leygardagur 4. oktober 1986síða 6

Telefon 118 20 Argjavegur 26. 3800 Argir Postsmoga 76, 3800 Tórshavn Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Miller Utgevari: P/f Søsialurin > Fyritaksstjóri: Krisjan Dahi Blaðfólk: Høgni Djurhuus Randi Jacobsen Tórfinn Smith Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov Uppseting: P/f Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 Storvelda- fundur i Reykjavik MONG mundu frøast, tå útvarpið nú um dagarnar visti at siga frá, at amerikanski forsetin Ronald Reagan og sovjettiski ríkisleiðar- in Mikhail Gorbatjov skulu møt- ast til samrådingar i isendska hevuðsstaðnum, Reykjavik nú um fáar dagar. Ætlanin við hesum fundinum er at fyrireika ein kom- andi toppfund millum báðar leið- ararnar, sum skal vera í USa um ikki so langa tíð. HÓAST tað munnu vera mong, sum yppa gksl og seta spurnar- tekin við nyttuna í slíkum fundi, so eiga vit kortini ikki at undir- meta hetta, at leiðararnir í tveim- um av heimsins mætastu londum metast. Og hóast einki itøkiligt úrslit spyrst burtur úr einum slík- um fundi, har leiðararnir eitt nú skriva undir avtalur o.l., so kann ein tílíkur fundur vera eitt stig á leiðini til ein rættvísari, betri og friðarligari heim. EIN AV hevuðsspurningunum, sum teir báðir Reagan og Gorba- tjov fara at tosa um, verður helst kappdubbingin og møguleikarnir fyri avvåpnadi. Vit vita, at négv hevur verid sagt um hesar ålvars- spurningar og kanska ov lítið gjørt við at røkka itøkilig úrslit, sum allur heimurin kann vera nøgdur við. Vit kunnu so bert vóna, at bæði stórveldini taka kjarnorkuhóttanina meira í álvara enn fyrr. At tey viðganga fyri sær sjálvum og fyri hverjum gðrum, at ein framhaldandi kjarnorku- vápnadubbing bert økir um vand- an fyri ragnaroki. MEN vit mugu heldur íkki stara okkum blind í, at einasta hóttanin móti mannaættini í dag er vandin fyri einumkjarnorkukríggi. Hetta er helst ein tann størsti vandin og tann vandin, sum vit best kunnu imynda okkum avleidingarnar av. Men aðrar hóttanir móti okkum menniskjum og kanska serliga móti komandi ættarliðum eru tann støðugt vaksandi dálkingin av okkara umhvørvi — okkara náttúru. DÁLKINGARVANDIN eigur als ikki at undirmetast. Hóast vit ikki øll merkja henda vanda á egnum kroppi, so megu vit brúka okkara vit og skil fyri at læra henda vanda betur at kenna. Tað skylda vit okkara eftirkomarum. Og vit hava bert fingið henda heim til láns frá teimum. Í BÁÐUM stórveldunum finnast serfrødingar, ið betur enn onnur vita, hverjar avleiðingar ein åhald- andi dálking av náttúruni kann hava við sær. Tað eru m.a. eisini hesar kreftir, sum teir báðir stór- veldaleiðararnir skulu sameina, soleiðis at dálkingarhóttanin gerst ein globalur spurningur, ið vit mugu loysa í felag eins væl og tá talan er um vandan fyri einum kjarnorkukríggi. So eisini her hev- ur tílíkur fundur millum ríkisleið- arar stóran týdning. MEN stórveldaleiðararnir eiga so sanniliga eisini at taka í egnan barm. Tað finst eisini ein heimur uttanfyri bæði USA og Sovjet. Og hesin heimurin kann á ongan hátt góðtaka