leygardagur 8. november 1986síða 9

———— Nr. 126 — 8. november 1986 tíðindablaðið Jørgen Thomsen, tingmaður: Vit eru fyri broytingum sum gagna samfelag okkara, og ein tílík broyting er, at vit skulu yvirtaka avgerð- arrættin til okkara undirgrund, segði Jorgen Thomsen, framsogumaður javnaðarfloks- ins m. a. tá uppskotið frá fólkaflokkinum um at endurskoða heimastýrislógina var til viðgerðar á tingi Undir viðgerðini av upp skotinum frá fólkaflokkin um um endurskoðan av heimastýrislógini vísti framsegumaður javnaðar floksins, Jergen Thomsen m.a. á, at javnaðarflokkur n var við til at góðtaka og kapa tað heimastýri, sum hava í dag Hann helt, at henda heimastýrislóg hevur ver ið til stórt gagn fyri fer oysku tjóðina Ein veldugur utvikl ingur er farin fram í hes um. samfelag síðani at vit fingu hetta Vit hava verið ferir fyri at heimastýri byggja upp eitt samfelag, sum er millum tey fremstu. Málið má vera, at vit sjálvir skapa okkara lívsgrundarlag. Samstarv til gagn Jergen Thomsen helt fram: — Altíð hevur javn- aðarflokkurin hildið, at samstarv við hin partin av ríkinum er til gagns fyri føroyska samfelagið. Tað vil siga, at vit eru samríkisfólk — at javn- aðarflokkurin er samríkis- flokkur, ið ynskir sam- starv við Danmark. Men hetta sigur ikki tað sama sum at vit ikki duga at síggja, at tervur verður alla tíðina á broytingum Tað kann illa hugsast, at heimastýrislógin er so væl gjørd, at ikki tørvur verð ur fyri at rætta ávíst í hesi lóg Men tað eigur eisini at sigast, at so leingi sum vit ikki eru lidnir at yvirtaka ella so leingi sum vit ikki hava yvirtikið tað sum vit kunnu sambart heimastýrislógina, ja so er einki at leika í fyri Sjálvstýri og javnaðarflokkurin Tað er undarligt at siga tða, segði Jørgen Thom sen víðari, men tað sjálv stýri, sum vit hava í hes um samfelag, tað hevur javnaðarflokkurin við til at skapt Øll minnast, tá ið verið Føroyar høvdu ein sjál stýrismeiriluta her á tingi Tá ið hinir sokallaðu sjálvstýrisflokkarnir tóku seg saman, og vit fingu sjálvstýrislandsstýrið Henda samgonga og landsstýrið varð skipað av fólkaflokkinum, tjóðveld- isflokkinum og sjálvstýr- isflokkinum. Nú var lag á manni. Nú var væntað eitt nógv víðkað sjálvstýri. Øll mál fóru at verða yvirtikin, sum standa á heimastýrislógini — og so nógv meiri enn tað, men tað hendi stutt sagt einki, sum var brá av sterri sjálvræði. Tað tykist ógjerligt at fáa eitt fleirtal í tinginum aldans tíð, at-tad bar á brá av sjálvstýri ella av yvirtøkum Sagt er frå, at her var tað fólkaflokkurin, sum var hin mest sambandski mikið betri sambandsflokkur, enn hann var gamla sjálvstýrið nakran tíð hevði verið ella verður Hin sambandski fólkaflokkurin Soleiðis sum vit eisini sóu tað aftaná næstseinasta val, tað verður mett av eygleiðarum flokkurin gjerdi eitt risa arbeiði fyri at koma sam an við sambandsflokkin m, og tað eydnaðist eis ini segði Jørgen Thomsen víðari, at sjálvstýriseldur in, sum møgulige einaferð brendi í hesum flokki, er kódnaður har er øsku kald Javnadarflokkurin er gingin saman við ti ein- asta sjålvstyris- ella loys- ingarflokki, sum er å tingi i dag. Men øll vidurskifti verða grundiga viðgjerd í javnaðarflokkinum - eingi stig verða tikion, uttan tey fyrst verða gjølla viðgjerd — og kannað verður hverjar av- leiðingar, ið kunnu stand- ast av hesum ymisku politisku tiltøkunum, sum ein livandi flokkur alla tíð- ina verður settur yvirfyri. Kunnu ikki forda broytingum Jørgen Thomsen visti å, at i javnadarflokkinum er tad vanlig fatan, at ikki ber til at standa i stad sjålvt um vit eru samrikis- flokkur og ikki eru uti eft- ir nakrari loysing frå hin- um partinum av rikinum Tad