leygardagur 7. februar 1987síða 6

Telefon 118 20 Argjavegur 26, 3800 Argir Postsmoga 76, 3800 Térshavn skulan TAÐ ljóðar helst legið í oyrunum á fólki, tå Føroya Lærarafelag alment krevur, at lærararnir skulu hava sterri skotbrá fyri at søkja um orlov frá skúl- anum. MEN HETTA er ikki so legið, tí alt fleiri lærarar fara úr skúlanum út á privata arbeiðsmarknaðin, har lønir- nar eur nógv betri og har arbeiðsvið- urskiftini kanska eisini eru meira nøktandi. SAMMETT við útbúgving og ta ábyrgd lærarar hava, er lønin afturúr- sigld í til onnur við líka langari útbúgv- ing. Harafturat eru umsteðurnar mangan so sum so, tí fíggjarligu karm- arnir hjá føroyska skúlanum eru ógvu- liga treingir. LÆRARARNIR hava nú í fleiri ár gjørt vart við stóðu sina, men higartil hava politikarar og myndugleikar ikki lyft hond frá síðu fyri at seta seg inn í stæðu skúlans ella fyri at bóta um við- urskiftini. NEI: TAÐ hevur verið deyðans tøgn — og tøgnin versnar. Heldur ikki teir pol- itikarar, sum ikki kunnu lata pennin liggja, tá Óli Breckmann ella onkur NATO-generalur lyfta dintilin uppfrá, hava grett eitt orð um støðuna. Eins lítið og teir koma við nøkrum kon- struktivum tanka um allar teir sosialu trupulleikar sum hópa seg upp. tí okk- ara sosiallóggáva er afturúrsigld í fleiri Kæru IRF-limir BIN FEM Útgevari: P/f Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Miller Fyritaksstjóri: Krisjan Daht Blaðfólk: Høgni Djurhuus Tórfinn Smith Ljésmyndari: Kalmar Lindenskov Uppseting; P/f Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 ár. Nei, eingin viðmerking. Einki orða- skifti. Men deyðans tøgn! TAÐ ER torført at spáa, hverjar avleið- ingarnar verða av verandi gongd. Men vit kunnu hugsa okkum, at tað eisini — og kanska serliga — eru tey frægu lærarafólkini, sum rýma úr skúlanum. Í staðin skulu fleiri ólærdir vikarar set- ast og úrslitið verður, at tað verður torført at halda staðið og tað fær fyrst og fremst avleiðingar fyri teir veikaru næmingarnar. Í LONGDINI kann verandi gongd ikki halda fram, tí hon kann fáa álvarsligar samfelagsligar avleiðingar. Tá tey. sum varða av skúlanum í landsstyri, landsskúlaráði, -fyrisiting og í komm- unum ikki taka støduna í álvara, må javnaðarflokkurin, sum eisini telur nógvar lærarar, taka sær um reiggj. TAÐ AT javnaðarflokkurin hevur havt stóra ávirkan á framburðin í samfelag okkara hevur gjørt, at eisini børn hjá tí vanliga fólkinum hava kunnað fingið eina útbúgving. Javnaðarflokkurin eigur ti at gera sær greitt, hverjir teir næmingar eru, sum fyrstir verða fyri bakkasti. NÓGV varð tosað og skrivað um skúl- an í samband við yvirtøkuna, og alt tóktist so glæsiligt, men nú trupulleik- ar eru, og lagna skúlans óviss, nú vald- ar tøgn — vaknið! Mor- Vísið tykkum nú sum menn og metið upp í Norð- urlandahúsinum 7. og 8. februar! Ein stevna sum hendan er neyvan nakað at vera bangin fyri. Hon skal jú viðgera tykkara hjartamál: Hvat gera vit við okkara burturkast? Uppskotið, sum Tór- móður Dahl kom við hós- kveldið í »Degi og viku«, er heilt í tráð við tankar, ið eg sum vanligur sam- felagsborgari | framman- undan hevði gjert mær: VIT MUGU FARA AT SORTERA OKKARA BURTURKAST! Jerðin má fáa tað aftur, sum hon kann taka til sín, annað tilfar sum pappír má kunna fara til endur- nýtslu, heldur enn at fleiri skógir verða oyddar o.s.fr. Mong kunnu halda, at hetta verður trupult og metimikið, men ivaleyst er her bert talan um til- venjing og góða fyri- skipan. Tað at alt burturkast í Feroyum, eplaflus og annað degurðarusk, papp- dósir, reklamur, tómar fløskur o.m.a. skal frakt- ast til Leirvikar, må tykj- ast so himmalrópandi høp- isleyst. Hin vegin munnu øll vera samd um, at okk- urt må gerast vid hetta vandamål, ti ongin ynskir eftir, at rúkandi rusk- dungar skulu liggja um alt landið, at rustaðar tunnur, bilvrak og fleskubrot skulu eyðkenna okkara fagra landslag, at flótandi dunkar, plastikkposar o.a. skulu fylla firðir og sund o.s.fr. Men tað, ið brenn- ast skal á einum sentral- um stað, má minkast nið- ur í eitt absolutt mini- mum. Tað kann væl ikki vera so, at tit vilja fáa so nógv at brenna sum til ber, nógvar lastvognar at koyra, slúka olju, slíta motorar og vegir, fylla ferjur, dálka nærum- hvervi og