hósdagur 8. mai 1986síða 16

Síða 16 fyri fíggjarligum tapi or- sakað av at fiskakeypari fer av knóranum, rindar grunnurin 90 prosent av ti mista peninginum. Væntandi verður ein lenartrygdarskipan fyri verkafólk á landi fingin í lag á tann hátt, at lógin um trygdargrunn veiðu- manna verður broytt so, at hesin grunnur verður til ein trygdar- grunn fyri verkafólkið. soleiðis at trygd fæst fyri eisini 90 prosentum av lønini um eitt heldur uppat og arbeiðs- fólkið eigur løn til góðar, sum arbeiðsplássið ikki er arbeiðspláss at rinda tíðina hevur ført fyr Seinastu spurningurin um eina fast lønarskipan ella minstulenarskipan verkafólk í Í mong ár verið umreddur hava vit havt eina minstu- lenarskipan fyri skips fiskimenn. Tey seinas try ar hava vit eisin! havt eina na minstulenar skipan fyri útróðramenr Grundgevingin y teimum her minstulønarskipanun hevur verid, at voru So tøku vánirnar skift andi, ilar. Og hetta er sjålvandi so évissar, so ósta rætt. men tað sama kann sjálvandi sigast um inn- tekuvánirnar hjá tí part- inum av verkafólkinum, sum vinnur sína úrteku við at arbeiða í fiskiidnad- inum. Tí er hetta ein spurningur, ið eigur at takast upp við tað fyrsta Tá vit tosa um barnsburð- arfarloyvi, so mugu vit í fyrsta lagi ásanna, at her er munur á teimum ymisku bólkunum í sam- felagnum, og í eðrum lagi mugu vit her eru vit sannir eftirbátar tá vit samanbera okkum við tey næstu grannalondini. ásanna, at Verkamannarerslan hevur altíð kravt eitt rættvísari býti. Eitt rættvísari býti av ágóðanum og eitt rætt- vísari býti av byrðum, t.v.s. at byrðarnar í sterri mun verða lagdar á teir herðar, sum veruliga eru mentir at bera. Og her er skjetil settur á við teim- um nýggju skattalóg- unum, har seluvinningur í ávísum førum kemur undir eina sera rímuliga skatting. Her er talan um milliónaupphæddir í vinn- ingi, sum áður fór til nýtslu, uttan at skattur varð goldin. Her var ikki talan um annað enn at samfelagið tók ein part av sínum aftur. Talan var í stóran mun um samfelagsskapt- an vinning skaptur av tín- um og mínum skattapen- ingi. Tá eitt av høgrablød- unum fyri nøkrum døgum síðani skýrdi hesa skatta- lóg eina svikagerð, so haldi eg at broytingin var á góðari leið og at arbeið- ararerslan kann vera negd við hetta. ]. mai er eisini tann dag- urin tá verkafólkið setur síni krev fram. Talan er ikki um nekur órímilig krev. Talan er bert um sjålvsøgd krøv Krøv: um best møgulig lønarkor um størst møguliga trygd å arbeidsplåssinum um eitt arbeiðsumhvervi, sum ikki setur heils- una í vanda um somu arbeiðsviku sum ell onnur um trygd fyri at lenin, ið n, ikki glepp- ur einum av hondum um somu trygd á ellisár- um sum aðrir bólkar í samfelagnum um at hendan trygd eisini verður galdandi tá tal- an er um vanlukku, sjuku, barnsburð 0.s.tr Skulu vit taka saman um, 1 so skulu vit nu og fram- f eftir virka I yri at ein eykapensiónsskip an verður sett í gildi at vitfáaeitt vælvirk andi arbeiðseftirlit at vitfáaeitt bett og tryggari arbeiðsum- hvervi at vit fáa fulla trygd fyri at tann len, sum vunn- in er, kemur til út- gjaldingar at meguleikin fyri eini minstulenarskipan verður vidgjørdur við tað fyrsta Og síðan er tað tað sum stríðið altíð stendur um Eitt býti av ágóðanum og eitt rættvis- ari byti av byrðunum! rættvisar! mai er ein altjóðadagur Hetta er dagurin hjá al tjóða verkamanna rersluni. Ti skal eg ikki enda uttan fyrst at leita út um okkara egnu landodd- SN S0SjalUrin ar Fyrst leita tankarnir til fólkið í triðja heiminum Til tey tilafturskomnu londini. Ein slíkan dag eiga vit at lýsa okkara samhuga við hesum part- inum av heimsins íbúgv- um. Í tí dagliga eiga vit at stuðla bæði við humanit- erari hjálp og við menn- ingartiltøkum. Okkara tankar leita eisini til fólkið í teimum londum, har demokratiska stýrisskipanin ikki virkar, har frælsið verður nýtt til fótatraðk og har sjálvsegd mannarættindi ikki verða vird. Vit fordema hesi einaræðisstýrir og tað gera vit uttan mun til um hesi stýrir eru kommunist isk ella kapitalistisk. Júst í hava vit eitt talandi demi vandamikil verða, hesum døgum um hvussu