hósdagur 2. oktober 1986síða 4

Síða 4 tíðindablaðið Nr. 110 — 2. oktober 1986 Stóri áhugin fyri at keypa nýggj skip eigur lívið í okkum Við nýggja skipaílogupolitikkinum fáa vit ein sera fjol- táttaðan fiskiskipaflota, sum lætt kann leggja um til ymsar veiðuhæddir, segði Jorgen Thomsen, tingmaður á fundi hósdagin Í reðu síni undir viðgerðini av ólav- søkurødu legmans kom Jergen Thom- sen, tingmaður, ser- liga inn á skipa- ílegupolitikkin hjá sitandi landsstýri. Jergen Thomsen segði m.a.: — Vit eru nógv kritiser- aðir fyri tann ílegu- politikk, og serstakliga fyri hin sokallaða skipa- pakkan, sum vit løgdu fyri dagin í mai mánað í fjør. Sagt hevur verið, at vit bundu hetta samfelag fyri umleið 1,5 milliardir krón- ur, uttan at vita, hvussu hesi skip skuldu gjaldast aftur Hann, ið hjallin hevur á sjónum veit einki við vissu Men tað er ein sann- roynd, at hann ið einki vágar hann einki vinnur Við skilagóðum fiski- vinnusamráðingum eru skaptir meguleikar. Daga- talið við Svalbard er mun- andi ekt. So kann spyrjast: skulu vit lata henda meguleika fara aftur við borðinum ? Sjálvur haldi eg tað er burtur við og ramasta aft- urhald, soleið0is sum and- steðan háttar sær Teir eru í flestu forum ímóti at útbyggja og endurnýggja rækjuflotan Hini skipini eru flestu ætlað til svartkjaftaveidu, nýmótans skip við stórum motorum, sum nógv seta stórar vónir til Annars tað so, at enn hava roynt at gera skipir soleiðis, at tey ættliga uttan so ógvulig- kostnað — og uttan so kt leggja um til teir meguleikar, sum fara at visa seg at vera. Her verður hugsað um rækjuveiðu, skeljaveiðu ella svartkjaft. Um so verður, at øll hesi skip verða bygd — og tað er mangt, ið bendir á tað - og hetta verður ein iløga uppá 1,5 milliardir krónur, so vedheldur landskassin fyri 300 milli- ónum tilsamans fyri øll kipini. Umframt studuls- :n til tey, sum bygd verða øroyum. Men tann pen- ingurion kemur væl aftur í landskassan. Stundum kann ein fáa ta fatan, at tað er føroyski landskassin, sum heftir fyri ellum tí peningi, sum skipini kosta. Tað er ikki so. Lands- kassin veðheldur fyri 20% av tí, ið hesi skip kosta — og um vit halda okkum til 1,5 milliard, so verður Jergen Thomsen: — Tað kann vera vandamikið at vera ov íðin at gera ílegur í skip, men tað kann vera ikki minni vandamikið at vera ov afturhaldandi hetta umleið 300 milliónir til samans fyri allan skipa- pakkan. Fyri eitt skip ið kostar 80 milliónir kr., sum fleiri gera, har veðheldur lands- kassin fyri 16 milliónum krónum og sum í framtíð- ini lækkar niður til 15%, tað vildi tá verið 12 milli- ónir. Skuldi tað miseydnast fyri hetta skip — soleiðis at tað fer á húsagang, Ja so eru hesar 16-12 millión- ir í vanda, tað er eyðsæð. Henda tjansin megu vit eftir mínum tykki taka Tað kann vera vanda- mikið awt vera ov íðin í at gera ílegur eingin ivi um tað. Men tað er ikki minni vandamikið at vera ov afturhaldandi, tá ið tað snýr seg um iløgur til vinnulívið og framleiðslu Tað er so heppið, at føroyingar hava sera góð- an hug at gera ílegur í skip. Tað er hetta, sum ger, at vit hava tað so gott her á landi. Fyrsta dagin fer lands- stýrið at leggja upp- skot fyri legtingið til legtingslóg um fiska- sjúkur. Nakað seinni kemur so eisini upp- skot til legtingslóg um fiskaaling. Tað upp- lýsti Vilhelm Johanne- sen, landsstýrismaður undir viðgerðini av ólavsekureðu legmans hósdagin. Arbeitt verður so eis- ini við at fyrireika upp- skot til legtingslóg um menningarstovu. leiðari á eina Starvið sum hesi stovu er longu lýst leyst Landsstýrismaðurin upplýsti eisini, at ein nevnd, sum fyrr í ár varð sett at endur- skoða lógina um íbúð- nú er farin Landsstýrið argrunnin, til verka vónar, at uppskotið um lógini um verður broyting