ta uppílegging, sum Sov- jet fremur í innlendis viðurskifti í Afghanistan og ei heldur ta uppí- legging, sum amerikanar gera seg sekar í í Mið- og Suður- amerika. HUNGUR og hall, valdsgerðir og torturur, forfylging av ødrvisandi hugsandi menniskjum eru eisini spurningar, sum Reagan og Gor- batjov áttu at givið sær fleiri stundir at tosa um. VIT eiga ongantíð at undirmeta týdningin av einum dialogi. Held- ur ikki tí millum Reagan og Gorbatjov. jamú Nr. 111 — 4. oktober 1986 Formaðurin læt seg misbruka! Seinnapartin mikudagin ljóðaði, at býráðsformað- urin í Havn hevði bjóðað nevndini í arbeiðsmanna- felagnum til fundar! So fantastiskt sum tað ljóðar. Og evnið á fundinum skuldi vera: Sundsdepilin! Jú, nú skuldi hann (mislbrúka Havnar Ar- beiðsmannafelag fyri at leggja trýst á landsstýrið. Og formaðurin fall so „pladask< útí. Sjónvarpið hevur sikkurt eisini fingið eitt »prei« frá tí altvald- andi býráðsformanninum og formaðurin í arbeiðs- mannafelagnum læt seg interview a Um? Ja, um hvat. Jú, tað at landsstýrið kanska ikki fer at góðkenna broyt- ingina í almennu býráðs- samtyktini, sum býráðið hevur samtykt fyri Sund, soleiðis at tað verður broytt frá landbúnaðareki til ídnaðareki. Landsstýrið hevur tað síðsta at skula sagt í hes- um máli, og um meguleik- an at landsstýrið kann siga nei, hevur Poul Mich- elsen brúkt til »at leggja seg útí kommunal viður- skifti«. Og hesi orð, ella líknandi, fullu av munni arbeiðsmannafelagsfor- mansins! Jú, uppseting býráðs- formansins er eydnast væl! Nú hevði annars verið for- vitnisligt at spurt, nær býráðsformaðurin hevur fingið eina slíka umsorgan fyri arbeiðsmanninum í Havn? Hetta er ikki júst tað, arbeiðsmaðurin hevur merkt til áður. Karl eigur sikkurt at minnast, hvat býráðsformaðurin gjørdi i »åri teirra brekadu«. Ju, sendi brekadan mann av verkstaånum á Hálsi heim.Men tá setti Karl har móti herðum. Og vann. Hvussu stóra umsorgan hevði býráðið fyri arbeiðs- manninum, tá lenarhækk- ingin frá mai ikki kundi verða útgoldin sjálvt til ólavseku nú eitt árið. Tá setti Karl eisini hart móti herðum og vann, hóast onkur ætlaði at trekkja menninar fyri ta letuna, teir hevdu »sit-down- streiku« i grótbrotinum! Og hvussu stora vælvild sýndi býráðsformaðurin, tá hann trumfaði eina nýggja bussskipan igjøgn- um yvir hevdið á buss- førarunum og nevnd Havnar Arbeiðsmannafel- ags? Ja, Karl, tú minnist sikkurt orðini hjá tínum egnu limum tá. Og ikki vart tú blíður. Nei, frá hasari síðuni er ongantíð nekur vælvild sýnd, men mangt vápnið er í neyðini nýtt. Rætt hevur formaðurin í arbeiðsmannafelagnum í tí, at einaferð er arbeiðið upp á vatnverkið í Vill- ingardali liðugt, eins og arbeiðið uppá nýggju góðshavnina eystanfyri og uppá rusksteðina á Sandvíkarhjalla, men álv- aratos Karl, hvussu nógvir mans úr arbeiðs- mannafelagnum arbeiða her? Man stersti parturin ikki vera útlendingar og bygdamenn? Og hvussu nógvir aðrir bygdamenn arbeiða ikki í Havn? Vit hava upplivað tíðarskeið, tá limir í Havn- ar Arbeiðsmannafelag ikki hava fingið arbeiði, meðan heil sjakk av bygdamonnum