týsdagur 6. januar 1987síða 10

Síða 10 Framhald av síðu 9 rbeitt innan fiskasjúkur eg vorðin unnførdur um, at fiski frødin einki yvirhevur hevur við aling at gera.« Sitat slutt. Legið at eingin hevur funnið út av hesum fyrr- enn nú, Áki fyri stuttum kom upp í leikin mitt í ali- eksplosjónini. Gott, at donsku sílaalararnir ikki grunaðu hetta, tá teir fyri eini 30 árum síðani tóku seg saman og keyptu ali- steðina í Brens at nýta til royndarstød, ti teir »læntu« jåst ein biolog frå fiskirannsóknarstovuni (D.F.H.) í Charlottenlund at standa fyri arbeiðinum. Í 1961 kom annar bio- logurin Frank Bregnballe, sum hevur verið leiðari á steðini nú í mong ár. Fleiri enn meira biologar eru á royndar- steðini í dag og >Dam- brugslaboratoriet< er deild undir Danmarks Fiskeri og Havunderseg- elser Tíbetur er fiskaaling ikki bert sjúkur, men tá eg havi vitjað donsku ali- brúkini saman við hesum biologum, hevur týðandi táttur í teirra arbeiði júst verið at ráðgivið donsku alarunum teimum mongu sjúkum viðvíkjandi, sum teir hava at dragast við. Alararnir ringja til roynd- arsteðina og biologarnir koyra út og hjálpa alarun- um at fyribyrgja og við- gera sjúkú. 500 alisteðir eru, so har er nóg mikið at takast við. Arbeiðið á royndarsteð- ini i Brøns hevur verið so munagott, at danska sila- alingin i mong år var hin fremsta i heiminum og er tað helst enn, tå talan er um ælabogasil (portións- sil). Djóralækni er eingin, og hevur eingin verið, bein- leiðis knýttur at royndar- steðini, men tá talan hev- ur verið um bakteriu- og virussjúkur, hevur verið sera fruktagott og friðar- ligt samarbeiði millum donsku djóralæknarnar og biologarnar á royndar- steðini. Danska arbeiðið við fiskasjúku er kent um ell Norðurlond. Á fiskirannsóknarstov- uni og P/F Fiskaaling halda vit okkum á sama hátt hava havt fruktagott samarbeiði við landsdjóra- læknastovnin heilt frá tí alingin byrjaði. At so báð- um stovnum hevur tervað manning, »kompetansu« og heli at virka í, at kunna fylgja við i »alieksplosjon- ini« seinastu 3 árini er sin onnur sek, sum tí ikki eigur at fáa okkum at seta kós ið líkist norska »de- partement<-klandurspoli- tikkinum. Hetta norska klandur millum »department« er eisini kent í øllum londum, sum fáast við at ala laks, hevur verið vinnuni til ógagns og aingin hevur } iksa mi voregl Noreg rama »jakKSaiand« Villa laksin uti å havi fekst Fiskeridirektoratet vid. Laksin i åum og vøtn um »åtti« Miljøvernde- partementet, men fiska- sjúkur hoyrdu undir Landbruksdepartemen- tet. Tá laksaalingin mentist, bygdu sum vera man øll hesi »departement« egnar laksaroyndarstødir, id, å sama hått sum russar og amerikanarar í rúmdini, hava kappast at royndir á aligkinum. Øll vita, at samarbeiðið hevur gera verið vánaligt og nógv tíð og orka er spilt at gera somu royndir »paralelt« á ollum stødum. Vit hava ikki hetta gamla laksaspekilsið at dragast við; tí ongantíð hevur verið ivi um, hver stovnur, ið hevur fingist við laks, síl og fiskaaling í Feroyum 1. Villur laksur í áunum 7. oktober 1963 fyrsta laksaparið fangað í Fjarðará, at nýta til at stríka og seta við undan. Tað vóru Feroya Sílaveiði- felag og Fiskirannsóknar- stovan, sum tá fóru undir hetta, og fyrstu árini skip- aði Fiskirannsóknarstov- an fyri arbeiðinum við strúking og rektaði rogn og yngul á klekisteðini í Sandágerði. Fiskirannsóknarstovan tók eisini lut í byggingini av laksastíggjunum í Leinum, og fekk til vega norska serkena hjálp til hetta arbeiði. varð 2. Laksur á havinum Tíðindi um laks, veiddur av tilvild undir Feroyum, vórðu send Fiskirann- sóknarstovuni, og í nov- ember 1967 var »Jens Chr. Svabo« á fyrsta sinni sendur út at leita eftir laksi við línu. Hetta førdi so beinleiðis til, at 3 bátar fóru við laksalínu í 1968, og soleiðis byrjaði laksa- veiða undir Feroyum. Fiskirannsóknarstoven hevur nýtt nógva orku at kanna laks og laksa- gongd. 