hósdagur 9. oktober 1986síða 6

P Telefon 118 20 Argjavegur 26, 3800 Argir Postsmoga 76, 3800 Tórshavn Utgevari: P/f Sosialurin > Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Miller Fyritaksstjóri: Krisjan Dahit Blaðfólk: Høgni Djurhuus Randi Jacobsen Tórfinn Smith Ljésmyndari: Kalmar Lindenskov Uppseting: P/f Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 ensionistar og onnur sum fáa sosialar veitingar TAÐ er sjáldan, at vit hoyra pen- sionistar og ormmur, sum fáa sos- ialar veitingar frá tí almenna, gremja seg. Bert hendinga ferð taka fólk, sum hoyra til hesar samfelagsbólkarnar — um ein tá kann kalla tey so — til orðanna ímóti myndugleikunum og gera vart við stødu sina í samfelag- num. Og ikki so legið heldur. Tí hvussu mong teirra hava neyð- ugu kreftirnar at leggja seg út í kjak við havssorðaðar politikarar — ella tíma at brúka burtur av tíð síni at kjakast við líkasælar polit- ikarar! MEN fyrr ella seinni verdur teim- um stødan ovbodin. Tey halda seg ikki kunna tiga longur. Tad hava vit sæð fleiri dømi um esar dagarnar, útvarpið kundi bera teimum tey ikki óvanligu boðini, at pensiónir og aðrar veitingar ikki komu út til tíðina. VIT kunnu ikki góðtaka at verða brúkt sum kastibloka millum landsins myndugleikar og so teir almennu stovnarnar, segði for- maðurin í Vága Pensionistafelag við eitt av bløðunum. Hann helt fyri, at tað altíð eru pensionistar- nir og tey veikastu í samfelag- num, sum verða við sviðið soð, tá okkurt er áfatt sum eitt nú aktuellu = trupulleikarnir á Al mannastovuni. TAÐ eru sjálvandi hesir trupul- leikar, sum hava fingið bikarid at flóta yvir hjá hesum formann- inum og teimum, sum annars hava talað at í fjølmidlunum, sum helst eru einasta forum, hesi fólk kunnu venda sær til vid hjarta- suffum undir slíkum umstødum. VIT skulu ikki her við gera viðurskiftini á Almanna- stovuni, tí tað hava vit gjørt fyrr. Men ilt er at koma uttan um júst henda almenna stovnin, sum jú er tann, ið letur tær ymisku veiting- arnar til sjúk, avlamin og pension- istar. Tað er greitt, at starvsfólkini á hesum stovni eru ikki sek í støduni. Tey hava leingi gjørt vart við, at arbeiðsbyrðan var ov stór og at tey eru ov få til at rekja hesa øktu arbeiðsbyrðu. HÓAST tað íkki er rætt at leggja alla skyldina á landsins mynd- ugleikar í Tinganesi, so man tað vera har, at meginparturin av or- søkini til trupulleikarnar liggur, í hvussu so er til at teir ikki eru loystir longu. Tað hava verið skiftandi landsstýri við ymsum politiskum litum, og tey eru gll sek í hesi støduni. So er spurn- ingurin, um hetta skyldast illvilja móti einum stovni sum Almanna- stovuni ella rætt og slætt líka- sæla. Ella kann tað skyldast sjálv- ari umsitingini í Tinganesi? Tað vilja fleiri vera við. Av og á hevur eisini verið frammi, at øll lands- umsitingin átti at verið umskipað soleiðis, at hon gjørdist meira effektiv. Helst liggur ein partur av svarinum til allar umreddu strupulleikar júst í hesum: at umsitingin og arbeiðsgongdin í Tinganesi er bæði ótíðarhóskandi og alt ov órationell. MEN fyri at bóta um hetta, so mugu teir, id stýra i Tinganesi, fyrst innsíggja hesa støðu og so taka