týsdagur 10. mars 1987síða 7

Nr. 29 — 10. mars 1987 Jørgin Thomsen, logtingsmaður: Vit vera tvingaðir at yvirtaka politiið 7 R — um vit ikki fåa møguleika at seta eykamanning til ferdslupolitiid til at ansa eftir ikki minst náttarferðsluni — Ferðslan er vorðin Føroya størsta vandamál. Vit hava ikki rætt til bara at lata standa til — og alt fer av lagi — tí vit hava eitt danskt politi, sum er ov htid. Fáa vit ikki bott um hesi viðurskifti við m.a. at seta ferðsluverðar, so verða vit tvingaðir at yvirtaka politiið til foroyskt sermál. Hetta segði Jorgen Thomsen, tingmað- ur m.a. undir viðgerðini av uppskoti fólkafloksins um at seta eykamanning til ferðslupolitiið. Jorgen Thomsen segði: Eykamanning til ferðslupolitiið Uppskotið hjá fólkaflokkinum um at seta eykamanning til ferðslupolitiið er soljóðandi: Landsstýrinum verður álagt at syrgja fyri, at log- reglan fær upp til 5 ferðslupolitistar aftrat, ið skulu sum hevuðsarbeiði hava at vera á vegunum til tess at ansa eftir, at ferðslulógirnar verða hildnar. Er ikki meguligt at fáa pening til tær útreiðsl- ur. sum standast av hesum, í verandi løgreglu- skipan, verður landsstýrinum heimilað at taka peningin av eykafíggjarlegtingslóg fyri 1987, og síðani at seta upphæddina á fíggjarlegtingslógina framyvir. Viðmerkingar: Ferðslulógirnar eru munandi broyttar í seinast- uni — t.d. eru reglurnar fyri, nær ið bilstjóri miss- ir koyrikortið fyri at koyra ov skjótt, munandi skerpaðar — og vit vónaðu ell, at hetta fór at hjálpa upp á ferðslutrygdina, men vit mugu ásanna bert fáar mánaðir aftaná, at hesar lógir komu í gildi, at ferðsluvanlukkurnar aldri hava verið fleiri. Hetta sýnir bert, at lítið hjålpir at seta lógir í gildi, um tær ikki verða hildnar, og hvat kunnu vit nú gera, fyri at so skal verða? Eftir at hava verið í samband við sýslumenn og leiðsluna fyri løgregluna halda vit, at um fimm ferðslupolitistar verða settir aftrat við tí hevuðs- uppgávu at vera á vegunum og hava eftirlit við ferðsluni. so hevði tað verið koyrt munandi hóv- ligari enn nú. Um hetta kostar 1 millión krónur ella so, eiga vit at taka hesar útreiðslur á okkum, um roknast kann við, at hetta hevði fækkað um ferðsluvanlukkurnar. Á Feroya Logtingi, 2. februar 1987 Olaf Olsen Tað eru nógv uppskot komin frá andsteðuni, ser- liga hugagóður hevur fólkaflokkurin verið at leggja uppskot fram. Nóg av hesum uppskot- um hava eftir mínum tykki ikki verið rættiliga nógv verd sum uppskot og hava tí ikki vunnið frama. Um hesi uppskot høvdu verið viðtikin, so høvdu tey harafturímóti givið landskassanum stórar út- reiðslur, ja, í hundraðtals milliónum. Men hetta uppskotið frá fólkaflokkinum skarar framúr í so máta. Hetta er eitt gott upp- skot eftir mínum tykki. Tað eru veruliga góðir tankar í hesum uppskoti- num Her verður eisini víst á eitt veruligt vandamál, ja, her verður víst á Feroya stersta vandamál. Eitt vandamál, sum hevur tik- ið seg upp í ferðsluni. Tað er hetta, sum er Feroya stersta neyð í dag. Ein neyð, sum nívir fer- oysku tjóðina, sum nívir føroysku fólkasálina. Uppskotið snýr seg í stuttum um at fáa eitt lið av fólki út at ansa eftir ferðsluni yvirhevur og ser- stakliga er tað náttarkoyr- ingin, ið hugsað verður um. Uppskotsstillarin sigur frá, at hann hevur verið í sambandi við sýslumenn- inar — legregluna. Einki verður sagt í uppskotinum um, at politiið skal yvir- takast — so hetta munnu fólkafloksmenn hava kannað til botns. At hetta kann gerast saman við danska politinum, sum vit vita virkar í Feroyum. Eitt uppskot frá fólka- flokkinum um yvirteku av flest ellum felagsmálum og annars øllum sum ikki eru nevnd í heimastýris- lógini liggur í serstakari tingnevnd til viðgerðar — so nær sum alt skal yvir- takast til føroyskt sermål eftir tí uppskotinum, men har verður frárátt av fólkaflokkinum at yvirtaka dómsvaldið. Spurningurin er tí, um hesi kunnu skiljast sund- ur ella ikki, men hetta hev- ur fólkaflokkurin uttan iva kannað. Men sum sagt, einki verður sagt um hesi vidurskiftini í upp- skotinum, sum fyriliggur. Í