leygardagur 20. september 1986síða 3

Nr. 106 — 20. september 1986 er eitt Jlandsmål og tekur beinini undan øllum lyttum landsstýrisins um bygdamenning, stýr- ing av ídnaðinum og búskapinum. Haraft- urat líkist hetta einum huldumannapro- jekti, har alt verður dult sum mansmorð. Landsstýrið hevur nú meguleika at steðga hesum ætlanum, og tað eigur tað eisini at gera, sigur Tórfinn Smith, bý- ráðslimur í Havn í áheitan til landsstýrið. hesum døgum situr By- irskipanarnevnd lands- styrisins við málinum um yggisamtyktarbroyting å Sundi. Nevndin skal sidani siga landsstyrinum sina hugs- an. Eftir er tå, at målid kemur á landsstýrisborð, har landsstýrið hevur endaliga orðið at siga um Sundsdepulin hjá Hans Mortensen skal gerast veruleiki ella ikki. Eftir ollum at døma, fer landsstýrið at taka stødu skjótt, helst oktober, tí tá hevur Poul Michelsen, býráðsformaður, fíggjar- liga bundið býráðið í Havn til, at byggifelagið E. Pihl á Søn skal sleppa framat at grópa uppi á Sundi til frama fyri eini ídnaðar- oasu til Hans Mortensen. Sum sagt, hevur lands- stýrið endaliga orðið at siga og skal hetta tí vera mín inniliga áheitan á landsstýrið um at siga eitt kortanei til hetta huldu- mannaprojektið, sum kemur at lava stórar landspolitiskar avleiding- ar vid sær. rættiliga ådrenn 1. Býráðsformaðurin i Havn hevur longu sagt, at E. Pihl & Søn fara at grava 1. okt. og kann hann als ikki imynda sær, at landsstýrið fer at hava nakað ímóti hesum ætlan- um. Tí tað er leggja seg út í innanhýsis viðurskifti í Havnar kommunu, sigur hann. Hetta er so skeivt sum tað sigast kann. Talan er júst um tað evugta. Tað er býráðið, sum við hesum leggur seg út í lands- politikk, bæði hvat viðvík- ur ídnaðarplanlegging, landsbúskaparliga og á annan hátt. Bygdamenning Mær vitandi hevur núsit- andi landsstýri ein heilt greiðan politikk á bygda- menningarekinum, við at leggja partar av verandi almennum stovnum út um Havnina og haraftrat at veita umsteður hjá vinnu- virkjum at trívast í útjað- arunum av landinum. Hetta verður av øllum hildið at vera skilagóður politikkur. Ikki minst fyri tað fólk, sum skal arbeiða á viðkomandi virkjum. Sundsdepulin fremur tað ovugta. Hann er mið- savnandi, og hóttir til- verugrundarlagið hjá ver- andi virkjum. Skal depul- in hava nakað við fiski- vinnu og úrdráttir úr hav- inum at gera — sum skal eitast at vera hevuðsenda- málið við honum — tá verður minni hjá verandi virkjum at fáa av ráveru. Tað er nóg ringt sum er. Tað er eisini ógvuliga ivasamt, um hvussu nógv tað fer at gagna Havnini at fáa upp móti 1500 ar- beiðsplássum eftir stutt- ari tíð. Hvar skulu fólkini koma frå? Og um tey koma, hvar skulu tey vera? Skal Hans Mortensen byggja vøggustovur, barnagarðar, skúlar, skapa trivnaðarmeguleik- ar, hús, íbúðir. Eru hesir trupulleikar ikki ríkiliga stórir sum er í Havnini ??? Hver skal stýra ídnaðinum ? Umframt tað, at depulin fer at vera miðsavnandi, sum eg ikki rokni við er í ráð við politikkin hjá landsstýrinum, verður hann eisini ídnaðarplan- leggjandi. - ” Sundsdepulin Tignarliga ritid, sum bodar frå valinum av Sundsdepuls- nevndini, er ikki pappirid tad er skrivad å, vert. Landsstyrid sigur seg hava stórar ætianir við bædi idnadarmenning og styring. Hesar ætlanir kann landsstyrid eins væl skrinleggja nu sum seinri um veruligu depulsætlan- irnar verda framdar. Hetta eigur landsstýrið eisini at hugsa um, tá nú støda skal takast. Hetta er ein ógvuliga týðandi spurningur, tí lítið vita vit um hver veru- liga stendur aftan fyri stóru ætlanirnar á Sundi. Tað verður dult sum mansmorð. Vit hava bert fingið at vita, at útlend- ingar