í íbúðargrunn lagt fyri legtingið í hesi tingsetuni Tað verður eisini ar beitt við at endurskoða trygdar grunn veiðumanna Uppskotið hetta verður lagt fyri tingið í lógina um um Nógvar nýggjar lógir fyri tingið í hesi setuni hesi tingsetuni. Eisini verður kann- að, hvussu vit kunnu skipa og umsita eina meguliga minstulenar- og fastlenarskipan fyri fólk í fiskiídnaðinum. Tá hesar kanningar eru lidnar, verður spurn- ingurin viðgjerdur í landsstýrinum og steða tikin til, um landsstýrið ska koma við lógaruppskoti á hesum eki. Vilhelm Johannesen upplýsti eisini, at landsstýrið í letuni um- hugsar, um arbeiðsum hvervisráðið, ið longu er valt, skal veljast av nýggjum. Hetta ráð skal m.a. gera uppskot til eina arbeiðsum- hvervislóg. Eisini er ætlanin at seta starvið sum arbeiðsmedisinari í komandi ári Landsstýrismaðurin vísti eisini á, at lands stýrið umhugsar at seta á stovn eina ATP skipan ella eyka pensión fyri verkafólk Ein slík skal tryggja ellisárini hjá verka fólki. jan Undanfarna landsstýri víst ábyrgdarloysi í alivinnuni Aliloyvi vóru givin uttan at nakrar kanningar vórðu gjørdar frammanundan Í umreðu síni av ólaseku legmans nam Vilhelm Johensnen, landstyðis- maður eisini við viður- sfktini í alivinnuni. Hann vísti aftur atfinningunum móti landssytðinum og segði m.a.: —-Tosað og skrivað hevur verið um tann stóra dálkingarvandan á åvis- um økjum har loyvi eru givin til umfatandi aling á sjónum. Eisini hevur verið sagt, at smoltframleiðslan er alt ov lítil og at onki samsvar er millum smolt- framleiðslu og talið á givnum loyvum til aling á sjónum. Eisini hevur verið sagt, at smoltframleiðslan er ov lítil og at onki sam- svar er millum smoltfram- leiðslu og talið á givnum loyvum til aling á sjónum og tey krev til smolt hetta ringatal setir. Hetta er púra rætt. Tað varð heilt týðiliga sagt og úndir- strikað í løgmansrøduni á ólavseku. Við tað at grundarlag er undir hes- um atfinningum kann eg taka undir við teimum. Tað er bara skeivt at venda hesum atfinningum ímóti sitandi landsstýri. Tá hetta landsstýri tók við, var steðan tann, at stórt tal av aliloyvum longu var givið á økjum, har illgruni var um, at vatnútskiftingin ikki var nóg góð og at dálking- urvandin tess vegna var rættiliga stórur Hesi loyvi vóru givin uttan at nakrar nágreiniligar og á- lítandi árinskanningar vóru gjerdar framman undan. Nú seinni eru hes- ar kanningar gjerdar og tær sýna, at alt ov nógv loyvi eru givini á fleiri økjum. Hesi loyvi vórðu givin í eini tíð, har vit ikki áttu meira enn ein brek- part av ti smolti, sum skuldi til fyri at alistødir- nar nóg skjótt kundu fáa rentabilitet í raksturin. Hetta er ikki bara ein legin og margháttligur politikkur. Hann avdúkar eisini eitt fullkomið á- byrgdarloysi hjá teimum sum hevdu ta politisku umsitingina av hesi vinnu áðrenn sit- andi landsstýri tók við tey tyra árini, á hetta landsstýri tók við niggju smolt stødir við eini framleiðslu voru uppá tilsamans 2 mió. Vit komu rættiliga skjótt til ta niðursteðu, at ov lítið ella onki samsvar var millum smoltframleidsl- una og tervin á smolti. Ti tóku vit ta stæðu, fyribils at halda aftur, tá talan var um at geva loyvi til aling á sjónum, og heldur okkum fyri at økja mun- andi um smoltframleiåsl- una. Við árslok 1985 góvu seta vit loyvir til 10 nýggjar smoltsteðir. Hetta ber í sær, at framleiðslan í 1986 er 2,6 mi6., og hon í 1987 verdur 3,9 mi6. og i 1988 verður samlada smolt framleiðslan 4,5 mió. Men hetta er ikki nóg mikið Tað, at keyparar nú vilja hava smærri laks — 2 til 4 kg — setir eyka krøv til framleiðslu av smolti og ti fara vit nå beinan vegin at viðgera smoltprojekt og talan verður helst um ein- stakar stórar smoltstødir eisini, segði Vilhelm Jo- hannesen.