kemur altíð ein út klingur at fara fran Tad dugir tí ikki at siga, at »vi skal holde pá det be stående iggja, at ikki bar til at vera verand um vit skuldu hava ella vænta nakran framburð i samfelagnum. Vit fingu heimastýrislóg- ina. Tí vit vilja skipa egnu viðurskifti í egna landi okkara. Hetta meta vit væl kann gerast uttan at loysa frá Danmark. danskt amt føroyska Undirgrundin å føroyskar hendur Ein uppgåva, sum stend- ur fyri framman at loysa, er yvirtøka av undir grundini til føroyskt ser Síða 9 mál Tad er hesi seinastu árini at yvirtøku av hesum maiseki er komin so Ogvisliga fram. Tí tað er ein góður mogule ik fy oljan € ni fer at SDræna nr p i: pi KR undirgrund Jørgen Thomsen visti å at javnadarflokkurin er fyri, at føroyvingar sjålvir skulu fáa ræðið yvir tey trý málsekini, ið standa á lista B í heimastýrislógini nevniliga ráðevnini í und irgrundini radio og loft ferðsluna Sjálvir avgera nær borað verður eftir olju Einki er meira náttúr ligt enn at vit sjálvir ráða yvir okkara undirgrund Vit eiga sjálvir at avgera nær og hver, ið fær loyvi at bora ella leita eftir olju her á okkara egnu leiðum. Eg hugsi, at hetta er hin mest álvarsami spurning- ur, sum nakrantíð hevur verið frammi í okkara samfelag. Tað er ógvuliga vágið at lata aðrar ráða fyri hesum. Tað er einki í heimastýr- islógini, sum forðar fyri hesi yvirtøku — hesa niðursteðu eru serfreðing- ar komnir til Tí hevur javnaðarflokk urin sum partur av hesi samgonguni sett sær fyri at vera vid til at berjast ta politisku Vit hava kravt vit eiga rættin til at fáa sam ráðingar um hesa yvir- tøku. Hetta stendur s leiðis avrátt i heimastyris lista B Broyta stuðuls- skipanina Jergen Thomsen vísti eis- ini á, at javnaðarflokkurin hevur gjørt av, og heldur tað vera rætt, at fara und- ir samráðingar við danir um broytingar í stuðuls- skipanini. — Asannað er av teim- um flestu, at letan fyri langari tíð síðani er komin til at taka upp samráðing- ilvarsomu ar um hesar Jergen Thomsen Vit hava innanfyri karmarnar av heimastýrislógini meguleika at fremja fleiri broytingar Gagna slíkar broytingar samfelagnum, so skulu tær eis ini gerast anin ikki hevur virkað seinastu árini sum hor gjørdi frummanundan fleiri økjum Tað kann ikki vera skilagott at ræða og í mynda fólki, at vit skulu vænta okkum øktan studning ur danska rikis- kassanum, ti vit eru vit- andi um, at danir royna at tåtta i har niðri nú meira enn nakrantíð. Júst fyri at fáa nýtsluna niður til hetta fáa teir eis- ini hjálp frá Paula Ell- efsen og Óla Breckmann. Tað er neyðugt — tað er best fyri okkum at fáa broytt stuðulsskipanina soleiðis, at ein partur verður fastur blokkur — tað stendur fast Varðveita fólka- tingsumboð Jergen Thomsen hevði eis- ini viðmerkingar til upp- skot fólkafloksins um at tak fólkatingsumboðin av pg sela eina umt stovu i Danmark ístaðir Eg dugi ikki rættiliga t at meta um, hverjan tydt ing ell umboðsstova kemur X Fólka tingsumboðini hava eir veldugan tydning og Mmyndugleika netta hava vit sæð seinastu tíðum Javnaðarflokkurin held ur, at vit eiga at varðveita fólkatingsumboðini Vit hava eina stýrislóg at samráðast eft ir heima Í samgonguskjalinum er avrátt hverji mál vit skulu samráðast um. Tað kann tí illa hugsast, at javnaðarflokkurin fer at atkveða fyri tí upp- skoti, sum nú fyriliggur Harafturímóti fara vit at royna at fáa framt tey málini, sum eru avrádd í samgonguskjalinum, sum varð umndirskrivað fyri tveimum árum síðani. Men tað er kortini vert at byggja uppá uppskotið, sum fólkaflokkurin hevur lagt fram. Hetta vilja vit gera sakliga segði nevndin! framsegumaður javnadarfloksins Jørgen Thomsen jan Annadhvørt - ikki bæði „