fegnir vilja fíggja, enntá uttan trygd. Hetta átti at sagt okk- um so mikið, at tað er neyvan nakar útlendingar, sum fer at seta pengar í nakra ætlan í Feroyum, uttan so, at hann fær okk- urt afturfyri. Vit vita, hvussu multi- nationalu fyritøkurnar hava etið seg inn í granna- lond okkara. Skal hetta nú henda okkum ? Hin yvirupphitaði økonomiurin Hin yvirupphitadi økono- miurin er sum við veðrin- um hjá Storm P. Øll tosa um tað, men eingin ger nakað við tað. Legmaður ávarar, ting menn ávara, Skak Nielsen ávarar — móti ov stórum virksemi. Allir syngja í kóri - sama lagi: Onki arneiðs- fólk, innflutt arbeiðsmegi. Utlendingarnir fáa meira løn, tí mugu eisini føroysku arbeiðsmenninir fáa meira løn. Lenarlagið verður avskeplad. Nú verður húsatrot m.e. or- sakað av ellum útlending- unum. Húsaprísurin fer upp í topp, og alt hetta gongur út yvir neyðars landskassan, sum berjist við einum frammanundan alt ov stórum halli á gjaldsjavnvágini. Men tað løgna við øllum hesum er, at ju meira vit hoyra til hendan jammur- songin, tess meira verður lagt til bálið, og vit bara bíða eftir til hin yvirupp- við Tórfinn Smith, býráðslimur: Landsstýrið er nú einasti myndugleiki, sum kann steðga Sundsdepulsætlanun- um, og tað eiga teir at gera, um nekur meining er í prát- inum um bygdamenning, idnadar- og buskaparligari stýring. hitaði økonomiurin fer uppá kók. Tað átti al verið óneyðugt, at sagt frá øll- um teimum stórarbeiðum, sum eru í gongd í letuni, og ikki minst í Havn. Skulu vit nú fara undir at seta hetta risaprojektið ígongd aftrat, so verður ikki leingi til vit rekka kókipunktið. Og tá so potturin er kók verður tað hverki Poul Michelsen ella Mortensen, sum bjarga teimum seinastu leivdunum. Tað verður landsstýrið, sum situ eftir við svartaperi. aður yvir, Hans koma at Legin mannagongd Mannagongdina í hesum máli skal eg ikki nema so nógv við. Hon hevur neyv- an tann stóra áhugan hjá landsstýrinum nú, enda- liga steðan skal takast. Men legin má hon sigast at vera. Ko nmunan bidur Landsbyggifelagið gera eitt projekt. Og hetta gera teir. Men tá kostnaðar- metingin frá LBF kemur fram, kemur panikkur í. Býráðið hevur sett av 45 miljónir til havnagerð á Sundi, meðan LFB metir heit“ »rbeidi at kosta mill- um 70 og 89 miljónir. Hans Mortensen fer so av sínum eintingum til E. Pihl & Søn, og fær tilboð frá teimum — 44 milj. Við hesum tilboði fer hann so til sín góða vin í býráðnum og nú er alt leyst og lið- ugt. Tilboðið hjá E. Pihl á Sen verður samtykt í bý- ráðnu:a. Tað tykir mær ógvuliga áhugavert, at danska felagid E. Pihl & Søn kann gera eitt arbeidi fyri helvt- ar kostnað í mun til hvat Landsbyggifelagið metir tað skula kosta. Annað- hvert má vera talan um hokus-pokus, ella at Landsbyggifelagið ikki dugir sítt arbeiði. Eitt annað, sum er ógvuliga legið í hesum málinum er, at býráðið 21. februar 1985 valdi eina nevnd, sum skuldi ráðast við Hans Morten- sen um Sundsdepulin Tveir fundir hava verið í sam: nevndini, men so hendi ikki meira. Hetta var try mannanev nd og var eg ein av nevndarlimunum. Tá eg spurdi býráðsformann- in hví nevndin ikki hevði fleiri fundir, fekk eg bert tað til svar, at hann i aðist i, um HANN skuldi avtaka nevndina. Seinri havi eg so fingið at „ita, at eg var Hans Mortensen ov nærgangin í spurningum, og man hetta vera orsek- in til, at hetta ikki var nekur hóskandi nevnd at viðgera Sundsdepulsætl- anirnar í. Soleiðis kundi ein hildið fram, men lat hetta vera nóg mikið hesaferð. Hetta átti eisini at verið nóg mikið til at landsstýr- ið als ikki ivast í síni steðutakan til huldu- mannaprojektið uppi á Sundi. Tórfinn Smith