3. Aling Fyrst í 1960 árunum spurdu fólk javnan Fiski- rannsóknarstovuna, um meguleikar vóru fyri síla- aling í Feroyum. Vit settu okkum í sam- band við sílaroyndarsteð- ina í Brens í 1964 og hava sum kunnugt ahaldandi arbeitt við sílaaling nú í skjótt 22 ár í góðum sam- starvi við royndarsteðina í Brøns. Í 1973 álegði “Isklrann- Landsstýri % SOUTHERN ISLAND TORE HRVN Farmaskipa- vinnan biður tað almenna um hjálp — Tað er sjálvsagt, at vit vilja vera við til at viðgera stoðuna hjá farmaskipaflotanum. Vit hava fingið áheitan um hetta, og lands- stýrið fer so at gera tað, sum gerast kann uppá ein landsbú- skaparliga forsvarligan máta. Hetta sigur Atli Dam, logmaður í samrødu við Sosialin. Í nýggjársroðuni vísti Atli Dam á, at vandi er fyri at farma- skipaflotin fer av knóranum um ikki vend kemur í raksturin hjá farmaskipaflotanum ella verða ikki serlig hjálpartiltok framd. Vit hava spurt logmann, hvussu hættislig stoðan í veruleik- anum er, og hvørjar møguleikar landsstýrið hevur at bøta um stoðuna hjá hesum skipum. Hann sigur: — Tað er eingin loyna, at tey nýggju farmaskipini hava trupulleikar bæði av generellum slag og meira serligum slag, sum rakar hvert skipið sær. Markn- aðurin er heldur ikki batn- aður munandi og ið hvussu so er eru útlit ikki í letuni fyri, at marknað- urin batnar so skjótt, at hesi skipini um stutta tíð kunnu vinna til rentur og avdrátt. Tað gera tey ikki nú. — Er talan um at tað al- menna skal koma uppí Foroya } ) Akvaforsk og P/F Fiskaal- sóknarstovuni at reka P/F Fiskaaling sum »prakt- iska royndarstød«, id helst skuldi mala runt peninga- liga. Sama ár var farið undir laksaaling, og »Akva- forsk« vendu vit okkum til í 1976, at fáa betri laksaslag at arbeiða við. Síðani hevur verið sera samarbeiði millum gott ing mg. Hetta havi eg reksad upp fyri at visa yå, at vit als onga søguliga orsøk hava at klandrast um, hvat »de- partment« skal umsita laks og laksaaling í Føroy- um ella komandi kalvaal- ing. Við hesum vóni eg, at hetta spøkilsid er manað « aftur í jørðina. A. Reinert fyri at hjálpa hesum part- inum av flotanum? — Ut frá teirri støduni, sum hesi skip eru í, er greitt, at vit saman við vinnuni vilja royna at um- hugsa um tað kunnu fremjast nekur tiltek, sum kunnu bjarga tí frægasta partinum av hesum skip Løgmaådur sær til landsstýri FF. £ 0. janua 1987 sem ||| DLO vita, um ikki møguleikar finnast fyri at bøta um støduna. Tad gjørdi hon miðjan desember i fjør. Legmaður sigur, at tað er sjálvsagt at landsstýrið vil vera við til at viðgerða steðuna. — Vit hava fing- ið eina áheitan frá vinnuni og vit vilja gera tað, sum gerast kann uppá ein landsbúskaparliga for- svarligan máta. Ætlanin er meguliga at skipa onkran felagsskap, meguliga við almennari luttøku, sum kann fáa skipini at samkoyra í sterri mun, soleiðis at raksturin gerst bæði bílig- ari og meira rationellur. Men tað týdningarmesta er at fáa avtalur við láni- stovnarnar. Legmaður sigur síðani, at ein nevnd fer at arbeiða við hesum spurningum og royna at koma til eina nið- ursteðu rættiliga skjótt. Uppá fyrispurning um meguleiki er fyri, at niður- staðan gerst hon, at best er at lata hesi skipini fara, sigur legmaður, at hetta ilvandi er ein moguleiki. Framhald í síðu 12