hesum uppskoti verð- ur víst á, at vit væntandi skulu gjalda henda kostn- aðin sjálv. Hesum eri eg samdur við uppskotsstill- aranum í, skulu vit hava alt hetta fólkið at hjálpa politinum, so mugu vit uttan iva gjalda tað sjálv- ir. Tí danir vilja neyvan gjalda meira ella lata sterri orku til danska poli- tivaldið í Feroyum. Skulu vit hava ferðsluverðar, so mugu vit sjálvir gjalda. Vit hava danskt politi. Tá er tað, at spurningurin kemur til min ! Hvussu sleppa vit yvir- um fordingarnar ella byrg- ingarnar. Ti hesar vilja nokk visa seg. Fåa vit loyvi at seta ferðsluverð- ar, sum hava myndugleika t.d. at taka ein bil og gera kanningar av ferara og bili. Tí seti eg mær nakrar spurningar í sambandi við hetta uppskotið: 1. Skulu vit taka hetta stigið? 2. Letur tað seg gera ella kunnu vit í samstarvi við politiið seta okkara egnu ferðsluverðar ? 3. Kunnu vit eftir før- oyskari lóg seta á stovn eitt lið av ferðsluverð- um skipað eftir før- oyskari log? Tað er ikki sert. at eg kvíði fyri aft- urhaldskreftunum í hesum landinum — heldur enn fyri teimum donsku myndugleiku- num — sum neyvan kunnu fáa seg til at seta seg ímóti einari feroyskari ferðslu- verðaskipan, sum vit gjalda sjálvir. Tí tað dugir nokk lítið um ikki samstarv verður við politiið, sum skal hevda feroyska lóg. Tað verður yvirhevur hild- ið, at ein skipan við ferðsluverðum kemur at beta um støduna. Og um so er, at vit kundu bjarga bert einum parti av teim- Síða 7 Jørgin Thomsen, tingmadur: — Tad verdur yvirhøvur hildið, at ein skipan vid ferðsluverðum kemur at beta um steðuna. Og um so er, at vit kundu bjarga bert ein- um parti av teimum sorgarleikum undan, sum henda á feroysku vegunum, ja, so eigur okkurt líknandi sum hetta at setast í verk. um sorgarleikum undan, sum henda á feroysku vegunum, ja, so eigur okk- urt líknandi sum hetta at gjøgnumførast. So eiga vit at streingja á donsku myndugleikarnar um at fáa ferðsluverðar. Um so er, at hetta ikki letur seg gera vegna okkara ríkis- rættarligu steðu — sum eg illa kann hugsa mær, so eiga vit at umhugsa at yv- irtaka politiið. Her má eg kortini við- merkja, at hetta er ein samgonguspurningur. Harafturat er at siga, at grundgevingarnar um ferðsluverðar og teir tank- ar, sum eru í hesum upp- skotinum ikki vóru inni í myndini tá ið samgongu- skjalið varð gjert. Eg haldi álvaratos, at hetta er ein sera álvarsam- ur spurningur, sum er reistur á tingi í dag. Ég veit, at hesin spurningur er havdur á lofti her fyrr. Kanska tað var uppskots- stillarin sjálvur, annars minnist eg at Adolf Hansen nam við hetta í eini av sínum reðum. Men ongantíð so beinleiðis við einum uppskoti sum nú. Útviklingurin hevur ging- ið so ræðuliga skjott í hes- um samfelag. Vit kunnu siga, at vit fingu eina ferðsluinnrás ógvuliga brádliga, sum fáur kundi hugsað sær. hetta hevur havt sínar stóru avleiðing- ar. Í mínum uppvekstri, ella um ta tíðina, tá ið eg kom til, tá lógu mammur- nar í ótta og andvekri fyri sínum, sum baldust til skips. Veiðiamboðini vóru ikki hildin av teimum sterkastu. Her eru broyt- ingar hendar tann rætta vegin. Hóast eingin bygg- ir borð fyri báru, so eru ferini munin tryggari. Í dag er tað heldur so- leiðis, at nú liggja fer- oysku mammurnar mang- an meiri í ótta og andvekri fyri sínum, tá ið teir eru heima millum túrar. Vit hava skyldu at taka onkur stig fyri at royna at beta um tað, sum vit kunnu. Uttan at siga nakað um politiið, teir gera uttan iva sína skyldu, men hava ikki manning. Tað er ov lítið fólk at ansa eftir náttar- ferðsluni. Tað, sum eg vil hava fram, er, at vit kunnu ikki — vit hava ikki rætt til bara at lata standa til — og alt fer av lagi — tí vit hava eitt danskt politi, sum er ov lítið. Og um so er, at vit ikki fáa bett um hesi viður- skifti við heimligum kreft- um, júst tí at vit hava eitt danskt politi, sum er ov lítið, ja, hvat so? Tá er tað at eg sigi, gerst tað ikki eðrvísi, so verða vit tvingaðir at yvir- taka politiið tilferoyskt sermál. Tað verður sagt at kosta 18 milliónir krónur. Jergen Thomsen