsdepulin fær somu avleiðingar fyri feroyska vinnulívið sum SMS fekk fyri handilslívið í Havn. tor.- Góðar rabarbur — fáast. TIf. 124 31 Fiat Fiorina Minni vøruvognur biliga til sølu. Tif. 1 18 20 e!la 124 31