hava ar- beitt hjá byggifeløgunum í Havn. Hvat gjerdi mannafelagið, tá hesir unglingar í Havn, sum ikki hevdu arbeiði, vendu sær til felagið? Bygdamenninir, sum ikki gjalda skatt her, vórðu í ellum ferum ikki riknir út um kommunu- mark. Sjálvandi skal komm- una og arbeiðsmannafelag alla tíðina síggja til, at arbeiði er í býnum og at nýggj arbeiðspláss verða skipað. Men eitt vita vit, at ar- beiðsmenn í Havn verða ikki arbeiðsleysir, um havnabyggingin á Sundi ikki fer í gongd 1. oktober ella seinni í ár. Tað standa arbeiðs- uttan iva nógv arbeiði framman stavn — havna- útbygging vestanfyri, íbúðarhús, kolegiir, fiski- rannstóknarstova, ring- vegir o.m.a., so limirnir í arbeiðsmannafelagnum hjá okkum her í Havn verða ikki arbeiðsleysir næstu árini. Skaðilig mið- savning Um tey framleiðslu- skapandi arbeiðsplássini, sum ætlanin er at leggja á Sundi, er at siga, at tey eins væl liggja í teimu idnadarutstykkingum, sum ætlanin er at fremja. Ja, nógv betur. Alla aðra- staðni hava fólk ásannað, at miðsavning er drep- andi. Hvussu nógvir små- handlar í útjaðaranum og í miðbýnum í Havn eru ikki afturlatnir síðan selumið- í HA staðin varð bygd? Helst 15-20! Lat bygdamenning vera tos í hesum umfari, men fyrr ella seinni má spurn- ingurin viðgerast: Hvussu nógv skal Havnin vaksa afturat, sammett við rest- ina av Feroyum? Alla aðrastaðni verður tað hildið at vera óheppið, at ein hevuðsstaður verð- ur so stórur, at hann telur helvtina av fólkinum. (Samanber Ísland og tað íslendingar siga). Heldur verandi gongd fram, telur hevuðsstaðareki skjótt 20-25.000 fólk. At enda: Hvussu ber tað til, at Sjónvarp Feroya ber so einoygdar og ókannaðar frásagnir frá Sundsdepla-málinum? Týskveldið segði SVF, at byggifelagið kundi fara í gongd dagin eftir, 1. okt- ober, men at tað gjerdi felagið tó ikki, tí komm- unan hevði biðið felagið keypa nakrar maskinur ella okkurt líknandi. Alvaratos. SvF átti at vita, at sjálvandi kann ein kommuna ikki fara í gongd, fyrrenn lands- stýrið hevur góðkent eina broyting í almennu byggi- samtyktini = fyri eina kommunu! Harafturat átti SVF at vitað, at longu í summar boðaði Landsstýrið Tórs- havnar byråd frá, at byggifelagið skuldi ikki seta hol á, tí festarin á Sundi hevði klagað um, at ætlanin var at seta á bein- anvegin. Og nú hóskveldið kom SvF so snópið og segði, at nú hevði landsstýrið givi- ð kommununi boð um ikki at fara í gongd á Sundi fyrrenn landsstýrið hevði vidgjørt og sagt ja til ætl- aðu broytingarnar. (Men mundi hetta boð frá lands- stýrinum ikki koma, tí SvF var vaðað ov langt út týskveldið?) Og nú fór SVF knapp- liga at gera samreðu frá fundi millum býráðsfor- mannin og arbeiðsmanna- felagið. Handa samreðan luktaði bestilt. Tá SVF nú hevur fingi áhuga fyri ar- beiðara-málum, kundi verið hóskiligt at spurt, hví SVF onki hevði frá ar- beiðssteðginum mána- dagin ella tíðindafund- inum fríggjadagin, og hví SvF onki hevur sagt í sein- astuni um trætuna millum FA og donsku byggi- felagseyðrænararnar norð- uri á Eiði, har feroysk arbeiðsmegi verður undir- betalt? OBSERVA