avleiðingarnar av henni, og tað er heilt einfalt — at broyta hana. Tað veri tí sagt her. HETTA at tað eru tey veikastu í samfelagnum: bernini og tey gomlu og tey sjúku og brekaðu, sum altíð vera við sviðið soð, tá samfelagságóðarnir skulu býtast millum okkum øll, er ikki nakað, sum bert eyðkennir Føroyar. Tað kenna vit frá flestu samfeløgum. Men í eini tíð, har eitt støðugt stórri tal av fólki gerast gomul, har er neyðugt við eini mentalit- etsbroyting í fleiri liðum í sam- felagsmaskinuni. Serliga tað at okkara politikarar meira fara at virða hesar stættir í samfelagnum sum ein meira týðandi part nú hesin talmessiga gerst alsamt størri av heildini. AT virða tev av okkum, sum ikki eru før fyri at arbeiða ella virka i arbeiðslívinum longur, minni er rætt og slætt ein samfelagssynd. TAÐ tekur tíð, til slíkar mental- itetsbroytingar festa seg, men eitt stig á leiðini er at virða tey gomlu og tey sjúku so frægt, at tey fáa tað, tey hava krav og rætt til. Í hesum føri pensiónina og aðrar veitingar. TAÐ man vera huastovtt hjá teiinum gomlu at vita sær, nú tey hava verið við til at menna og út- byggja hetta samfelagið til eitt satt vælferdarsamfelag, at tey, nú tey eru vorðin gomul, ikki longur skulu eiga sín náttúrliga lut í sam- felagságóðanum. jamú LE Alt vald til Tann sum sunnumorgnar eftir tí frálíku ið so sanni- lurtar barnaseguni liga eisini er fyri vaksin, og sum Sverri so meistara- liga lesur fyri okkum í út- varpinum, hann kann ikki annað enn gera sær einar og aðrar tankar um heims- steðuna og um tað sam- felag ein sjálvur livir í Evnið í seguni er sum í so mongum segum, bar- dagin mótsetningarnir millum tað ónda og tað góða. Tað ónda í hesi segu verður víst okkum gjegn- um belmenni og eina- ræðisharran Tengil, hvers harraboð øll skulu lýða og oll skulu kenna hansara »Alt slagorð vald til Tengil« Veri tað langt frå mær at samanbera Birgir ur Kvívík vid Tengil úr Kar- manjaka, men lesur ein Nr. 113 — 9. oktober 1986 Tengil ritgerðir hansara so er lætt at koma til ta niður- stødu, at hann fegin sær alt vald her á landi savnað á nekrum fáum hondum, ella í øllum ferum hjá nekrum fáum trustum. Feskasta demi í so máta er verjureða hansara fyri SEV. Tað er honum ikki nógmikið at SEV hevur einaræði yvir hverjum laggadropa av vatnið ið dryppar her á landi, nei teir skulu sanniliga eisini hava einarætt til smelt- stødirnar, og eftir hansara meti er hetta ein sjálv fylgja, tá teir jú framm- anundan eiga áirnar Smábygdirnar skulu einki njóta av hesum ríki- demi, og smámaðurin enn minni, hann kann í staðin tæna makthavarunum og lýðin lata seg flyta hagar tað hóvar peninga valdinum Tað man vera eindømi í seguni at eitt land gevur einum felagsskapi — í hes um feri SEV einaræði yvir ellum vatni í land- veruleikanum Várharra inum, ja í yvir tí regni letur regna javnt yvir okkum øll. í staðin fyri at lata SEV enn meira vald, átti lands- stýrið heldur at tikið hetta vald frá teimum, tí tann náttúrliga gongdin í ein um demokratiskum sam- felag, má og skal vera júst ” På x hin evugta, nevniliga at tað er SEV ið kemur til myndugleikarnar og sekir um loyvi tá teir vilja nýta eina á ella