týsdagur 24. juni 1986síða 16

Síða 16 Altjóða Friða e… Fyrija Hevuðsspurningurin, sum fyrst má loysast, er, hvussu heimurin í dag, fastgrógvin í ósemjur, verður til heim, har sam- ljóð og samarbeiði valdar. Heimsskipan kann bert reisast við óvikandi med- vit um eind mannaætt- arinnar, tað er andligur sannleiki, øll visindi menniskjunnar våtta. Mannfrødi, livvirkisfrødi, sålarfrødi åsanna bert eitt stig av menniskjum, hó- ast óendaliga fjølbroytt i sinum tydningarminni eyðkennum. Asannanin av hesum sannleika krev- ur, at vit blaka allar for- dómar frá okkum, for- dómar, grundaðir á rasu, stætt, húðarlit, trúgv, tjóðskap, kyn, siðmenn- ing — í stuttum alt tað, ið ger fólk fer fyri at halda seg vera meiri enn onnur. Viðurkeningin av eind mannaættarinnar er fyrsta grundleggjandi treytin fyri at umskapa og skipa heimin sum eina tjóð, heimið hjá manna- ættini. Alheims viður- kenning av hesi andligu meginreglu er av allar stersta týdningi fyri allar munagóðar royndir at skapa frið í heiminum. Hetta eigur tí at verða kunngjert um allan heim- in, lærast í skúlunum og alsamt verjast av ellum tjóðum, sum fyrireika seg til ta livrunnu broyting i samfelagsskipanini, hon hevur i sær Bahå'i krevur Sambært sjon- armiðnum viður- kenning av eind manna „einki ættarinnar minni enn avvápnan og endur- reising av øllum ti sið- mentaða heiminum, ein- um heimi, ið er sínámillum heftur við livandi bondum á ellum hevuðsekjum í lívinu: í politikki, andlig- um hugsjónum, handli og figgjarmålum, máli og skrift, men kortini óenda- liga ymiskur viðvíkjandi eyðkennum limaland- anna«. Tá ið Shogi Effendi, Verjin hjá Bahá'í trúnni, greiddi frá árið 1931, hvat henda grundleggjandi meginregla týddi, segði hann: >Hon hevur íkki tilendamáls at kollvelta núverandi samfelagsund- irsteðið; hon roynir at vidka grundarlagið hjá ti og endurmynda tess stovnar í samsvari við tervin hjá einum heimi, ið stødugt broytist. Hon gongur ikki ímóti legligari tjóðskaparkenslu og mat- ar ikki burtur undan neyð- ugum lóglýdni. Málið er ikki at keva eldin av skilagóðum forsturlands- alski í hjartanum hjá menniskjunum ella burt- urbeina sjálvstýri tjóð- anna, sum er so týdn- ingarmikið, um tær vilja sleppa undan avgjerdari miðsavnan. Hon hverki vanvirðir ella roynir at halda niðri fjølbroytileik- anum í tjóðareyðkennum, segu, máli og sidsøgu, hugsan og siðum, ið sund- urgreina tjóðir heimsins Hon avnoktar avgjørdari miðsavnan eðrumegin og ollum royndum til at javn gera hinumegin. Hennara loysnarorð er eind í fjøl broytileika ØL år = - rárið 1986 og Bahå'i: ttan um heimsfrið Fyri at náa hesum mál- um, mugu ymsar broyt- ingar til tað betra verða í steðuni hjá teimum ein- støku tjóðunum viðvíkj- andi politiskum avgerð- um. Á hesum eki valdar nú næstan fullkomið stjórnarloysi orsakað av skorti á greiðum lógum og alment viðurkendum og útinnandi meginreglum, ið kunnu stýra viðurskift- ini millum tjóðir. Fólka- sameiningin, Sameindu Tjóðir og teir nógvu fel- agsskapirnir og semjurnar gjørdar av teimum, hava uttan iva hjálpt til at minka um tey negativu árinini av stríði millum tjóðir, men tað hevur víst seg, athesir felagsskapir ikki kunnu forða kriggi. Í roynd og veru hava tíggjutals kriggj verið síð- an seinna heimsbardaga; nógv standa enn. Høvudståttirnir í hes- um vandamáli vóru longu komnir fram í 19. eld, tá ið Bahá'u'lláð fyrst setti fram > uppskotini um stovnseting av heimsfriði. Hann greiddi frá megin- regluni um felags trygd fyri oll i kunngerðum, sum vóru vendar til stjórnar- leiðarar = í heiminum. Shoghi Effendi gjerdi fylgjandi viðmerkingar til orð hjá Bahá'u'lláh: „Hvat kundu hesi fyndigu orð aðramáta týtt, enn at tað ikki slepst undan at skerja tað ótálmaða tjóð- skaparliga fullveldið sum avgjørt neyðuga treyt fyri at seta á stovn framtíðar Ríkissamfelagið við ellum tjóðum heimsins? Okkurt slag av yvir-riki má neyð- < % vi 4 