fríggjadagur 19. desember 1986síða 11

LA“ ES nyre Så af Nidurstødan er einans: Bygd verdur rakettverjuskipan, sum ikki bert skal arbeiða undir órógvandi umsteðum tað er heldur ikki gjerligt at rætta hana og royndar- koyra hana undir veruligum, natúrligum umsteðum. Ti ekist veruligu vandin fyri, at kjarnorkukriggj brestur á av breki í sjálvvirkandi útgerð. Hví eru russar ímóti rúmdarverjuætlanini ? Tey, sum fylgdu við sam hvørki try trin ella fimm spreingingum, tað er nógv falskt skotmál, fáa skil ráðingunum millum Reag- trinella so mong trin, sum lættari enn at raka rakett fyri, um hetta nú er figg- an og Gorbatjov i Reykja- vera vilja, veita trygd fyri, irnar, ti rúmdarsteðin er á indarakett og ikki eins vík vita fullvæl, hvat ið liggur í hesum orðinum rúmdarverjuætlanin. Tá kunngjerdi sovjetski leið- arin á blaðmannafundi í Háskólabio tann 12 oktober, at sovjetskir myndugleikar vóru ímóti, at USA setti eina rúmdar verjuskipan í verk Og hví er so Sovjetsam veldið ímóti, at Ameriku rúmdar menn seta ein skjeldur upp? Er rúmdarverju- ætlanin álítandi? Aðaltátturin í rúmdar verjuætlanini er tráanin eftir at ráða yvir einum »råimdarskjøldri«, haðani meguligt er at gera kjarn- orkuálop á mótpartin og oyðileggja langbornu rak ettir hansara ella einstak ar kjarnoddar, áðrenn teir koma yvir amerikanskt landaeki Hildið verður, at rakett ir, sum eru uppsendar, verða oyðilagdar á fyrsta parti av flogleið teirra (upp í 500 km. hædd) yvir landaeki við rakett rúmdini sov jetskum fyrsta trini hjá verjusteðini í Hildið verður, at á hesum trini verða rúmdarsteðir, ið eru útgjerdar við lasar geislavápn- geislum ella um, sum kunnu „festa i« brennievnisgoymslurnar í rakettunum Annað triní rakettverju skipanini er ætlað at oyði eggja flogleið teirra, tá ið oddar rakettir á miðari jast sundur. Trýst r Skil tleðingar erða beindar rakettirn hesar leð £ erða skotnar frá fylgisvel revt elia rða nýt r eiektromag Kar } 1 ð t KT mu Kli € ek ð Tridi: ket P í KEtt ( í to era IKE Í Hví er hugmyndin um rúmdarverju- ætlan tåpulig? Veruleiki er tann, at at allar rakettir hjá mót partinum verða oyðilagd- ar, fyri ikki at tala um kjarnoddarnar. Oman á alt kemur so (og tað vita serfrødingar fullvæl) at til eru ymiskir måtar at gera rúmdarverjuætlanina óskaðiliga, hon er á ongan hátt óvikandi Tá ið t.d. rentgenlaser- geislar frá kjarnorku spreinging verða nýttir, er neyðugt, at skotmálini eru á årinsøkinum um somu tíð, skal tað verða meguligt at beina geislar na rá tey. Vita menn, hvussu hesi vápn virka, er ógvuliga lætt at skjóta upp rakettir við ymiskum millumbili og ansa eftir, at kjarnoddarnir skiljast ikki sundur samstundis. Tað er heldur ikki torfert at gera falskar kjarnoddar í hópatali í eini rakett. Tað ber til at skjóta felsk spor, senda órógvandi lutir út í rúmdina, oyðileggja vápnaútgerð í rúmdini við eini leið, sum menn vita um Verða tað menniskjur ella maskinur, sum taka avgerðirnar? Neyvan verða tað menn- iskjur, sum taka avgerðir- nar, tá ið til skarpskering- ar kemur. Demið sjálv: Frá tí skotmál verður upp- dagað, og til rúmdarvápn er sent móti tí, ganga íalt 100-300 sekund Hetta stutta bilið verð- ur hverki havt samband við Pentagon ella forsetan at greiða frá steðuni. Rak- ettverjuskipanin virkar sjålvstødugt, hon fer í gongd av sær sjálvari. Annað er ikki hugsandi sæð frá einum tekniligum sjónarmiði: Tað er íkki nóg mikið at fáa frænir av rakettini, me.. «ad er neyð- ugt at gera sær greitt, at talan er um rakett og ikki egna, so at elta rakettina, rokna út leið hennara og seta rakettverjuna i gongd Hesi vidurskifti leggja lagnu heimsins fyri føtur- nar å eini fløktari telduskipan, har alt kann henda, hvat sum helst kann fara av lagi nær sum helst, sum ein royk. Tad ber til at hugsa sær, at eitthvert natúrfyri- sera brigdi, t.d. eldgos, varð tikið fyri eitt rakettskot, ella at stóreldur ella spreinging hevði við sær, at rakettverjuskipanin fór í gongd. Ber til at royndar- koyra skipanina í rúmdini? Tú skalt ikki vera serfreð- ingur fyri at skilja, at so flokt skipan má roynast í verki, skalt tú hava álit á henni. Lat okkum taka eitt nýtt flogfar sum demi. Tað verður roynt undir veruligum umsteð- um, og tá eru altíð hundr- aðtals smálutir, sum tó hava stóran týdning í heildini, men sum íkki vóru meguligir at yvir- skoða, meðan flogfarið varð bygt Hvussu eru meguleikar nir at ganga um eina stóra skipan, ið er uppsett úti í rúmdini? Tað verður av ongum, at annar parturin fer at senda upp rakett til royndarkoyringar, so at hin parturin fær stillað inn sínar steðir, ella vísa meguligum mótparti, hvussu rúmdarsteðir hansara rigga, sum tað hevði borið til at skalað við spreingingum Niðursteðan er einans Bygd verður rakettverju- skipan, sum ikki bert skal arbeiða umsteðum — tað er heldur ikki gjerligt at rætta hana undir órógvandi Streymyvirlit og Eystfallskyrrindi fyri 1987 eru utkomin. | og royndarkoyra hana undir veruligum, natúrlig- um umsteðum. Tí ekist veruligi vandin fyri, at kjarnorkukríggj brestur á av breki í sjálvvirkandi út- gerð. Og hvat meira fylgir í kjalarverrinum á rúmdar verjuætlanini? Hon kost ar, ein kanska tvær trilli- ónir dollarar skulu seplast í hana. Ein ella tvær trilli- ónir dollarar fyri at órógva javnvágina í heim inum, fyri at gera rúmdar verjuætlanina (verður hon sett í verk) til eina >rúmd arutferdåarætlan« fyri sið menning heimsins! K.unnu vit henda lestur upp á, at russar gera mis tek, tá ið rúmdarætlanini aftan á fast halda teir eru > 1moti Ejvind Gærdbo Kelda: DV FISCHER HEINESEN Klaksvík — Tlf. 55146