oyðileggja eitt av vekru vetnum okkara Leyvuhjarta Áheitan á Pól og Essa Tað frættist, at tú Pól leggur tingsessin frá tær vegna ov stóra arbeiðs- byrðu í býráðnum — ja er kanska als ikki at hitta, tá Hans Mortensen kemur í audiens Ég og vilja heita inniliga á fleiri við mær teg um endiliga at verða sit- andi á tingi, tí jú meira, ið tú situr í tinginum, minni stundir hevur tú til at gera fadesur í býráð- num, sum td Sundsdepilin, floglíkis- vellin á Kirkjubøreyni, pedagoglíkisstovnin Í B36-barakkini o. s. fr tess fadesur Men tad, sum verri er fyri okkum sjúku, er tað at Essa kemur á ting í tín um stað Harra Essa Arge: Man ikki vera munandi meira brúk fyri tær á hospital- inum enn á tingi! Hann, ið liggur og bíðar eftir knivinum, hann hevur i hvussu so er brúk fyri at hava fult og heilt álit á sín um lækna, men hetta álit man rúmast á einum ógvu liga lítlum stað, tá veit, at læknin er strass- aður av tveimum fulltíðar politiskum stervum, áðr enn hann skal í gongd við ein knivinum Tad hevur fyrr og aftur, at vánaligum ama terpolitikarum ríkiligt av, meðan læknar altíð eru ein mang verið sagt tolir at sigast eiga vit góðir ulvera Ti einaferð enn, Essa, tú vilt samfelag. og tað gert tú munandi betur skippar legtingið. og í staðin heldur teg til hosp italid, ti har er tað tú hoyr ir heima fegin tæna hesum um tu Sjúkur Fáur lýgur meira enn helvtina Í Dagblaðnum fyri sein- asta mánadag skrivar blaðmaðurin Jákup Mart- in Gulaksen at byggitilfar í miðal dýrkar 5 pst. or- sakað av nýggju innteku- lógunum. Greinin hjá blaðmannin- um ste.. 'ur á síðu 4. Hon er undirskrivað JMG Hann sigur m.a.: »Hjå timburhandlum fæst at vita, at eftir teimum fyri- bils útrokningum, sum eru gjørdar, verður mett, at í miðal dýrkar byggitil- far við umleið 5 pst.«. Í endanum tekur blað- maðurin eitt demi. Hann sigur: »Um demi verður tikið við einum miðal hús- um í dag, sum undan, at lógirnar komu í gildi, kost- aðu 300 tús. kr., kemur fram, at eini slík hús dýrka við umleið 15.000 kronum.« Tå blaðmaðurin setur eini vanlig sethús til 300.000 kr., so er hetta í lægra lagi. Vit mugu held- ur rokna við eini 600 til 806.000 kr. Og tá verður hækkingin 30 til 40.000 kr. Annars gangi eg út fru, at greinin hjá blaðmannin- um er álítandi. Hon bygg- ir á upplýsingar og út- rokningar frá timbur- handlum. So tað er helst í lagi. Leita vit so fram á for- síðuna á Dagblaðnum sama dag, so finna vit ein annan blaðstjórnarlim, og har finna vit so sanniliga eisini heillt onnur tel og onnur prosentir. Tann greinin er undirskrivað ójr. Tað er Óla Jákup Ró- lantsson Hann sigur, at ein. set- hús í dag kosta 1 mió. kr. Tað kunnu tey eisini gera. Víðari slær ferðir fast við 10% ari milli hann tvær at húsini dýrka „ogat 10 n er 100.000 kr av ein- At 10 ev 1 mis. er 100.000 kann ongin siga nakað ímóti, men JMG og timburhandlar siga so í Dagblaðnum sama dag, at talan er ikki um 10%, men um 5%. Og 5% av eini milión tað er 50.000 kr. og ikki 100.000 kr. Fåur lygur meira enn helvtina. So sigur orðatak- ið. Tað gera teir heldur ikki á Dagblaðnum. Teir halda seg bara til helvt- ina. Klekkur Lystiliga prentar | estra | í Gøtu, tlf. 41085