turviliga menna seg. Til frama fyri tað mugu allar heimsins tjóðir sleppa einum og hverjum rætti til at kriggjast, åvisum rættindum til at åleggja skatt og øllum rættindum til at varðveita dubbing, uttan tað neyðuga til at varðveita innanhýsis landaskil. Slíkt yvirríki má hava innan sítt eki al- tjóða útinningaryrkis- gagn, ið hevur ovasta og óvikandi myndugleika yvir meguliga tversintum limum í ríkissamfelagn- um; Heimsparlament, hvers limir skulu verða valdir av ellum tjóðum, og hvers val skal verða ásannað av teim ymisku stjórnunum, og Hægsta- rætt, hvers úrskurðir skulu verða bindandi, eisini í forum, tá partarnir ikki hava játtað tí sjálv- bodnir at leggja sek sína fyri hann at avgera. Í hesum heimssamfelag verða búskaparligir múrar med alla brotnir niður, og sínámillum heftingin hjá arbeiðsgevarum og ar- beiðarum endaliga viður- kend, átrúnaðarlig fanat- isma og klandur eru við alla manað í moldina, figginda- skapur týnd fyri altíð; har skulu vera galdandi somu altjóða lógir, ið eru úr- slitið av vælumhugsaðu avgerðum Heimsparla- mentsins, og heimilað uppilegging í hernaðarliga stýri sameiningarlimanna, fer brot fram; og at enda heimssamfelag, har lúnsk rasuhatur og og hernaðarlig tjóðskap aróhógv er vorðin til var andi medvit um heims borgararættindi. Grovliga er hetta tann heim SKIJ an, Bahá'u'lláh fyrisá r verða skoðað á sum tanr frukt fagrasta spakuliga skeiði.“ Landsstjórin á Bahama oyggjunum Sir Gerald Cash, tekur ímóti fyri játtan um Heimsfrið i Nr. 70 24. juni 1986 pe motvegis Í sambandi við Altjóða Fridarårid 1986 hev- ur Báhá'í heimsfelagsskapurin givið út bræv undir heitinum »Fyrijåttan um heimsfrid«, stílað til allar tjóðir heimsins. Innihaldið ger tað núverandi steðuna í heiminum upp, og m.a. verður heitt á leiðarar hansara, uttan mun til hugmyndafreði, at stíga fram og við avgjørdum vilja samrådast i sameindari leitan eftir haldgóðum loysnum. Talan er so- statt ikki um nakra áhtrúnaðarliga propa- gandu, men heldur um praktisk uppskot teimum ovurstóru unum, heimurin í dag hevur at dragast við. Brævið er givið oddamonnum í Eystri og Vestri eins væl og ST-aðalskrivarranum Perez de Cuiellar. Í Feroyum er tað handað Atla P. Dam, legmanni. Móttekan hevur sum heild verið stak góð, og millum tey oddafólk kring allan heimin, ið hava gjert sera positivar viðmerkingar eru Margretha danadrotning, ísraelski forsetin Chaim Her- zog og forsætisráðharrin Shimon Perez, Laurent Fabius, fyrrv. forsætisráðharri i Fraklandi, Willy Brandt, vinnari av Nobel- friðarvirðislenini og tann gitni gudfrødingurin Hans Kiing, fyri bert at nevna nakrar fåar. Ætlanin er at »Fyriåttan um heimsfrid« skal latast teimum leidandi i Føroyum, umframt ti almenningi, id er åhug- trupulleik- katolski adur, vid tad, at tad vidger tey allarmest åtrokandi målini fyri nåtidina. Bahá'u'lláh gav fylgj andi ábending um, hvussu tiltok »Tann tidin må koma, tå allar menniskjur sannkenna tann bjóðandi neyðturvi- leikan í at halda veldiga altumfatandi Heimsins ráðandi og kongar mugu neyðturvi liga taka lut og samráðast hesi vittfevnandi verða sett í verk ráðstevnu við ti endamáli at leggja grundirnar undir hin Mikla Frið heimsins mill ur manr Dirvið áð SE 5 dið KA F øf 8 KL + CIK A K t t ið indi stigið fra he S friðin, miðsavna seg virkisviljan. Og við hyggju at faa fr nr neyðuga vilja eig t Leiðarin í (Guatemala tekur ímóti Fridarbræv inum frá Bahá'ium menniskjunnar, nevniliga hennara hugsan Um týdningin av hesum mátt mikla veruleika verður fataður, skilir fólk eisini hvussu samfelagsliga neyðugt tað er at draga fram í ljósið virði hansara við sannari, partleysari og hjartaligari ráðlegging og at virka út frá úrslitinum av henni Bahá'u'lláh peikaði áhaldandi á fyri munin og tann oundan r iðir i a id i r v. Hanr in råding størri f vtir ritingar eitt Ski i 81 eg í I dimr heir Allir lutir eiga } ingar og fullkomlig