leygardagur 21. juni 1986síða 11

Nr. 69 — 21. juni 1986 tíðindablaðið S0Sialurin Ábyrgdarstoða í álvarsmálum er ikki tað sama sum Kritikkur ella grenj men neyðugt fyri skynsama menning — ikki minst innan skúlagátt — skrivar lærarskúlanæmingur í grein til Sosialin. >Tú kanst ikki læra born at elska náttúruna eiga part í og tí eisini mugu gera nakað við“ Hetta er ikki grenj, men ábyrgdarstoða í álvarsmáli Aftaná sendingina »Bros« í sjónvarpinum herfyri, havi eg hug at koma við nekrum viðmerkingum ikki til sangin og tónleik- in, men til nakað av tí sum Jógvan á Lakjuni kom fram við, í samband við undirvísing og uppaling tí eg haldi tað vera av týdningi, og ein líður i ti tjaki sum fer fram í dag um skúla og undirvísing uppaling sum heild Jógvan á Lakjuni helt tað vera umráðandi at vit í skúlanum legdu stóran dent á at læra næmingar- nar ikki at vera kritiskar, men læra tey negdsemi, sum hann tók til atw vera negd við tað tey hava, tað samfelagið tey liva i, ti: (citat) »vit hava tað so gott i Feroyum, vit hava onki at grenja um.« I fólkaskúlalógini stendur, at uppgáva skúl ans er at uppala næming- arnar til sjálvsteðugar borgarar, við ábyrgd og ávirkan í einum demokrat- iskum samfelag. Fyri at hava ábyrgd, og fyri at hava ávirkan tá avgerðir verða tiknar, krevst eitt innlit innlit í hvussu samfelagið er uppbygt og virkar, hvussu avgerðir verða tiknar og hverja ávirkan tað hevur, o.s.fr Fært tú eitt innlit í hvussu eitt samfelag virkar, ella innlit í ymisk viðurskifti rundan um teg, fert tú samstundis at ivast og seta spurningar: er hetta nú besti mátin, kundi hetta verið eðrvísi — stutt sagt, tú verður kritiskur, góðtekur ikki alt, verður kanska ónegdur við tína stødu ella steðuna hjá eðrum og fært hug at broyta, finna aðrar megu- leikar, ganga aðrar leiðir, vilt vera við í avgerðum og hava ávirkan á ymisk viðurskifti Og er nakað skeivt í tí? Tvørturimøti, haldi eg — tad er skyldan hjå ein- uttan samstundis at visa å dålkingarvandan sum vit øll m.a. hetta skulu børn okkara læra umhvørjum menniskja i einumhvørjum og sambandi vid onnur menniskju. Og lærir tu sjålvur at vera kritiskur, góðtekur tú eisini at onnur eru kritisk og kanska íkki samd við tær — og her er tað orðaskifti, tað opna tjakið kemur fram, har ein og hver kann koma fram við síni hugsan har viðurskifti verða lýst frá so nógvum sjónarmiðum sum gjerligt, áðrenn av- gerðir verða tiknar Hetta er eftir mínum tykki eitt demokratiskt samfelag um tað er at finna nakrastaðni er ein annar spurningur, sum ikki ger tað minni umráð- andi at fólk eru kritisk. Og skulu vit uppala og út- búgva menniskju til at liva í einum slíkum sam- felag. er einasta rætta leiðin ein opin, fleirtáttað undirvísing, sum ger næmingarnar kritiskar — ti kritikkur kann so sanni- samfelag liga eisini vera positivur og uppbyggjandi ! Jógvan á Lakjun nevndi eisini í samreðuni at hann vildi vísa og minna á tað vakra og góða í lívinum. Og tað er púra rætt — men fyri at kenna og verja tað góða, mást tú eisini kenna tað ónda. Annars verður tað vakra og góða einans nakað veruleikafjart, sum tú kanst flýggja til og njóta tá tú finnur tað fyri gott Tú kanst ikki læra bern at elska náttúruna uttan samstundis at vísa á dálkingarvandan, sum vit oll eiga part í, og tí eisini mugu gera nakað við skal nekur náttúra til Tú kanst rættvisi stundis at vera ikki tosa um uttan sam- visa á tað Orættvisi, sum er allastaðni, bæði rundan um okkum. Er tað »grenj«, tá fólk mótmæla kjarnorkuverk- her og um, nú aftaná at van- lukkan í Ternobyl hevur víst okkum á vandarnar við hesum verkum? — Eg vil kalla tað ábyrgdar- kensla, fyri hesum og komandi ættarliðum. Er tað »grenj«, tá fólk mótmæla tilvildarliga ætl- aðum brennisteðum, tí tey óttast dálkingarvandan? Eg haldi tað skyldu okkara, at gera myndugleikarnar rugar vera við, at ell eru ikki samd x vil pin på r- og ippalingar samanhang, »åt menneskene iKKe bare er »ofre for vilkår- Morgun- lestrar Månadagur nr. 32 »Å knæ fyri Gud' í Jesu navn'« 35 »Drottur min Krist« Tysdagur »Sjå, nu stigur sólina „Mitt ljós í myrkri, Jesus Krista Mikudagur „Jesu halga boð í minni »Alg6di Gud mín faðir era Síða 11 ene« ikke bare passive deltagere eller tilskuere selv om det måske umid- delbart kan føles sådan, men tværtimod at menne- skene hele tiden er med tilat udforme vilkårene, i tilsigtet eller utilsigtet retning gennem den måde, hvorpå vi lever, ar- bejder, forholder os til nat uren, til vore medmenne ske mg Íserne, og enner 1 de rpá £ ( k i synlige witat ur DOKini Vilkår og mennesker Ebbe Kuhle) 23. til 28. juni 86 Hósdagur »Nu skinur solin bjarta« »Leid, milda ljósa Fríggjadagur » Vakna'! Róp ar vaktar maðura Kúra og klaga« Leygardagur »Gud, ti tin akur må signa og verja« »So tak tå minar hendur« Hans Jacob Sigvartsen, Argir, lesur