kjarnorkan kann eisini tá hon verður nýtt til friðarlig endamál til orku. Hvat hendir um nú øll goymslan av kjarnorku- verður tikin í Jú har er mikið til tess at beina fyri okkum øllum 17 ferðir Hóast vit førovingar eru vápnum 9 nýtslu? nóg fámentir og fjarskotnir, so haldi eg, at vit ein slíkan dag eiga at mæla stórveld- unum til at steðga við kappdubbingini og heldur at virka iyri linna og av- vapna Tað er |. mai Tað sprettir og grer á fold. Ljósið hevur vunnið á myrkrinum. Summarið er í hondum. Eg vil enda við at ynskja feroysku verka- mannarersluni at hennara summar skal koma. Sama ynski sendi eg til alheims- verkamannarersluna, til íbúgvarnar í triðja heim- inum, í teimum londum har tann frælsa demokrat- iska stýrisskipanin er sett úr gildi og til allar heims- íbúgvar sum vilja virka fyri friði, javnrætti og frælsi.« ins Slíkan dag sum 1. mai eiga vit eisini at mæla stórveldunum til at steðga við kapp- dubbingini og heldur virka fyri linna og avvápna. Framhald av síðu 3 stýrið nýliga hevur tingið frá Greenpeacefólki, stendur svart uppá hvítt, hvat tað er teir vilja: at grindadráp er ómenniskja- ligt og púra óneyðugt, og at tað tí skal steðgast fyri einhvenn prís. Vit prenta eitt av hesum brevum, ið er á enskum og kemur úr USA. Í bræv- inum greiðir Greenpeace sínum limum frá grinda- drápinum og sigur m.a., at tað er ógvuliga umráðandi at nýta meguleikan nú at mótmæla grindadrápinum í Feroyum, soleiðis at hetta kann verða brúkt sum jarnbrot í stríðnum fyri at verja ell heimsins småhvalasløg. Kjartan Hoydal, fiski- vinnustjóri = sigur við Sosialin, at fyri sær er hetta nakað nýtt, tí higar- til hava umhvervisfelegini borið ótta fyri grinda- stovninum sum so, men nú tykist sum at tey vilja nýta hetta hevi at vinna sær undirtøku og brúka grindadrápið í Feroyum sum eitt symbol uppá teirra globala arbeiði eins og tey gjørdu við kópa- veiðuna í New Foundlandi á sinni. — Tað er greitt, at her stendur nógv uppá spæl hjá umhvervisfelagsskap- unum. Teir vilja allir hava vinning burturúr grinda- drápinum og brúka hetta sum jarnbrot í royndunum at friða allan smáhval, sigur Kjartan Hoydal. Við myndum av hvalum sum eru skornir á háls appellera teir til kenslur- nar hjá vanligum fólki og eisini hjá limunum í al- tjóða hvalaveiðunevndini. Endamálið er at fáa IWC at góðtaka, at eisini smáhvalurin hoyrir undir málsekið hjá hesum stovni, tá tað snýr seg um at áseta kvotur og at friða hval. Umhvervisfelagsskapir- nir vilja hava grindadráp- ið aftur á forsíðurnar nú undan fundinum í altjóða hvalaveiðunevndini, sum verður í Sveríki í juni. — Vit meta ágangi alla staðni frá, sigur Kjartan Hoydal og heldur fyri, at tann størsta vanlukkan sum kann henda, er, um grindaformenninir ikki megna at hava tamarhald á komandi grindadrápum. Tí í hesum degum vitja sjónvarpsfólk og onnur, sum fegin vilja síggja eitt grindadráp. — Verður nóg nógv gjert fyri at forða fyri ein- um ljótum drápi ? — Vit kunnu ikki gera annað enn leggja ábyrgd- ina á grindaformenninar og vóna, at teir eru ferir fyri at umsita hesa ábyrgd. Annars vísir Kjartan Hoydal á, at landsstýrið hevur gjert eitt stórt arbeiði fyri at kanna og skaffa upplýsingar um grindahval og -dráp og er ætlanin at hetta tilfarið skal leggjast fyri fundin í altjóða hvalaveiðunevnd- ini í juni. — Eg haldi her er gjert eitt stórt og gott arbeiði, og at vit hava nógv góð argument at leggja fyri fundin. Hesi vísa m.a., at stovnurin er ikki hóttur, at vit royna at seta reglur soleiðis at drápið fer fram á ein meira humanan hátt, sum tikið verður til o.m.a. — Men, leggur Kjartan Hoydal afturat, tað nyttar so lítið at koma við sakligum argumentum, tá tað eru kensiurnar og í stóran mun ósaklig argu- ment, ið telja mest hjá teimum, sum vilja friða grindah + in. — Men tað er so altjóða hvalaveidunevndin, sum skal meta um kanningar- úrslitini og ikki teir ein- støku umhvørvisfelags- skapirnir ? — Tað er rætt, og eg rokni heldur ikki við, at IWC fer at ganga krev- unum hjá víðgongdum umhvervisfólki á meti um at gera smáhval sum grindahval til part av teirra málseki. jan