órógva fólk bert fyri at kunna metta hendan risaovn? Ása Hátún TRYGGINGAR UMBOÐS Nr. 16 — 7. februar 1987 ERT Aldan kom við føroyskum lesnaði Aftaná at myndirnar hjá Rosemmeyer (1778) komu út á forlagi okkara, hava fleiri — serliga ung — spurt hver bakgrundin er fyri at fara undir »For- lagið Aldan«. (Gravgngur hevur verið eftir mynd- unum so nú fer at minka í tí tali — 700 sett — ið eru til selu). Segan er í stuttum tann, at ungdómurin í 1920“ unum og 1930'unum var sterkt ávirkaður av teim- um stjóðskaparligu rersl- unum, ið tá vóru frammi. Hóast tær politisku remb- ingarnar og floksligu sundurtekur og saman- bindingar vóru ringar at skilja, so var kortini ein reyður tráður, sum ikki slapst uttanum. Hesin reyði tráður var viljin, at móðurmál okk- ara skuldu fáa allar tær semdir, tað eigur — og so tað at vit vóru føroyingar og einki annað. Tá ið nú uppvekstur mín var í Havn, ber illa til at siga frá eðrum enn tí, har hendi. Eins og dagin í dag — kanska meira — var Havn- in ein miðdepil. Hagar kom fólk úr ellum ættum, ikki bert at læra, men eis- ini at arbeiða. Meldurin í hesi fólkaíðu ferdu við sær, at ung- mannafelagið >Merkið< kom at vera tilhaldið bæði hjá ungum og eldri, og eina tíð tóktist tað at vera hetta felag, ið knýtti bond millum tey ungmanna- feløg, ið vóru í Førya Ung- mannafelag. Stavnhaldið hjá øllum var hitt sama, og hugur og vilji at vinna feroyingum fótafesti, varð saman- tvinnað. Burtur úr hesum meldri spratt so hugurin at fáa fram dagliga málið á prent í slíkum líki, at ell skuldu fáa hug at lesa føroyskt. Nú kann tað ljóða, sum alt arbeiði fyri foroyskum máli og føroyskum er sprottið úr hesi tíðini — men so var ikki. Hetta var bert eitt veikt framhald av tí megnar- arbeiði, gjørt var framm- anundan av djørvum hug- sjónarmonnum. Hví kom so »Aldan« — segublaðið? Jú, tá sum kanska enn, var at kalla allur lestur á donskum. Tað vóru donsk vikubleð og skaldsegur, ið høvdu einaræðið. Men so kom kríggið. Tá vóru ungdómar, ið hildu, at nú var tíðin komin, til at fáa fram lætt- an lesnað á móðurmál- inum, og úrslitið varð segublaðið »Aldan«, ið kom eina ferð um mánaðin í 19 mánaðir. — Tá vóru tær peningaligu kreftirnar uppi. Tó haldi eg — hóast næstan 50 ár eru runnin — at henda segblaðaroynd ikki heilt hevur verið til fánýtis. Við hesum í huga er tí aftan á slaka hálva eld annar táttur tikin upp- aftur. Kanska ikki á sama bógvi í fyrstu syftu. Nógv er broytt — stórur partur av fólkinum er vorðin lærdur og lesandi, men tað tykist mær sum gil er komið millum tveir hevuðsbólkar í fólkinum — kanska serliga millum tað unga ættarliðið. Talað og skrivað verður um mentan. Málið verður av summum hildið ein gudur, ið dyrkast skal við reinføri og puritanskari virding, medan summi als ikki geva sær far um, at mål fyrst og fremst er sum musikkur, ið eingin kann stúva niður i ein kassa, men tvertur ímóti skal ljóma á manna tungu og í manna sinni. Lat tað vera, at hetta kanska ljóar eitt sindur biturt ella fýrakantað. Men fyri at venda aftur til Aldunavnið. Lætt er at hava ætlanir, men hvussu tær fara at eydnast er eitt annað. Her kann verða sagt frá at í gerð er foroysk útgáva av heimsgitnu barnabókini „Alice in Wonderland< — og á føroyskum „Lisa í Leikalandi«, sum Axel Tórgarð hevur umsett úr upprunamálinum. Hóast fleiri, bæði gentur og dreingir, tóku síni drúgvu tek í samband við »Alduna« so haldi eg kort- ini at eitt navn eigur at vera nevnt, og tað er Pól Joensen (Pól í Mykinesi kallaður). Hesum vinmanni varð ikki langt lív lagaið, men langt man vera millum teirra, ið so væl givin vóru ella eru, sum hann. Ongan- tíð vildi hann koma sær fram í ljósið, hverki tá ið hansara vit og skil vóru botnurin undir mongum, ið tá varð framt, ei heldur tá ið hansara skapandi evni, í bundnum sum ó- bundnum stíli, hevdu uppiborið at staðið millum teir fremstu í ardans viggi. I Gøtu i februar 1987 Stig G. Rasmussen P.S. Lat meg skila til, at i hesum føri er nog so leys- liga farið um tíðina framman undan »Alduni«. Kunngerð Vinnarin av lutasedlasøluni til frama fyri FØROYSKT SJÓSAVN er funnin. Seðil nr. 1274 vann ferðina til Ísraels við Norrønu. Vinnarin bidist vinarligast venda sær til Tlf. 12952. ÅHUGABOLKURIN FYRI FØROYSKT SJOSAVN Er